32 tuổi lập di chúc "xóa nợ và không nhận thừa kế": Đa số nghĩ 'xui xẻo' nhưng đó là xu hướng văn minh

Rảnh rỗi ngồi trò chuyện với các cụ già, mẹ mà nhắc tới chuyện lập di chúc thế nào cũng nhận lại phản ứng gay gắt cho coi.

>>> Mẹ đinh ninh có tên trong Sổ hộ khẩu mặc nhiên được nhận thừa kế từ 'chủ hộ': Sai bét nhè

Chuyện thường ở huyện ấy mà, như nhà mình nè, ngày xưa khi ông còn sống, nói đến chuyện lập di chúc ông phản ứng gắt quá, nói muốn trù ông chết hay sao mà chưa gì nói chuyện viết di chúc, từ đó đâm ra đám con cái không ai dám nhắc tới nữa. Mãi cho đến khi ông mất rồi, con cái bắt đầu làm thủ tục khai nhận thừa kế, lúc này mới bắt đầu lúng túng khi quan điểm và ý kiến của các con không đồng nhất, mãi cho tới giờ vẫn chưa giải quyết xong.

Nay đọc bài viết chia sẻ của anh chàng này trên trang VnExpress mình khá nể với anh vì có những suy nghĩ hiện đại, thoát khỏi lối nghĩ cũ kỹ của đa số người Việt.

Anh là Nguyễn Văn Minh, 32 tuổi, anh vừa lập di chúc gồm 7 điều, cụ thể:

Điều thứ 1: Xóa mọi khoản nợ đã cho mượn.

Nội dung di chúc này có phần gây sốc nhưng anh giải thích, số nợ không nhiều, có khoảng 100 triệu đồng, người vay hầu hết là bạn bè, anh em. Họ đã vay mượn nhiều năm và hầu như không có khả năng trả nợ. Anh cho biết, khi anh thông báo hủy nợ với những người liên quan, hy vọng họ không còn lo lắng trong thời buổi dịch bệnh. Nhờ đó mà anh đã không còn phải nghĩ ngợi nhiều đến nó nữa.

Ảnh: Khi anh Minh nhắn tin hủy nợ cho bạn bè, người thân, hầu hết đều ngạc nhiên. Nguồn: Nhân vật cung cấp - VnExpress. 

Những “con nợ” của anh đều ngạc nhiên, thậm chí có người bối rối tự trách “Mới 30 tuổi đã lập di chúc gì?” rồi “Em sẽ trả sớm”… Mãi cho đến khi anh nói thì mọi người mới tin đó là sự thật.

Điều thứ 2: Từ chối nhận thừa kế từ cha mẹ

Anh khẳng định anh sẽ không nhận cũng như không ủy thác cho bất kỳ ai để nhận phần thừa kế từ cha mẹ ruột của anh. Mặc dù vậy nếu như cha mẹ anh vẫn quyết định chia thừa kế cho anh thì con trai anh sẽ phải chuyển phần này thành 2 phần có giá trị bằng nhau và giao cho 2 người em trai của anh toàn quyền sử dụng. Đặc biệt không có phương án nào khác được anh chấp nhận. Nếu như thời điểm đó con trai anh chưa thể thực hiện được (do chưa đủ tuổi thành niên) thì vợ anh sẽ là người thay thế thực hiện ngay mở di chúc hoặc ủy thác cho người khác làm dùm nếu cần thiết.

Anh tâm sự, là con trai cả trong nhà có 3 anh em trai, anh may mắn hơn 2 người em của mình là được đi học và nhờ đó mà có công việc ổn định hơn. Phần tài sản của cha mẹ anh khá khiêm tốn, chỉ gồm có 1 căn nhà đã cũ và gần 2.000m2 đất ruộng. Tuổi thơ anh từng chứng kiến cha chú gây gổ với nhau rất nhiều chuyện chia tài sản và không muốn lịch sử lặp lại nên anh phải tính trước một bước.

…

Điều thứ 5: Phần này dành cho con trai

Ngoài những bài học cuộc sống đã chiêm nghiệm được truyền lại cho con, anh mong tương lai con trai để ý và hỗ trợ anh em họ hàng nội ngoại 2 bên. Anh nói với con, hồi nhỏ anh vẫn làm thế, nhưng vì khả năng có hạn nên chẳng thay đổi tích cực được là bao đối với cuộc sống của những người mình yêu quý và anh hy vọng con trai anh sẽ thành công hơn.

Điều thứ 6: Anh đăng ký hiến tạng của mình

Anh yêu cầu không muốn mình sống đời sống thực vật dù là chỉ 1 ngày.

Điều thứ 7: Khi anh chết

Anh yêu cầu không cầu siêu, tụng kinh cũng không nhận tiền phúng điếu, hàng năm không giỗ chạp.

Đáng nói, toàn bộ di chúc của anh không đề cập đến tài sản hiện có. Thực tế, anh Minh gần như không có tài sản riêng. Hiện anh đang làm dịch thuật tự do, còn vợ anh làm nhân viên văn phòng. Bao năm qua, anh dành dụm tiền cũng chỉ để trả nợ cho gia đình bởi cha mẹ anh vốn là người nghiện cờ bạc. Anh cũng giúp sức cho các em trai, họ hàng và bạn bè, còn đến khi có con anh lại chẳng thể có dư. Dù thế nhưng anh vẫn tự cảm thấy mình may mắn, nhất là trong đại dịch này, anh được làm việc ở nhà mà không bị ảnh hưởng và có thời gian chăm con.

Vợ anh chia sẻ lúc nghe anh viết xong di chúc cũng tò mò nhưng khi coi những nội dung này, chị không quá bất ngờ vì có thể hiểu được tâm tư và nguyện vọng của anh, bởi anh vốn là người hài hước và sống nghĩa tình.

Đa số người Việt với lối nghĩ xưa cũ, nghĩ việc lập di chúc khi tuổi đời còn quá trẻ là việc làm mang đến điềm báo xui xẻo, nhưng anh Minh cho rằng đây là xu hướng văn minh. Anh nói khi bước sang tuổi 30 nên anh cảm thấy không còn sung sức như trước, khoản nợ hay thừa kế đều là con số vô nghĩa, không hy vọng thu hồi cũng chẳng quan tâm.

Anh ví bản di chúc như con dao, anh dùng để “cắt đứt” mọi ràng buộc tiêu cực với mọi người để lại trong mối quan hệ với người xung quanh chỉ là thứ tình cảm thuần nhất.

Theo một vị luật sư cho biết, thời gian gần đây, thống kê sơ bộ thì độ tuổi của khách hàng đến văn phòng nhờ hỗ trợ lập di chúc ngày càng trẻ hóa, như trước là 60 chứ giờ phổ biến nhất là ở tầm 40, thi thoảng có những người trên dưới 30 tuổi.

Nhận định của luật sư cho rằng khi mà nhận thức và sự hiểu biết của người dân về pháp luật cao hơn, họ bắt đầu thay đổi suy nghĩ, chuẩn bị trước sự phân chia tài sản rõ ràng vì họ nhìn thấy trước được các nguy cơ có thể xảy ra tranh chấp nếu một ngày bỗng dưng họ không còn trên cõi đời này nữa. Đây là xu hướng xã hội hiện đại, ở các nước phương Tây thường làm việc này từ rất sớm.

Căn cứ quy định của Bộ luật dân sự năm 2015, người đã thành niên (đủ 18 tuổi trở lên) không bị mắc các bệnh lý dẫn đến mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của mình, có tài sản riêng thì có thể lập di chúc. Với người từ đủ 15 tuổi trở lên vẫn có thể lập di chúc khi có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ.

Luật pháp quy định độ tuổi có thể lập di chúc là vậy, nhưng trên thực tế, khối tài sản mà mỗi người tạo lập là khác nhau ở các thời điểm. Khi mà hầu hết mỗi người bước sang độ tuổi từ 30 đến 40, cơ bản là khối tài sản của họ gần như ổn định, không có nhiều thay đổi nên việc lập di chúc thời điểm này được cho là ok nhất.

Về nguyên tắc, luật pháp luôn ưu tiên việc chia thừa kế của người mất để lại theo di chúc (với điều kiện di chúc đó phải hợp pháp cả về mặt hình thức lẫn nội dung), mẹ có thể xem tại đây.

Chỉ trong trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp thì mới chia theo luật.

Chia theo luật, với nhiều người đánh giá, đó là cách chia công bằng, vì những người cùng hàng thừa kế, đầu tiên là hàng thừa kế thứ nhất bao gồm cha, mẹ, vợ (hoặc chồng), con của người đã mất, được chia những phần bằng nhau, trừ khi một trong số những người này từ chối nhận di sản thừa kế.

Thêm lưu ý là có những đối tượng được chia thừa kế không phụ thuộc và nội dung của di chúc đó là cha, mẹ, vợ hoặc chồng, con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mà không có khả năng lao động. Những người này sẽ được hưởng ít nhất 2/3 suất thừa kế đáng lẽ họ được hưởng theo luật.

Vậy nên, nếu có ý định lập di chúc sớm, để người thân ở lại không lúng túng, không tranh chấp mẹ nên tìm hiểu kỹ những điều kiện cần và đủ để có một bản di chúc hợp pháp nha.