Mặc dù chỉ cần 1 lượng nhỏ, selen đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành cơ thể người, bao gồm sự trao đổi chất và chức năng tuyến giáp. Vậy selen có tác dụng gì? Hãy tìm hiểu 7 công dụng của selen dưới đây, dựa trên căn cứ khoa học.  

1. Một chất chống oxy hóa hiệu quả

Chất chống oxy hóa là một thành phần có trong thực phẩm, giúp ngăn ngừa sự tổn thương của tế bào gây ra bởi các gốc tự do. Các gốc tự do được sản sinh ra trong quá trình trao đổi chất của cơ thể hằng ngày. Đây là thành tố cần thiết cho cơ thể, bao gồm ngăn ngừa bệnh tật; tuy nhiên, rượu bia, thuốc lá và stress có thể gây ra việc sản sinh dư thừa các gốc tự do, làm thúc đẩy quá trình oxy hóa. 

Quá trình oxy hóa đã được chứng minh là tác nhân dẫn đến hàng loạt bệnh lý như tim mạch, ung thư, Alzheimer, lão hóa sớm và đột quỵ. Vì vậy, khả năng chống oxy hóa của selen góp phần làm chậm lại quá trình này. Selen giúp cơ thể kiểm soát lượng gốc tự do bằng cách làm trung hòa các gốc tự do dư thừa và ngăn chặn sự tổn thương của tế bào. 


2. Giảm nguy cơ ung thư


Bên cạnh chống oxy hóa, selen cũng trực tiếp góp phần làm giảm nguy cơ mắc phải ung thư. Các nghiên cứu đã chỉ ra khả năng làm giảm tổn thương ADN, tăng cường miễn dịch, và phá vỡ tế bào ung thư. 69 nghiên cứu trên 350.000 người có hàm lượng selen trong máu cao cho thấy selen có khả năng làm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư như ung thư vú, phổi, đại tràng và tuyến tiền liệt. 

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tác dụng này của selen chỉ áp dụng cho nhóm selen thu nạp thông qua thức ăn, khó có thể thay thế hoàn toàn bằng thực phẩm chức năng. 

3. Ngăn ngừa bệnh tim mạch

Một số nghiên cứu đã chỉ ra việc tăng 50% lượng selen trong máu có thể làm giảm 24% nguy cơ bị bệnh tim mạch ở người trưởng thành. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17023702/). Selen cũng được cho có khả năng làm giảm viêm nhiễm, một thành tố khác bên cạnh quá trình oxy hóa làm dẫn đến xơ vữa động mạch. Xơ vữa động mạch là vấn đề nguy hiểm có thể gây ra bệnh tim, đau tim, đột quỵ. 

Vì vậy, tăng cường bổ sung đủ lượng selen cho cơ thể là rất quan trọng để làm giảm viêm nhiễm và oxy hóa. 

4. Chống suy giảm trí nhớ


Quá trình oxy hóa cũng là một yếu tố gây ra những căn bệnh nguy hiểm liên quan đến não bộ như Parkinson và Alzheimer. Các nghiên cứu cho thấy các bệnh nhân Alzheimer có hàm lượng selen trong máu thấp hơn so với những người không mắc bệnh. 

5. Đảm bảo tuyến giáp khỏe mạnh


Selen có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tuyến giáp hoạt động khỏe mạnh. Các mô tuyến giáp chứa nhiều selen hơn tất cả các mô khác trong cơ thể. Loại khoáng chất này giúp tuyến giáp tiết hóc-môn một cách bình thường đồng thời ngăn ngừa oxy hóa. 

Nếu cơ thể nạp đủ selen, các bệnh lý về tuyến giáp như cường giáp, suy giáp, viêm tuyến giáp Hashimoto... sẽ được ngăn ngừa đáng kể. 

6. Tăng cường hệ miễn dịch


Khoáng chất, đặc biệt là selen, là một thành tố rất quan trọng với hệ miễn dịch. Hàm lượng selen cao trong cơ thể có thể giúp tăng cướng hệ miễn dịch của con người để chống chọi với virus như HIV, cúm, Covid 19, viêm gan... Tác dụng này của selen cũng nhờ vào khả năng chống lại oxy hóa và viêm nhiễm từ khoáng chất này. 


7. Giảm triệu chứng hen suyễn


Nhờ khả năng chống viêm nhiễm, selen có thể giúp những bệnh nhân hen suyễn cảm thấy dễ chịu hơn bằng cách giảm các triệu chứng của hen suyễn. Tuy nhiên, vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu nữa để khẳng định khả năng này của selen. 


Các thực phẩm giàu selen


Để bổ sung selen thông qua đường ăn uống, cần chú ý thêm các thực phẩm giàu selen vào chế độ ăn hằng ngày. Dưới đây là một số loại thực phẩm có chứa selen: 

- Ngũ cốc nguyên hạt: yến mạch, quinoa, bột mì nguyên cám, gạo lứt, gạo nguyên cám, lúa mạch... Ví dụ, chỉ 100g yến mạch là đã đủ đáp ứng 53% lượng selen cần thiết cho cơ thể hằng ngày. 


- Một số loại trái cây & rau củ: chuối, cải bó xôi...


- Quả hạch Brazil cực kỳ giàu selen. Các loại hạt khác cũng chứa một lượng selen vừa phải.


- Cá, hải sản có vỏ 


- Thịt gà và trứng gà


- Thịt bò, heo


- Sữa và các chế phẩm từ sữa: Sữa tươi, yogurt, sữa chua uống..

Những lưu ý


Mặc dù selen rất quan trọng với cơ thể, việc tiêu thụ quá nhiều selen có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, hãy lưu ý tiêu thụ vừa đủ các thực phẩm giàu selen vào cơ thể, cụ thể là quả hạch Brazil, hải sản và nội tạng động vật. 


Xem chi tiết hàm lượng selen cần thiết theo độ tuổi ở đây.