Nếu ngày nay là thời đại “con cái đặt đâu ba mẹ ngồi đấy”, thì gia đình ngày xưa chính là “cha mẹ đặt đâu con ngồi đó”. Và ba mẹ tôi chính là một điển hình như thế.


Nhà người ta đếm được ngày đám cưới đồng, đám cưới bạc đã khó, ấy thế mà chúng tôi vừa tổ chức kỉ niệm ngày cưới 50 năm – Đám cưới Vàng cho bố mẹ mình. Hai ông bà lấy nhau hồi còn rất trẻ, bố mới 20 còn mẹ vừa tròn 18, đúng tuổi kết hôn là gia đình hai bên cho cưới luôn. Hôm nay nhân dịp cả nhà con cháu tụ tập đông đủ mừng ngày cưới, chúng tôi vòi hai bậc bô lão kể cho nghe chuyện tình hai người. Câu chuyện mà chưa bao giờ chúng tôi được nghe, về sự tích ra đời của mấy anh em nhà tôi.


Bố tôi nghe hỏi thì cười ha hả, ông bảo thế anh em chúng bây tự đoán thử xem bố mẹ yêu nhau thế nào trước đi, đúng thì sẽ có thưởng. Thế là lũ con cháu được dịp thả trí tò mò vào những câu chuyện ngôn tình thường được đọc.


- Bố mẹ lấy nhau sớm thế, con đoán chắc là tình đầu của nhau rồi. Bố mẹ yêu nhau thời trung học rồi đúng tuổi ông bà cho cưới sớm, hoặc là gặp “sự cố” phải không ạ? – Anh hai tôi xung phong đầu tiên, và ngay lập tức ăn một cái quạt của bố vào đầu.


- Cái thằng này. Bố mẹ chúng bây hồi xưa tư tưởng truyền thống giữ gìn, chứ không có “thoải mái” như chúng bây bây giờ đâu. Mà tình đầu thì đúng một vế rồi đấy!


Có được manh mối, anh em chúng tôi càng hang say ‘viết truyện’ về tình yêu của bố mẹ hơn. Cả mấy đứa cháu cũng xúm vào đoán. Không phải bạn trung học vậy là yêu nhau từ cấp 2, từ bạn bè thành người yêu, oan gia định mệnh đến thanh mai trúc mã ..v.v… Bao nhiêu câu chuyện tình yêu mà chúng tôi có thể nghĩ đến, chúng tôi đều đem ra hết cả nhưng hai cụ chỉ ngồi cười rồi lắc đầu.


Khi tất cả đã buông sung đầu hàng, bố tôi mới thong thả nhấp ngụm trà mà phán.


- Bố mẹ của tụi bây chính là ‘chửa trước, yêu sau’!


Ông vừa tuyên bố, con cháu đã nhau nhau lên. Anh hai bất mãn:


- Thế mà con bảo gặp “sự cố” bố lại bảo sai.


- Thì sai chứ gì nữa, mày bảo có rồi mới cưới, trong khi tao với bà ấy là cưới rồi mới có mà.


- Thế sau bố bảo chửa trước, yêu sau?


- Thì đúng thế còn gì. Trước khi cưới có yêu nhau đâu, đến mặt nhau còn chưa biết mà. Cưới về cũng chưa có yêu đương gì cả, đến khi mẹ chúng bây có thai thằng cả mới bắt đầu yêu đó chớ.


- HẢ???


Cả ngày cùng há hốc mồm trước tuyên bô của bố. Còn hai ông bà thì cười đắc chí nhìn nhau âu yếm.


Bố tôi phe phẩy cây quạt:


- Bố mẹ bây hồi xưa ở quê nhà nghèo, vừa học xong hết trung học là nghỉ. Gia đình đi mai mối cho lập gia đình để yên chí làm ăn. Hồi đó không có tự do yêu đương như bây giờ đâu, bố thì ngày ngày cắm mặt đi làm thuê hết chỗ này chỗ kia, mẹ là con gái thì chỉ được quanh quẩn trong nhà, trong xóm chứ không có được đi đâu. Nên cả hai làm gì biết yêu đương gì. Gia đình mai mối thì chỉ biết vâng, dạ mà theo thôi.


- Ngày đưa trầu cau qua hỏi cưới mẹ bây, hai người mới thấy mặt nhau đó chớ. Rồi một tháng sau đám cưới là gặp mặt lần thứ hai. Về sống với nhau rồi, thì vợ chồng đúng nghĩa ‘tương kính như tân’, còn xa lạ lắm. Bố lại đi làm suốt ngày, về nhà cơm nước xong xuôi thì lăn ra ngủ vì mệt quá nên vợ chồng cũng chẳng có tâm sự, trao đổi gì nhiều.


- Không nhớ rõ là hồi nào, chắc nửa năm sau khi cưới bà nhỉ? Hôm đó bố đi nhậu với mấy anh em làm chung, mừng xây xong công trình. Say quắc cần câu về tới nhà thì ‘đè’ mẹ bây ra, thế là có thằng cả. Thấy bố bây ‘năng suất’ chưa!


Bố nói vênh mặt đầy tự hào, còn mẹ thì ngượng đỏ mặt đánh cho ông một cái, thế mà bố còn cười ha hả. Còn lũ con cháu chúng tôi cứ gọi là đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác.


- Từ khi mẹ bắt đầu có thai, không có làm nhiều việc được thì bố bắt đầu quan tâm giúp đỡ mẹ việc nhà này nọ. Tụi bây đừng có thấy bình thường ổng sang sảng với nghiêm khắc với bây mà lầm, hồi đó ổng vụng về lắm. Vợ chồng trẻ lần đầu có con hai người đều lúng túng như nhau. Anh bây vừa đá mẹ một cái, hai vợ chồng đều sợ xanh mặt. Rồi mẹ thèm ăn cái gì, bố đều đi mua về cho bằng được, không thì xách tô qua nhà nội năn nỉ bà nội hoặc cô tư bây nấu giúp, chứ bố bây sợ ổng mà tự làm rồi mẹ con có mệnh hệ gì. Đến khi sinh thằng cả ra, có trăm nỗi lo không tên kéo đến. Hai vợ chồng quay cuồng chăm sóc con, giờ hai người có chung mối lo, có nhiều điều tâm sự với nhau rồi dần dần cùng chung suy nghĩ. Không biết hồi nào hổng hay, bố mẹ yêu nhau luôn và đẻ tiếp thêm thằng ba với con tư, con út đó.


Mẹ vừa dứt lời thì bố liền cầm tay mẹ lên hôn một cái rồi đùa:


- Giờ vẫn còn yêu thương thắm thiết lắm hai mình ‘sản xuất’ thêm đứa nữa đi bà.


Nói xong ông còn khuyến mãi thêm cho bà cái nháy mắt ‘tán tỉnh’. Mẹ tôi phì cười gõ đầu vào ông, xong lại đẩy ông ra bảo đừng có thừa cơ mà thả dê bà. Cả nhà tôi cười rộn cả lên trước ‘tình già’ nhưng vẫn còn hừng hực lửa yêu của hai cụ nhà mình.