Sốc: Cách bảo tồn tài sản chính là việc gửi ngân hàng dài hạn!

Hiện tại bạn đang có một số tiền khá dư giả. Bạn muốn quản lý chi tiêu tốt hơn. Bạn muốn số tiền “mẹ” đó có thể đẻ ra số tiền “con” mà chưa biết làm cách nào thì hãy đọc bài viết này để hiểu hơn về lợi ích của việc gửi tiền vào ngân hàng - cách tiết kiệm và sinh lời hiệu quả, an toàn nhất hiện nay!

Khi chọn một công cụ giữ tiền dài hạn ta phải cân nhắc những yếu tố: trượt giá, an toàn, thanh khoản.

Trượt giá Hầu như ai cũng lo ngại vấn đề trượt giá khi để dành tiền. Trượt giá là một điều khách quan ta phải chấp nhận. Dù muốn hay không ta cũng phải chấp nhận vật giá năm sau cao hơn năm trước không nhiều thì ít. Nếu hôm nay một tô phở giá 50.000 đồng, mười năm sau một tô phở có thể lên đến 100.000 đồng. Như vậy ta phải để dành thứ gì đó mà hôm nay đổi được một tô phở thì 10-30 năm sau phải đổi được ít nhất một tô phở.

Vàng Có một thứ không mất giá mà mọi người đều biết, đó là vàng. Vài năm trở lại đây, do sự bất ổn về kinh tế và chính trị trên thế giới, giá vàng tăng lên rất cao làm cho nhiều người nghĩ rằng giá vàng sẽ tăng nhanh hơn mức trượt giá. Nhưng kết quả nghiên cứu của tác giả Stephen Harmston được Hội đồng Vàng Thế giới xuất bản và được trích dẫn trong bài báo đăng trên VnExpress ngày 27/04/2010 cho thấy giá vàng tính bằng bánh mì hầu như không tăng sau hơn 2500 năm. Áp dụng điều đó ở Việt Nam, giả sử hôm nay một lượng vàng mua được 1.000 tô phở thì 10 hay 30 năm sau nó cũng chỉ mua được 1.000 tô phở. Có lúc vàng tăng giá, có lúc vàng giảm giá rất nhanh, trong khi phở cứ tăng giá từ từ, cuối cùng thì giá vàng qui ra phở gần như không đổi.

Không mất giá là ưu điểm của vàng để chống trượt giá, nhưng khi đưa vào bài toán tích luỹ dài hạn thì vàng có một khuyết điểm là nó không sinh lợi. Ví dụ sau đây sẽ cho thấy khuyết điểm đó ảnh hưởng như thế nào. Giả sử chị A bắt đầu có thu nhập năm 25 tuổi, nghỉ hưu năm 55 tuổi và sống thọ 85 tuổi, chị A có 30 năm kiếm tiền, chi tiêu và để dành vàng, và 30 năm tiêu dần vào số vàng đó. Do vàng không mất giá và cũng không sinh lợi nên số vàng tiêu hết trong 30 năm cuối đời bằng đúng số vàng tiêu trong 30 năm trước đó, nghĩa là mỗi khi chị A kiếm được một chỉ vàng thì được tiêu nửa chỉ và để nửa chỉ lại 30 năm sau mới tiêu. Tỉ lệ tiết kiệm trên thu nhập của chị A phải là 50%. Tỉ lệ đó quá cao, rất ít người có thể làm được như vậy và tất nhiên kế hoạch tích luỹ dài hạn không khả thi. Đó là chưa kể những chi tiêu chăm sóc sức khoẻ sẽ phát sinh ở tuổi già, tỉ lệ tiết kiệm cần tăng lên hơn nữa.

Như vậy tích luỹ vàng không còn hợp trong xã hội hiện đại, khi mà phải cố gắng làm mọi thứ sinh lợi, những thứ bỏ đi mà còn sinh lợi được thì thứ quí như vàng không sinh lợi là rất phí phạm. Vài năm trước, chị A có thể gửi vàng vào ngân hàng để sinh lợi chừng 1%/năm, bây giờ không còn được như vậy nữa. Tích luỹ vàng để sau này dùng cũng giống như con sóc để dành hạt dẻ trong hốc cây, đàn kiến tích trữ thức ăn trong tổ, một hình thức tích luỹ rất sơ khai.

Gửi ngân hàng Tóm lại, vàng vẫn chưa đủ tốt để tích luỹ dài hạn. Thứ gì có thể tốt hơn vàng trong việc tích luỹ dài hạn? Thứ đó phải tăng giá trị nhanh hơn tốc độ trượt giá. Thứ đó chính là thứ rất bình thường: sổ tiết kiệm kỳ hạn dài ở các ngân hàng!

Ngân hàng nhà nước luôn luôn điều chỉnh chính sách sao cho lãi suất huy động tiết kiệm có kỳ hạn 12 tháng trở lên sẽ hơi cao hơn mức trượt giá, khi nhiều khi ít. Khi muốn kiềm chế lạm phát thì lãi suất huy động tiết kiệm sẽ cao hơn nhiều để dân chúng đem tiền gửi vào ngân hàng, tiền mặt trở nên có giá hơn, giảm trượt giá.

Ví dụ hôm nay chị A gửi vào ngân hàng 5 triệu đồng (tương đương 500kg gạo loại 10.000₫/kg) sau một năm chị A có được 5,5 triệu đồng, giả sử gạo tăng giá 8% thì chị A vẫn có thể mua được 500kg gạo và dư ra 100.000₫. Số tiền dư ra sau một năm không nhiều nhưng sau 30 năm thì con số sẽ khác một cách đáng kể. Giả sử trượt giá giữ nguyên 8%/năm và lãi suất huy động giữ nguyên 10%/năm, chị A không cần phải để dành đến 50% thu nhập của mình mua vàng để dùng sau 30 năm mà chỉ cần gửi tiết kiệm 41% thu nhập mỗi tháng.

Lãi suất tiết kiệm cao hơn mức trượt giá có 2% mỗi năm (10% - 8%), số tiền chị A cần phải tiết kiệm đã giảm xuống gần một phần năm (41% / 50%). Nếu chị A có cách làm cho tiền sinh lợi cao hơn so với trượt giá nhiều hơn nữa thì có thể để dành ít hơn, chi tiêu nhiều hơn trong hiện tại, việc tiết kiệm sẽ dễ dàng hơn.

Tính toán này có vẻ không giống với thực tế là những người gửi tiền tiết kiệm VND cứ thấy số tiền của mình nhỏ dần đi. Nguyên nhân của sự khác nhau giữa tính toán và thực tế là người gửi tiền tiết kiệm VND thường lấy tiền lãi ra dùng vì thấy nó lẻ, số tiền gốc gửi lại đương nhiên sẽ kém giá trị hơn năm ngoái vì đã bị trượt giá!

Nhà đất Ngoài cách hùn vốn như trên, cũng còn một cách giữ tiền khác, đó là đất. Tài nguyên đất thì có hạn trong khi nhu cầu của con người cứ tăng mãi cho nên giá của đất tăng không ngừng. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể mua đất để làm của để dành được, nhất là những người mới bắt đầu để dành tiền. Và mua đất cũng không đơn giản như hùn vốn vào quỹ đầu tư, cho nên hãy bắt đầu bằng sổ tiết kiệm, quỹ đầu tư rồi tiếp theo là đất, hoặc là đầu tư vào các quỹ đầu tư chuyên về bất động sản.

Ngoại tệ Cũng có người tin tưởng vào sức mạnh của đô-la Mỹ nên quyết định tích luỹ dài hạn bằng đô-la Mỹ. Nếu giữ đô-la Mỹ trong tủ thì còn dở hơn giữ vàng vì đô-la Mỹ thật sự có mất giá theo thời gian. Nếu gửi tiết kiệm bằng đô-la Mỹ thì dở hơn gửi tiết kiệm bằng tiền Việt Nam vì ngân hàng nhà nước có chính sách bảo vệ tiền Việt Nam. Tóm lại đô-la Mỹ cũng giống như vàng, chỉ thích hợp để đầu cơ chứ không thích hợp để giữ lâu dài. Ngay cả dân Mỹ cũng không gửi nhiều tiền trong các tài khoản tiết kiệm thì dân Việt Nam càng không nên.

An toàn Trên đây là phần bàn về khả năng chống trượt giá của các công cụ trong mục đích tích luỹ dài hạn. Chúng ta tiếp tục bàn về tính an toàn hay là rủi ro mất trắng hoặc lỗ nặng của các công cụ. Chúng ta không bàn về những khả năng lỗ nhẹ do biến động nhất thời như giá vàng giảm, giá cổ phiếu giảm… vì những biến động đó được bù trừ trong dài hạn.

Những rủi ro có thể gây mất trắng hoặc lỗ nặng là: lừa đảo, trộm cướp, cháy nhà, thay đổi chính sách, doanh nghiệp phá sản.

Bị lừa là một rủi ro có tính chất chủ quan, người có tiền có thể chủ động tránh bị lừa bằng cách luôn thận trọng khi quyết định đưa tài sản cho người khác, nếu không có đủ thông tin đánh giá đối tác thì có thể chi 1-2% để thuê người chuyên nghiệp đánh giá.

Nếu để tiền, vàng hay ngoại tệ trong nhà thì có nguy cơ mất trắng vì trộm cướp hoặc cháy nhà. Trộm cướp hay cháy nhà không thể làm mất cổ phiếu, đơn vị quỹ đầu tư, đất.

Doanh nghiệp phá sản có thể làm mất trắng hoặc lỗ nặng một loại cổ phiếu, nếu tài sản gồm nhiều loại cổ phiếu hoặc quỹ đầu tư thì sẽ không bị lỗ nặng.

Chính sách thay đổi có thể ảnh hưởng đến giá trị của tất cả mọi thứ đất, vàng, ngoại tệ, cổ phiếu, đơn vị quỹ.

Xếp thứ tự xác suất xảy ra các rủi ro trên từ cao đến thấp như sau:

trộm cướp

cháy nhà

thay đổi chính sách

phá sản

1. Lãi suất của ngân hàng nào cao nhất hiện nay?

Đối với tiền gửi không kì hạn

- Agribank đang dẫn đầu với mức lãi suất 1,2%/năm.

- Bắc Á, Nam Á, TPbank….. mức lãi suất 1%/năm.

- Ngân hàng Quân đội MB Bank thấp nhất là 0,3%/năm.

Kì hạn 1 và 2 tháng:

- Ngân hàng Phát triển Mê Kong (MDB) cao nhất với mức lãi suất 5,6% năm.

- Oceanbank, PGbank, Bản Việt… mức lãi suất 5,5%/năm.

Kì hạn 3 tháng:

- Oceanbank và MDB chiếm vị trí dẫn đầu với mức lãi suất 5,7%/năm.

- Ngân hàng liên doanh Việt Nga, Việt Á, VietBank….với mức lãi suất 5,5%/năm.

Kì hạn 6 tháng:

- Ngân hàng Phương Nam Southern Bank hoặc Việt Nam thương tín VietBank với mức lãi suất là 7,2%/năm.

- Thấp hơn một chút là ngân hàng xây dựng VNCB với mức lãi suất 7%/năm.

Kì hạn 9 tháng:

- Ngân hàng có mức lãi suất cao nhất là Ngân hàng Việt Nam Thương tín (VietBank): mức 7,5%/năm

Kì hạn 1 năm và trên 1 năm (12 tháng, 18 tháng, 24 tháng và 36 tháng):

- Ngân hàng VietBank với mức lãi suất cao nhất: 7,7%/năm cho kì 12 tháng và 8%/năm cho các kì từ 18 tháng đến 36/tháng.

2. Chọn kỳ hạn gửi tiền phù hợp

Để lựa chọn kỳ hạn gửi tiền phù hợp, bạn cần phải: Xác định mục đích gửi tiền và nên dự trù trước thời gian sử dụng số tiền để đưa ra một kỳ hạn gửi hợp lý, nhằm nhận được số tiền lãi tối đa.

Ngoài ra, bạn tính toán kỹ các phương thức trả lãi mà ngân hàng áp dụng. Bạn có 2 cách chọn lãi suất: Lãi suất cố định và lãi suất thả nổi.

Lãi suất cố định sẽ được giữ nguyên trong suốt kỳ, lãi sẽ được trả cuối kỳ. Còn lãi suất thả nổi sẽ được điều chỉnh từng quý hoặc từng tháng và tùy theo từng ngân hàng. Bạn có thể chọn cách lãi sẽ được nhập vào vốn hay rút tiền mặt ở mỗi lần lãnh lãi. Thông thường thì gửi tiết kiệm lãnh lãi cuối kỳ cố mức lãi suất tốt hơn.

3. Mẹo nhỏ gửi tiền hiệu quả

Nếu bạn có khoản tiền lớn, hãy chia nhỏ để gửi: Bạn nên chia làm hai sổ tiết kiệm. Một sổ với kỳ hạn lâu dài để hưởng được mức lãi suất cố định cho cả năm đó. Sổ còn lại kỳ hạn ngắn thôi để dự phòng rủi ro, bất trắc trong cuộc sống.

Nếu bạn gửi toàn bộ số tiền trong kỳ hạn dài mà đột xuất phải sử dụng tiền, thay vì rút trước hạn chỉ được hưởng lãi suất rất thấp, bạn có thể cầm cố sổ tiết kiệm tại ngân hàng. Tiền lãi từ sổ tiết kiệm sau khi trừ tiền lãi vay vẫn có lời.

“Nguyên tắc 72": để ước lượng được nhanh chóng số tiền mình sẽ được hưởng sau thời gian dài tích lũy là bao nhiêu, bạn cứ lấy 72 chia cho số lãi suất năm được hưởng thì sẽ ra số năm mà tiền bạn gửi tiết kiệm tại ngân hàng sẽ tăng lên gần gấp đôi. Lấy ví dụ: bạn có 50 triệu đồng gửi tiết kiệm với lãi suất 11% một năm, thì sau hơn 6 năm rưỡi, số tiền bạn có trong tài khoản tiết kiệm ngân hàng sẽ được gần 100 triệu đồng (72:11= 6,54 năm)