Xin chào các mẹ,
Đây là bài đầu tiên dave's wife đóng góp cho diễn đàn, mình mới đang mang bầu lần đầu tiên và chưa có kinh nghiệm nuôi dạy con thực tế, nhưng làm việc với trẻ nhỏ là một phần công việc của mình. Bài này mình tìm được ở trên mạng và vừa dịch ra để tặng các mẹ tham khảo. Các mẹ có thể tham khảo trực tiếp tại đây http://parentcenter.babycenter.com/expert/preschooler/pbehavior/69193.html
------------------
Nếu con bạn cố ý làm đau mình, việc bạn lo lắng là hoàn toàn hợp lý. Trước hết, hãy tự hỏi mình lý do ẩn đằng sau những hành vi “tự trừng phạt” của bé? Có phải vì bé bất lực không tìm ra cách thể hiện sự giận giữ đối với bạn hoặc những người lớn khác và đành phải “tổng sỉ vả” lên bản thân? Có phải vì bé quá tức tối đến mức những hành vi mà bé thường làm không đủ để xả hết cơn giận? Hay tại vì bé cảm thấy mình có lỗi vì đã có thái độ tức giận và nghĩ rằng cần phải tự trừng phạt bản thân? Có khả năng nào một ai đó đang trừng phạt con bạn theo cách này?
Một em bé tự làm đau mình, rất có thể, đã bị người khác làm đau, và một em bé tự cắn mình, có thể do đã từng bị người nào đó cắn để trừng phạt lỗi “cắn bạn” do em gây ra. Ví dụ nếu em cắn một bạn nào đó, người chị trừng phạt em bằng cách cắn lại em để cho nhớ, thì em sẽ có khả năng sử dụng việc tự cắn lại mình để trừng phạt bản thân.
Bạn có thể đặt ra hàng loạt câu hỏi và giả thiết, đừng đi đến một kết luận nào cả, và nhớ nói chuyện với người giữ trẻ cũng như người nhà về hành vi này của bé.
Để tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, bạn hãy cố gắng nhớ xem bắt đầu từ khi nào bé có hành vi “tự trừng phạt” này và có những sự kiện gì xảy ra trong cuộc sống của bé vào thời gian đó. Có thể trước hết bạn sẽ nhận ra rằng đó là khi cha bé đi công tác xa lần đầu tiên. Hoặc có thể đó dường như là lúc bé phải rời xa căn hộ nhỏ ấm áp của mình để đi học ở nhà trẻ ồn ào và huyên náo – cách xa người thân của mình. Nếu bạn có thể chỉ ra rõ ràng một sự kiện liên quan tới hành vi của bé, bạn có thể sẽ nhanh chóng xoá đi được hành vi tự trừng phạt. Ví dụ dành cho bé một cuối tuần chơi với bố thật thoả thích sau khi đi công tác về, hoặc quay trở lại việc trông bé ở nhà và từ từ giới thiệu bé với môi trường mới.
Kể cả khi bạn không thể đổ lỗi cho việc bé tự cào cấu cắn xé mình lên bất cứ 1 sự việc nào, bạn vẫn có thể có những bước giải quyết giúp cho bé ít phải đảo tâm lý tiêu cực lên chính bản thân mình. Hãy dành cho bé thật nhiều sự quan tâm trực tiếp giữa bạn và bé để bé cảm thấy tốt hơn về bản thân, cùng chơi với bé các trò chơi huyên náo, hoạt bát để bé tiêu bớt cơn nóng giận trước khi nó bùng phát.
Trong lúc vấn đề được giải quyết, bạn cần phải ngưng ngay bé lại mỗi khi bé có biểu hiện tự tra tấn mình. Đương nhiên là các vết thâm tím cào cấu chẳng xinh đẹp gì trên cơ thể bé. Nhưng quan trọng hơn cả, là những hành vi này không hề tốt cho việc phát triển cảm xúc của bé. Hãy cắt ngang việc bé cào cấu/ đập đầu bằng cách bế bé lên hoặc ngồi xuống và ôm bé vào lòng. Sau đó, cố gắng giải thích cho bé hiểu rằng bạn sẽ không để cho bé tự làm đau mình vì bạn yêu bé và trách nhiệm của bạn là phải chăm sóc bé. Kể cả khi những lời nói của bạn dường như chẳng vào đầu, bé sẽ vẫn hiểu được ý bạn – và có được bằng chứng của tình thương yêu và sự quan tâm mà bé đang tìm kiếm.
May mắn rằng, những hành động thái quá như thế ở lứa tuổi này thường tự ngưng lại cũng bất ngờ như khi nó bắt đầu. Nhưng nếu con bạn vẫn cố tình làm đau mình sau khi bạn đã can thiệp hơn 1 tuần, bạn nên trao đổi việc này với bác sỹ và đừng để bác sỹ - hoặc bất cứ ai – vỗ về bạn với câu “đừng lo, trẻ con nhiều đứa như vậy”. Điều này có thể đúng, nhưng không có nghĩa là bạn không cần phải làm gì cả.
Nếu bạn không thấy kết quả từ sự giúp đỡ của bác sỹ và hành vi của bé vẫn tiếp diễn, hãy nói chuyện với cô giáo của con bạn về cách làm thế nào để giải toả áp lực ở trường. Nếu mọi thứ vẫn không thay đổi, bạn hãy nghĩ về việc tìm bác sĩ trị liệu tâm lý để cùng bạn khám phá cách giúp con mình đối mặt với cảm xúc một cách lành mạnh hơn.