Mách nước phân biệt sởi tại nhà


Thấy con cứ sốt cao liên tục, nhiều bà mẹ lo lắng, không biết con yêu có bị sởi không. Chúng tôi xin hướng dẫn cách phân biệt sởi tại nhà như sau:



1. Cứ sốt cao là sởi?



Không đúng. Bệnh sởi do vi rút sởi gây ra. Vi rút sởi cũng giống như các vi rút khác, chúng đều gây bệnh rất cấp tính. Vì vậy, sốt vi rút nói chung và sốt do sởi nói riêng đều nhiệt độ cao như nhau.


Nhiệt độ bình thường cơ thể bé chỉ khoảng 370C. Khi bị sốt do sởi hoặc do các loại vi rút khác, nhiệt độ cơ thể bé thường đạt từ 39-400C. Nhiệt độ lúc này được tính là nhiệt độ đo bằng nhiệt kế thủy ngân, kẹp nách. Không sử dụng nhiệt kế điện tử đo trán hoặc đo tai vì độ chính xác rất bất ổn.


Do sự giống nhau, nên nếu dựa vào sốt, các bà mẹ khó có thể nhận ra đâu là sởi và đâu là do vi rút thông thường.



2. Cứ đỏ mắt là sởi



Không đúng hoàn toàn. Mặc dù sốt cao kèm theo triệu chứng đỏ mắt, có gèn ở mắt đúng là triệu chứng điển hình của sởi, đặc biệt ở những em bé từ độ tuổi đi học trở lên và bị bệnh mức độ nặng. Song đó không là bệnh duy nhất có triệu chứng này.


Có nhiều bệnh cũng có triệu chứng đỏ mắt + sốt cao. Ví dụ, nhiễm vi rút adeno, em bé cũng có triệu chứng sốt cao, đỏ mắt. Nhưng adeno còn gây ra 2 bộ triệu chứng khác là viêm mũi (biểu hiện bằng chảy mũi) và viêm hạch cổ (biểu hiện bằng sưng hạch). Sởi thì ít khi bị sưng hạch.


Vậy nếu sốt cao + đỏ mắt tăng dần + hạch không sưng thì có thể là sởi. Còn nếu sốt cao + đỏ mắt + viêm mũi + sưng hạch thì có thể đó là bệnh khác.



3. Cứ nổi ban đỏ là sởi



Rất có thể. Ban đỏ ngoài da là một triệu chứng rất đáng gợi ý của bệnh sởi. Mặc dù nhiều bệnh khác cũng nổi ban song ban của sởi khá đặc trưng.


Hình dạng: là những chấm đỏ nổi li ti dày đặc. Cũng có khi em bé bị nổi ban dạng mảng như kiểu ban dị ứng, mỗi vị trí thường có đường kính từ 3-5mm.


Màu sắc: màu đỏ, không có màu đen hay màu tím. Ngày đầu thì đỏ. Những ngày sau thì bay đi để lại những vết thâm. Màu đỏ bị mất đi khi tiến hành căng da.


Vị trí: mọc rất trình tự. Ban đầu ở vùng đầu mặt cổ. Sau đó lan xuống vai ngực. Sau đó lan ra lưng. Tiếp theo lan xuống bụng, cánh tay. Tiếp theo lan bộ phận sinh dục, xuống toàn bộ chân, ra toàn bộ tay. Riêng ban ở vùng đầu mặt cổ thì tập trung ở vùng trán, má, sau tai, dưới tai. Ban nào mọc đầu tiên thì cũng bay đầu tiên và trình tự bay ban đúng như trên.


Vậy nếu sốt có nổi ban màu đỏ, gồ trên mặt da, mọc theo trình tự thì rất có thể đó là sởi. Còn nếu không, đó là bệnh khác.



4. Cứ nhà bên có bé bị sởi thì bé nhà mình sẽ bị sởi



Không đúng hoàn toàn. Mặc dù yếu tố dịch tễ (vùng dịch xung quanh) là yếu tố quan trọng trong chẩn đoán bệnh sởi. Bởi bệnh sởi là bệnh lây lan và rất dễ lây từ em bé này qua em bé khác bởi chúng lây theo đường hô hấp (không khí hít thở). Song không phải cứ em bé nhà kế bên sốt do sởi thì em bé nhà mình nếu sốt cũng do sởi theo.


Sởi muốn lây được phải có đủ 3 yếu tố: sức đề kháng của em bé tạm thời kém, vi rút sởi phải xâm nhập được vào bên trong, số lượng vi rút sởi phải đủ lớn.


Song nếu nhà kế bên có em bé bị sởi thì rất có thể cả vùng không gian xung quanh đó nhiễm vi rút sởi. Các tốt nhất là cách ly, theo dõi em bé nhà mình trong 4-5 ngày tiếp theo, hạn chế tiếp xúc bao gồm 4 loại tiếp xúc: tiếp xúc bé-bé, tiếp xúc mẹ bé-bé sởi, tiếp xúc mẹ-mẹ, tiếp xúc mẹ bé sởi-bé.



Ngoài ra, còn một số triệu chứng khác không đặc hiệu do vi rút sởi gây ra như đau họng, viêm họng, hắt hơi, chảy mũi, sổ mũi, nhức đầu, mệt mỏi. Song đó không là những triệu chứng điển hình và chúng không có giá trị chẩn đoán.


BS. Yên Lâm Phúc