Đầu tư cho con học, cha mẹ nào muốn làm “trực thăng”?

Cụm từ “cha mẹ trực thăng” (helicopter parents) đã khá phổ biến, dùng để chỉ những bậc cha mẹ quá quan tâm, can dự quá sâu vào cuộc sống của con, từ chuyện ăn, ngủ, vui chơi, học hành, như chiếc trực thăng luôn bay trên đầu trẻ. Và không phải cha mẹ nào cũng biết điều đó có thể kìm hãm sự tự tin, phát triển tư duy, khả năng sáng tạo… của con mình.

Học như cha mẹ bảo

Trên các diễn đàn, luôn có hàng ngàn, hàng vạn trường hợp các bậc cha mẹ chia sẻ nội dung: Ép con ăn, hướng con vào các môn thể thao, nghệ thuật mình thích, nhiều nhất là việc “nhồi” kiến thức cho con, ép con tham gia học lớp học này, khóa học kia… mà họ cho là hợp lý, cần thiết. Tất cả bắt nguồn từ sự yêu thương, kỳ vọng quá lớn của cha mẹ đối với trẻ.

Học tập luôn được các bậc cha mẹ xem là yếu tố thiết yếu và quyết định đối với tương lai một đứa trẻ. Thế nhưng đầu tư cho con học như thế nào lại là vấn đề hóc búa. Xin nêu ra đây một “gương điển hình” để các bậc cha mẹ suy ngẫm.

Chị Hồng (làm trong lĩnh vực nhân sự, ở Q. 3, TP. HCM) có cô con gái lên 5. Cũng vì thuở nhỏ ở quê, gia đình không khá giả, thiếu điều kiện học tập, chị đã dồn tất cả những kiến thức, kỹ năng mà chị xem là mình “vuột mất ” vào con.

Nhận thấy ngoài hai buổi học ở trường, thời gian trống còn nhiều, chị đăng ký cho con đi học viết chữ. Học viết chữ vẫn dư thời gian, chị tiếp tục đăng ký cho con học tiếng Anh, sau đó là học hát, học đàn. Buổi tối, chị đăng ký cho con học múa, học nhảy, sau đó về ôn bài trước khi ngủ. Cuối tuần, hai mẹ con còn cùng tham gia các lớp học kỹ năng sống…

Học nhiều như vậy, tưởng rằng bé sẽ thành “siêu nhân”. Đúng là con gái chị H nhiều kiến thức, nhưng trông bé luôn uể oải, thụ động, thiếu tự tin. Điều này đúng với kết quả nghiên cứu của Đại học Vanderbilt (Mỹ): Phụ huynh có xu hướng kìm cặp, bao bọc con quá mức sẽ gây ra nhiều hệ lụy xấu, như việc trẻ thiếu tự tin và quá dựa dẫm sau này.

Với những bậc cha mẹ “trực thăng” như vậy, TS. Vũ Thu Hương - Khoa Giáo dục Tiểu học, Đại học Sư phạm Hà Nội nói rằng bà thường khuyên họ hãy "Để mặc con đi!", nhưng họ không làm được. Cũng có thể vì họ quá thương yêu con, hoặc chưa tìm hiểu được thiên hướng, chưa có phương pháp kích thích những tố chất nổi trội của trẻ phát triển (!?)

Âm thầm giúp trẻ tự học, độc lập tư duy, sáng tạo… bằng cách nào?

Thế giới đều biết cha mẹ Nhật giỏi chăm sóc con, dạy con tự lập như thế nào. Nhưng gần đây, những bí quyết dạy con của người Do Thái - dân tộc thông minh, thành công - cũng được đem ra giải mã, áp dụng rộng rãi. Dân tộc này, dù luôn trong tình trạng chiến tranh, xung đột, ít tài nguyên, nhưng vẫn trở thành một cường quốc về khoa học, công nghệ, giáo dục… Trong thế kỷ 21, họ xác định rằng muốn tồn tại, người Do Thái trẻ tuổi bắt buộc phải phát triển 3 kỹ năng: Biết cách học, biết giao tiếp và biết sáng tạo!

Vốn đề cao tiếng Anh và coi đó là cánh cửa để trẻ em đi vào kho tàng kiến thức nhân loại, người Do Thái đã cùng người Mỹ nghiên cứu, “gộp” được cả 3 kỹ năng bắt buộc nói trên vào một phương pháp học tiếng Anh có tên ‘Time to Know’ dành cho trẻ em từ 6 - 9 tuổi.

‘Time to Know’ là phương pháp đột phá, kết hợp thành công giữa ứng dụng công nghệ (Digital Teaching Platform – DTP) và quy trình học tập mở tương tác, khuyến khích học sinh tư duy độc lập, học tập dựa trên sự khám phá và hoạt động nhóm. Nhờ tính đa dạng, khoa học và hiện đại ấy, chương trình đã giúp cho hàng triệu học sinh không chỉ học tốt tiếng Anh, tự tin trong giao tiếp mà còn tự giác, chủ động, độc lập tư duy, sáng tạo, thích ứng nhanh với mọi điều kiện sống.

Đặc biệt, phụ huynh cũng được cấp tài khoản ‘Time To Know’ để theo dõi quá trình học tập của con từng ngày, nắm được điểm mạnh - yếu để từ đó chung tay cùng giáo viên giúp con tiến bộ hơn. Hiện tại, không chỉ ở Israel, hàng vạn bậc cha mẹ tại Mỹ, Hàn Quốc, Peru… cũng đã cùng con tham gia ‘Time to Know’. Họ vẫn được làm “trực thăng”, nhưng âm thầm, tế nhị đồng hành cùng con tạo dựng nền móng vững chắc cho tương lai, mang những ưu điểm của ‘Time To Know’ vào dạy con ở các môn học, các kỹ năng khác dễ dàng.

Cha mẹ Việt có còn muốn làm “trực thăng” kiểu cũ?