Nên chấp nhận hay thay đổi bản tính của con?

Nhiều ông bố bà mẹ đau đầu trong việc nuôi dạy con trẻ, nhất là việc giáo dục định hướng nhân cách cho các bé. Và câu hỏi mà nhiều phụ huynh quan tâm nhất là nên chấp nhận hay cần thay đổi bản tính của con?

Trước hết, các mẹ cần phân biệt rõ giữa bản tính và cá tính. Bản tính là tính chất vốn có trong một con người còn cá tính là tính cách đặc trưng của mỗi người trong xã hội. Trong đó, bản tính có thể xấu hoặc tốt nhưng cá tính thì thường mang nghĩa tích cực, giúp mỗi người có được “dấu ấn cá nhân” (cái này tạm hiểu là cái tôi riêng, cái tôi khác biệt nhé các mẹ).

Làm cha mẹ, ai mà không mong con mình có những bản tính tốt như: tôn trọng người lớn, biết quan tâm mọi người, mạnh mẽ, tự lập, trung thực, ngoan hiền, chăm chỉ… Tuy nhiên, đâu phải đứa con nào sinh ra cũng có được những bản tính tốt đẹp trên. Có những bé vốn nhút nhát, lười biếng, ham chơi, không vâng lời và tỉ ti bản tính không tốt khác. Là hai khái niệm khác nhau nhưng bản tính và cá tính cũng có mối qua hệ kéo theo, cái này dẫn đến cái kia. Cá tính được xây dựng từ những bản tính tốt, có tương quan đặc điểm trong một người. Ví dụ, một bé có cá tính mạnh mẽ thì bé đó phải có bản tính hoạt bát, hiếu động và độc lập. Nhưng có bé khi trưởng thành lại biến cá tính mạnh mẽ ấy thành khác lạ, khiến ba mẹ khó xử. Chẳng hạn, có những bé mới học lớp 7 hoặc 8 thôi đã thích nhuộm tóc, xăm mình hoặc ăn mặc phá cách… Vậy, câu hỏi đặt ra là nếu bé có những bản tính xấu hoặc những cá tính ‘độc – lạ’ như trên thì ba mẹ nên chấp nhận hay thay đổi con. Và sẽ có rất nhiều phụ huynh cho rằng nên thay đổi để con tốt dần, nhưng thực tế thì không phải ai cũng làm được.

Cũng không phải tự nhiên mà ông bà ta có câu: Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời hay Cha mẹ sinh con, trời sinh tính… Bởi nhiều ông bố, bà mẹ cũng ra sức giáo dục định hướng nhân cách cho con mình nhưng không thành, đành chiều theo ý bé. Nói thế cũng không phải để khẳng định là các mẹ phải chấp nhận bản tính của con, có sao để vậy được. Việc đầu tiên, các mẹ cần làm là phải luôn bên con, nhất là vào độ tuổi con bắt đầu hình thành những tính cách (thường là từ 1 tuổi trở lên các mẹ ạ), để biết được con mình có bản tính như thế nào. Từ đó, các mẹ mới có phương pháp đúng đắn giáo dục con cái, giúp con có nhiều bản tính tốt hơn. Tuy vậy, việc giáo dục này cũng chỉ là định hướng và thay đổi ít nhiều chứ không bao giờ biến đổi hoàn toàn bản tính của con.

Ví như bé nhà bạn có tính lười biếng, thụ động thì bạn nên cho bé tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa, siêng dắt bé ra công viên hay đến những nơi công cộng. Ở nhà, có những việc nhẹ bé có thể làm được thì các mẹ nên khuyến khích con làm, dành lời khen khích lệ bé. Đồng thời, các mẹ cũng nên phân tích, dẫn chứng cho bé những tấm gương chăm chỉ và năng động để các bé noi theo. Nhưng các mẹ lưu ý là đừng bao giờ so sánh và bắt bé phải giống với một ai nhé. Như vậy, chỉ làm bé thêm ‘chai lì’ và thích làm theo những gì mình muốn mà thôi. Hoặc nếu bé nhà bạn đã lớn, tầm 12 đến 15 tuổi mà đã muốn nhuộm tóc hay xăm mình thì các mẹ nên lắng nghe tâm sự của con, hỏi con vì sao muốn làm như vậy. Các mẹ đừng vội nói con nên thế này, phải thế kia. Các mẹ cần gần con hơn, nói chuyện nhiều hơn và hiểu được môi trường học tập, vui chơi của con. Sau đó, các mẹ có thể chỉ ra những tác hại, những ví dụ cụ thể về hậu quả sau khi xăm mình hoặc nhuộm tóc để con rõ. Nếu bé không chịu nghe, thì lúc này, các ông bố phải dùng đến vai trò trụ cột, cương quyết phản đối việc làm trên của con.

Vậy còn những bé quá hiếu động, lanh lẹ, luôn có tính chất chỉ huy thì ba mẹ phải làm sao? Trước hết, ba mẹ cần theo con đến những nơi con làm việc nhóm, vui chơi và thường xuyên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm về con. Các bé có tính chất lãnh đạo quá mức, hay cướp diễn đàn của bạn hay bắt nạt bạn cùng trang lứa thường bị mọi người không thích, xa lánh và ‘nghỉ chơi’ luôn. Vì thế, ba mẹ cần nói chuyện với con, khen con có tính nhanh nhẹn, nhưng cần đặt câu hỏi ngược lại, đặt bé vào vai các bạn mà bị như vậy thì bé sẽ cảm thấy ra sao. Khi đó, bé sẽ dễ hiểu ra và thay đổi theo hướng tích cực hơn.

Còn điều này khá quan trọng trong việc giáo dục và định hướng nhân cách cho con là đừng nên cho con xem tivi nhiều nhé. Bé đang tuổi phát triển cần thời gian để học tập, vui chơi và giải trí lành mạnh. Mùa hè là dịp các ông bố bà mẹ cho con du lịch hoặc tham gia những khóa học thiết thực, theo năng khiếu và sở thích của bé. Bé nhà mình 10 tuổi, năng động và thích nói chuyện trước nhiều người nên mình hay đưa bé tham gia các hoạt động ngoại khóa và cho bé tham gia lớp học The Kid Host – Người dẫn chương trình tương lai của MC Quỳnh Hương. Tham gia có vài buổi thôi mà bé khác hẳn, bé tự tin lên nhiều, nói chuyện thu hút và duyên lắm các mẹ ạ. Riêng mình thấy chương trình rất bổ ích và thú vị cho sự phát triển của trẻ, nhất là khả năng diễn đạt trước công chúng nên mình giới thiệu lại cho các mẹ nhé. The Kid Host lên sóng HTV9, lúc 20g30 thứ Sáu hàng tuần, các mẹ nhớ cho con xem để con học được nhiều kỹ năng nói chuyện héng!