Đợt dich này hẳn vẫn sẽ còn tiếp tục kéo dài, chẳng biết đến khi nào mới kết thúc. Mà giờ số ca nhiễm ở Hà Nội thì cứ toàn hơn 2.500 ca. Tết thì đang cận kề nên chắc mọi người cần có sự chuẩn bị kĩ lưỡng. Như mình thì mình luôn mang tâm thế có thể thành F0 bất cứ lúc nào. Do vậy, khi có những bài chia sẻ của bác sĩ thì mình luôn ghi chép lại cẩn thân.
Mới đây, mình thấy tờ VNE có đưa tin về những hướng dẫn của BS. Trương Hữu Khanh (Trưởng khoa Nhiễm – Thần Kinh, BV Nhi đồng TP. HCM) dành cho F0 điều trị tại nhà. Giờ F0 hầu như được cho cách ly, điều trị tại nhà nên mình thấy rất cần thiết, sẽ chia sẻ lại cho mọi người luôn nè.
BS. Trương Hữu Khanh. Ảnh: VNE
Có kết quả nhiễm cô vít mà y tế phường chưa tới, cần làm gì?
Trong tình hình hiện nay, số ca nhiễm cứ tăng vùn vụt khiến đôi khi y tế phường không tiếp nhận kịp thời. Do đó, có những trường hợp có kết quả nhiễm nhưng thông báo thì mãi chưa thấy y tế phường đâu. Vậy những lúc đó nếu không liên lạc được cho cấp cứu thì có thể gọi ai khác hỗ trợ được không?
Theo BS. Khanh, nếu trong nhà có người có nguy cơ nhiễm cao (nhóm đối tượng nguy cơ như người già, có bệnh nền…) thì cần phải chuẩn bị trước mọi thứ. Một khi trở thành F0 thì chắc chắn phải liên lạc với y tế hoặc đi đến bệnh viện ngay. Bởi, những người này có nguy cơ trở nặng cao, cần đi bệnh viện để có đủ oxy nếu cần thiết.
Trường hợp nếu trong nhà có người có tiền sử bị hen suyễn mà y tế phường chưa kịp tới, mà người đó bị tức ngực thì hãy cố gắng bình tĩnh. Đôi khi, tức ngực có thể do quá lo lắng về tình trạng bệnh. Nếu tức ngực nhiều thì cho đi bệnh viện hoặc đo SpO2 liền.
Đối với F0 là người bình thường thì cứ uống nhiều nước, nghỉ ngơi điều độ, áp dụng các bài tập thở là sẽ ổn.
Lại có những người là F0 không triệu chứng nhưng luôn lo lắng mình sẽ chuyển nặng và lây cho người nhà. Theo BS. Khanh, nếu có mình F0 thì nếu chỉ có mình là F0 nên tự theo dõi sức khỏe và ở phòng riêng tách biệt với mọi người. Đồng thời, dọn dẹp nhà cửa thường xuyên. Việc ăn uống phải đảm bảo sạch sẽ, uống đủ nước. Còn nếu cả nhà hoặc nhiều người trong nhà là F0 thì ở chung cũng không sao nhưng F1 cần cách ly riêng.
Về những dấu hiệu trở nặng, ông Khanh cho hay: Nếu thấy mình bình thường nằm thở mà nay phải ngồi thở, khó thở, đã tập thở nhưng không hiệu quả, người tím tái, đau ngực, không ăn uống được, chỉ số SpO2 dưới 95% thì phải nhập viện ngay.
Và một khi có dấu hiệu trở nặng thì phải đưa đi viện ngay. Nếu gọi xe cứu thương không được thì người nhà phải tự đưa đi bệnh viện, không được chần chừ nữa. Bởi, lúc này ở nhà thêm phút nào là nguy hiểm thêm phút ấy.
F0 không triệu chứng cũng không được chủ quan. Ảnh minh họa, nguồn: Internet
Đối với những F0 không đi viện kịp mà bị khó thở thì theo BS. Khanh cần tập thở và đi viện nếu khó thở nặng lên. Có thể dùng bình oxy tại nhà nhưng nhất định phải tới viện. Bởi, bình oxy tại nhà chỉ đáp ứng được nhu cầu trong thời gian ngắn mà thôi.
Trong khi nhiễm cô vít, F0 nên ăn uống điều độ, súc miệng bằng nước muối. Hiện nay, nhiều F0 lầm tưởng cứ uống thuốc kháng siêu vi hoặc vitamin là khỏi. Song, theo BS. Khanh, hiện chưa có thuốc chữa cô vít hay thuốc kháng siêu vi dành cho bệnh này. Thông thường, sau 7 ngày tình hình sẽ đỡ dần nên mọi người không phải lo lắng quá, dùng thuốc linh tinh coi chừng tự hại mình.
Nếu F0 là trẻ em thì cha mẹ cũng đừng vội hoang mang vì bé rất ít khi bị nặng. ‘Bạn hãy nghĩ đơn giản là bé bị cảm, khi đó mình sẽ bình tĩnh để xử trí như bị cảm, bị sốt, trước giờ làm sao thì giờ làm thế. Đồng thời, theo dõi nhịp thở của con. Người lớn đừng căng thẳng, trẻ con sẽ căng thẳng theo’, BS. Khanh giải thích.
F0 dễ bị khó thở, khi đó hãy áp dụng ngay bài tập thở
BS. Khanh cho hay: F0 bị khó thở có thể do 2 nguyên nhân. Một là do F0 đó quá lo lắng và hai là do họ thực sự có tổn thương ở phổi. Việc tập thở giúp F0 chú tâm vào nhịp thở để bớt lo lắng đi. Đồng thời, khi tập thở, toàn bộ vùng phổi phía gần cơ hoành sẽ nở hết ra, giúp trao đổi oxy tốt hơn.
Các nghiên cứu cho thấy thở như vậy sẽ giúp F0 hết lo lắng và thở được như bình thường. Những F0 không có bệnh nền, không bi béo phì thì tập thở rất tốt.
Về thời gian tập thở, BS. Khanh lưu ý: Nếu thể trạng tốt thì không cần tập thở mà khi lo lắng hay mệt mới cần tập. Có thể tập thở trong tư thế nằm ngồi, nằm ngửa hít chậm bằng mũi cho tới khi phình bụng thì chu miệng thở ra như thổi lửa. Nên tập 15 – 20 nhịp/lần và mỗi ngày 4 – 5 lần. Ngồi cũng hít sâu rồi thở ra. Bạn cũng có thể nằm sấp hoặc nghiêng 30 phút để thở, kết hợp co chân lên.
Đối với những F0 bị bệnh hen cũng có thể áp dụng cách tập thở tương tự như người bình thường.
Ngoài ra, F0 khi thấy khó thở có thể áp dung tư thế nằm sấp để giúp dễ thở hơn. Bởi, tư thế này rất tốt cho người nhiễm cô vít. Thông thường, khi thở chúng ta chỉ thở phần trên, ít ai thở phần dưới của phổi. Chỉ những người tập yoga, khí công mới thở phần dưới của phổi.
Nếu là bình thường, chúng ta cũng chỉ cần thở phần trên của phổi là đủ để trao đổi khí rồi. Song khi nhiễm cô vít thì phải dùng cả vùng dưới của phổi nữa mới đủ để trao đổi khí. Việc nằm sấp sẽ giúp huy động được tất cả phần phổi ở phía sau nên giúp F0 cảm thấy dễ thở hơn.
Tư thế nằm sấp để cải thiện oxy phổi. Ảnh: VNE
Có nhất thiết phải mua máy SpO2, nhà chưa có F0 nhưng mua để chuẩn bị trước được không? Cách dùng thế nào?
BS. Khanh cho hay: Nếu trong nhà có F0 thì nên mua trữ sẵn máy đo SpO2 để phòng nếu có người trở nặng thì còn biết đường mà đo rồi gọi cấp cứu. Đối với bình oxy, nếu trong gia đình không có F0 thì không nên mua. Còn nếu đã có F0 thì nên tính đường đi bệnh viện như nào, hạn chế đi lại để tránh lây lan cho người nhà.
Bên cạnh đó, chỉ số SpO2 còn có thể thay đổi theo tâm trạng của F0. Nếu lo lắng, bồn chồn hay bị sốt, đau bụng… thì chỉ số này cũng thay đổi. Nếu không chắc chắn, hãy đo bằng máy SpO2.
Chỉ số SpO2 dưới 95% được xem là nguy hiểm. Chỉ số này không theo đổi theo lứa tuổi. Ở con nít có thể cao hơn chút, người lớn thấp hơn chút nhưng phải trên 95% mới yên tâm được.
Nếu chỉ số SpO2 của F0 thấp bất thường mà trong nhà không có sẵn máy tạo oxy, gọi cấp cứu thì không phải lúc nào cũng tới thì F0 cần làm gì? Theo BS. Khanh, lúc này F0 cần tập thở, nằm sấp, thay đổi tư thế ban đầu chứ không thể làm khác được. Thiếu oxy nên thay đổi tư thế, chuyển sang nằm nghiêng, nằm sấp chờ y tế tới.
Đối với cách dùng máy SpO2, BS. Khanh cho hay: máy này có 2 bộ phận, một để hiển thị màn hình có dây nối ra bộ phận thứ 2 là cái sensor. Khi chúng ta bật thì sensor sẽ sáng lên. Bạn đưa đầu ngón tay vào để ánh đỏ chiếu xuyên qua đầu ngón tay. Sau một chút mình sẽ cảm nhận được ánh sáng chiếu qua ngón tay và hiển thị chỉ số trên màn hình. Có một số máy, nếu mạch đập dưới 93 sẽ chớp đèn, tùy theo mình cài đặt. Thậm chí, có máy còn báo âm thanh.
Ngoài ra, bạn cũng có thể tải app để đo nhịp thở, SpO2. Nhưng huyết áp thì phải đo bằng thiết bị mới được.
Máy đo SpO2. Ảnh: Internet
Đối với phương pháp xông để điều trị cô vít thì sao, có hiệu quả không?
BS. Khanh phân tích: Giống như ông bà ngày xưa hay làm để trị cảm cúm nhưng không nên nghĩ nhờ xông mà hết bênh. Cần chú ý rằng khi đang sốt cao thì không nên xông. Về bản chất, xông là phương pháp trị cảm, làm sạch đường hô hấp chứ không có gì đặc biệt. Không cấm nhưng cũng đừng thần thánh hóa nó và nghĩ là phương pháp điều trị mới.
Những biện pháp xông như là xông lá, tinh dầu… thì đều giống ông bà ngày xưa, chúng ta dùng được nhưng chỉ để giải cảm, làm ấm đường hô hấp chứ không thể chữa được cô vít.
Đây là những thông tin mà BS. Khanh đã chia sẻ trên báo. Mọi người có thể đọc và ghi chú lại để nếu có gặp thì ứng dụng nha. Chứ không lúc dính lại hoang mang, không biết làm thế nào thì mệt đó.
Nguồn: Tổng hợp
