Bạn có biết vi khuẩn phế cầu (VKPC) là gì không? Nếu chưa, hãy theo dõi các bài viết trong chuyên đề ‘Bệnh do VKPC’ để hiểu rõ và bảo vệ con bạn khỏi loại vi khuẩn nguy hiểm này. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có khoảng nửa triệu trẻ nhỏ tử vong do VKPC.1





Mỗi năm trên thế giới có khoảng nửa triệu trẻ nhỏ tử vong do VKPC




VKPC là gì?



VKPC (Streptococcus pneumoniae) là loại vi khuẩn cư trú vùng mũi họng ở hầu hết người bình thường, kể cả người khỏe mạnh. Nhưng đối tượng chịu tác động nhiều nhất là người có hệ miễn dịch kém như là người cao tuổi và trẻ nhỏ hay người bị suy giảm hệ miễn dịch, suy dinh dưỡng, mắc các bệnh mạn tính, nghiện rượu, thuốc lá... VKPC phát triển thuận lợi vào mùa đông-xuân, có khả năng lây lan nhanh qua đường hô hấp từ nước bọt trong lúc tiếp xúc với người mang mầm bệnh khi ho, hắt hơi. VKPC là nguyên nhân chính gây ra các loại bệnh nguy hiểm như viêm màng não, viêm phổi, nhiễm khuẩn máu đe dọa tính mạng; là bệnh rất thường gặp và dễ tái phát.



Sức ‘tàn phá’ của VKPC



Kẻ ‘sát thủ’ này chuyên nhắm vào trẻ em. Phế cầu khuẩn gây ra những bệnh nguy hiểm ở trẻ nhỏ, đặc biệt là 3 bệnh: viêm màng não, nhiễm trùng huyết và viêm phổi.Trong đó, các nước ở khu vực Châu Phi, Châu Á chiếm hơn 1/2 tổng số trẻ em mắc những chứng bệnh này.1



VKPC khi tấn công vào não trẻ, gây bệnh viêm màng não. Đây là căn bệnh đáng sợ, tỷ lệ tử vong cao vào khoảng 30% trên toàn cầu2; ở trẻ nhỏ trung bình cứ 15 trường hợp nhiễm bệnh thì có 1 trường hợp tử vong. Các trường hợp chữa lành vẫn để lại di chứng nặng nề kéo dài, như tổn thương não hoặc giảm thính giác.3



Ngoài vi-rút và các vi khuẩn khác, phế cầu khuẩn cũng là một trong những tác nhân gây ra bệnh viêm phổi. Tỷ lệ tử vong của trẻ nhỏ mắc bệnh viêm phổi ở bất kỳ khu vực nào trên thế giới đều được xếp vào hàng cao nhất, khoảng 20% trong số 9 triệu trẻ em chết do viêm phổi do phế cầu khuẩn, tức xấp xỉ 1,8 triệu trẻ.4



Lên kế hoạch bảo vệ trẻ đúng cách



Kháng sinh, phổ biến có penicillin là biện pháp thường được sử dụng để đối phó với VKPC. Nhưng theo thời gian VK ngày càng biến đổi; chúng đã có thể đề kháng với các loại kháng sinh, gây khó khăn trong điều trị. Do đó, việc tìm kiếm phương pháp phòng tránh trước khi bệnh xuất hiện là điều cần thiết. Phụ huynh cần chăm sóc, tăng đề kháng cho bé để tạo miễn dịch tốt, nên cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời; giữ vệ sinh môi trường, vệ sinh vùng tai mũi họng, giữ ấm kỹ cho bé trong mùa đông. Ngoài ra, tiêm ngừa vắc-xin phế cầu là một lựa chọn đơn giản và chủ động nhất giúp mẹ an tâm bảo vệ bé lâu dài.



Hướng đến mục tiêu chung của toàn cầu



Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF) khuyến cáo các bậc cha mẹ/người giám hộ trẻ không nên trì hoãn và đảm bảo con em mình được tiêm chủng đầy đủ và tuân thủ chặt chẽ lịch tiêm chủng quốc gia5. Theo chương trình TCMR quốc gia Việt Nam, trong 25 năm qua, việc tiêm vắc-xin đã bảo vệ 6,7 triệu trẻ em, ngăn ngừa 43.000 trường hợp khỏi các bệnh dịch có thể gây tử vong6.



Trên thế giới, có hơn 53 quốc gia đã áp dụng vắc-xin phế cầu trong chương trình tiêm chủng quốc gia, 49 triệu trẻ em đã được tiêm chủng từ năm 2009 đến năm 2014 cho kết quả khả quan. Liên minh vắc-xin và tiêm chủng toàn cầu (GAVI) đã sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam đưa các vắc-xin phòng VKPC trong chương trình tiêm chủng mở rộng7.







Tư vấn bác sĩ về chủng ngừa và truy cập website tiemngua.com để biết thêm thông tin và các phòng ngừa các bệnh do vi khuẩn phế cầu gây ra.



Chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng được thực hiện bởi Hội Y học Dự phòng Việt Nam và Văn phòng đại diện GSK Pte Ltd tại TP HCM.




Vĩ Văn


Nguồn do GSK HCM cung cấp




1 http://yteduphong.com.vn/tieng-viet/tiem-chung/kien-thuc-tiem-chung/khac-che-phe-cau-khuan-bao-ve-tre-em-c3441i15323.htm (truy cập: 26/08/2016)


2 http://vienyhocungdung.vn/tiem-chung/vac-xin-phong-ngua-phe-cau-khuan-va-nhung-dieu-can-biet-20160128215649657.htm thí dụ (truy cập: 26/08/2016)


3 http://www.cdc.gov/pneumococcal/about/symptoms-complications.html (truy cập: 26/08/2016)


4 http://www.unicef.org/media/files/GAPP3_web.pdf (truy cập: 22/08/2016)


5 http://www.unicef.org/vietnam/vi/media_23892.htm (truy cập: 26/08/2016)


6 http://tiemchungmorong.vn/vi/content/tiem-chung-mo-rong-voi-muc-tieu-thien-nien-ky-giam-ty-le-tu-vong-o-tre-em.html (truy cập: 26/08/2016)


7 http://www.gavi.org/results/evaluations/pneumococcal-amc-outcomes-and-impact-evaluation/ (truy cập: 26/08/2016)