Thông tin này được đăng tải trên báo VnExpress như sau:
Các chuyên gia nghi ngờ nữ điều dưỡng tại Bệnh viện Narayana Multispeciality nhiễm virus Nipah do uống mật chà là chứa dịch tiết của dơi và lây truyền sang điều dưỡng khác.
Tiến sĩ Sayan Chakraborty, chuyên gia bệnh truyền nhiễm, ngày 26/1 xác nhận hai ca dương tính với virus Nipah là điều dưỡng làm việc tại bệnh viện tư nhân Narayana Multispeciality ở Barasat, cách thủ phủ Kolkata 25 km. Ba y bác sĩ khác nghi nhiễm, song kết quả xét nghiệm hôm nay âm tính với virus này. Cơ quan y tế Ấn Độ cho rằng tình hình dịch bệnh trong tầm kiểm soát, chưa có dấu hiệu lây lan diện rộng.
Đại diện Cơ quan Y tế bang Tây Bengal cho biết điều tra dịch tễ cho thấy hai nữ điều dưỡng trên trực chung ca đêm từ ngày 28 đến 30/12/2025. Các triệu chứng sốt cao, suy hô hấp xuất hiện từ ngày 31/12/2025, diễn tiến nặng nhanh chóng, cả hai phải điều trị hồi sức tích cực (ICU) hôm 4/1. Đến nay, một người đã cai máy thở và sức khỏe cải thiện, người còn lại vẫn nguy kịch.
Kết quả điều tra dịch tễ chỉ ra hai giả thuyết về nguồn lây. Khả năng cao nhất tập trung vào nữ điều dưỡng A (người đang nguy kịch). Bệnh nhân này từng dự đám cưới tại vùng biên giới Ấn Độ - Bangladesh giữa tháng 12/2025 và uống mật chà là tươi. Giới chức y tế nhận định bệnh nhân có thể đã nhiễm virus do uống phải mật cây có lẫn dịch tiết dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên của virus Nipah. Điều dưỡng B, đồng nghiệp cùng ca trực, sau đó bị lây nhiễm chéo qua đường tiếp xúc trực tiếp.
Một giả thuyết khác được đặt ra là sự tồn tại của "bệnh nhân số 0" tử vong trước đó vì suy hô hấp nghiêm trọng nhưng chưa kịp xét nghiệm. Cả hai điều dưỡng có thể đã phơi nhiễm trong quá trình chăm sóc bệnh nhân này. Cơ quan chức năng thừa nhận đây có thể là một trường hợp "bỏ sót" chẩn đoán ban đầu do triệu chứng lâm sàng dễ nhầm lẫn.
Ngay sau khi phát hiện ổ dịch, chính quyền khoanh vùng, truy vết 180 người liên quan. 20 trường hợp tiếp xúc gần (F1) bao gồm bác sĩ, nhân viên y tế và người nhà bệnh nhân được đưa đi cách ly tập trung. Ông Narayan Swaroop Nigam, đại diện y tế bang, khẳng định các mẫu xét nghiệm hiện tại đều âm tính, tuy nhiên quy trình giám sát vẫn tiếp tục cho đến khi hoàn tất chu kỳ 21 ngày.
Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ phát cảnh báo toàn quốc, yêu cầu các bang siết chặt giám sát để ngăn chặn rủi ro bùng phát. Động thái này lập tức kích hoạt hệ thống phòng vệ tại các quốc gia lân cận. Thái Lan và Nepal đã tăng cường sàng lọc thân nhiệt hành khách đến từ Tây Bengal tại các cửa khẩu và sân bay quốc tế.
Tại Việt Nam, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm chưa ghi nhận trường hợp nào mắc virus Nipah. Bộ Y tế sáng 27/1 yêu cầu các địa phương giám sát và tăng cường kiểm dịch tại cửa khẩu lẫn cộng đồng. Người dân được khuyến cáo không ăn trái cây có dấu hiệu bị dơi, chim cắn; cũng tránh uống nhựa cây như thốt nốt, nhựa dừa sống.
Virus Nipah được WHO xếp vào nhóm nguy hiểm hàng đầu với tỷ lệ tử vong lên tới 75%. Bệnh khởi phát với các triệu chứng giống cúm, nhanh chóng tiến triển thành viêm não, hôn mê trong 24-48 giờ và để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn cho khoảng 20% người sống sót. Hiện thế giới chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu, phác đồ chủ yếu dựa vào chăm sóc hỗ trợ. Các chuyên gia khuyến cáo người dân tránh tiếp xúc với dơi, lợn ốm; tuyệt đối không uống mật cây tươi chưa qua xử lý nhiệt và phải rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn.
Nhiều quốc gia tăng mức báo động
Tại Thái Lan, Bộ Y tế Công cộng đã bắt đầu triển khai kiểm tra y tế đối với hành khách đến từ Ấn Độ tại hai sân bay quốc tế lớn nhất là Suvarnabhumi và Don Mueang từ ngày 26/1.
Hành khách đến từ vùng dịch Tây Bengal được phát "thẻ cảnh báo sức khỏe" và được yêu cầu theo dõi các triệu chứng nghi ngờ trong vòng 21 ngày.
Theo các quan chức y tế Thái Lan, việc sàng lọc tập trung vào những hành khách có biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, đau họng, ho, khó thở, buồn ngủ bất thường, lú lẫn hoặc co giật, đặc biệt nếu họ đã tiếp xúc với dơi, động vật bệnh hoặc người nhiễm bệnh.
Bác sĩ Jurai Wongsawat, người phát ngôn của Cục Kiểm soát Dịch bệnh Thái Lan, khẳng định rằng mặc dù chưa ghi nhận ca nào tại Thái Lan, chính phủ vẫn đang giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh.
Trong khi đó, Đài Loan (Trung Quốc) đã có những động thái mạnh mẽ hơn. Chính quyền Đài Loan đang có kế hoạch phân loại virus Nipah là "bệnh truyền nhiễm hạng 5". Đây là mức cảnh báo cao nhất trong hệ thống y tế, đòi hỏi báo cáo ngay lập tức bất kỳ ca bệnh nào và kích hoạt các biện pháp kiểm soát đặc biệt.
Việc nâng cấp phân loại sẽ cho phép các cơ quan y tế Đài Loan triển khai nhanh chóng các biện pháp cách ly, điều tra dịch tễ học và kiểm soát lây nhiễm ngay khi phát hiện ca nghi ngờ đầu tiên.
Quốc gia có đường biên giới với Ấn Độ là Nepal cũng nâng mức cảnh báo toàn quốc từ ngày 22/1. Ông Prakash Budhathoki, phát ngôn viên Bộ Y tế và Dân số Nepal, cho biết chính phủ nước này đã đặt các biện pháp phòng ngừa thích hợp.
Mỗi ngày, lưu lượng người di chuyển qua biên giới Ấn Độ - Nepal rất lớn, bao gồm cả người lao động, du khách và hoạt động thương mại. Do đó, quốc gia này đã triển khai hệ thống sàng lọc y tế tại sân bay quốc tế Tribhuvan cũng như tại các cửa khẩu biên giới chính với Ấn Độ.
"Chúng tôi đã tăng cường giám sát đặc biệt tại các cửa khẩu biên giới ở tỉnh Koshi. Các cửa khẩu biên giới khác cũng tăng cường kiểm tra y tế đối với người dân", ông Budhathoki nhấn mạnh.