Phụ huynh có chướng ngại tâm lý thường rất hay đem con mình ra so sánh con nhà người ta, khiến con mình tổn thương.
Cụm từ “con nhà người ta” giờ đã quá quen thuộc với phụ huynh và học sinh. Ngay em đây, từ nhỏ đã bao nhiêu lần tủi thân vì con nhà người ta. “Bé ba học giỏi lắm, đứng đầu lớp”, “con cô H. chăm siêng lắm, ai lười như mày”, “con nhìn con nhà người ta đi”… Nghe riết mà em muốn trầm cảm, đâm ra ghét mấy đứa đó dễ sợ luôn các mẹ.
Giờ thì lớn rồi, nhận ra con nhà người ta đâu có gì ghê gớm. Chủ yếu là mẹ mượn con người này người kia để làm răn em thôi. Chứ em cũng là con nhà người ta trong mắt của cô chú hàng xóm. Chắc là chiêu chung của các ông bố bà mẹ khi dạy con.
Nhưng nói gì thì nói, so sánh con mình với con nhà người ta là một kiểu so sánh độc hại. So sánh càng nhiều càng bộc lộ tâm lý dạy con của bố mẹ đang có vấn đề. Lý giải hội chứng so sánh con nhà người ta của phụ huynh, 3 nguyên nhân được đưa ra, chủ yếu xuất phát từ bố mẹ.
Hậu quả khi con bị bố mẹ đem ra so sánh con nhà người ta
1. Vì sao có sự so sánh con nhà người ta với con mình?
Ai cũng đã từng bị so sánh con nhà người ta, nhưng bây giờ có vẻ “bệnh” so sánh này của phụ huynh ngày càng nặng. Đời sống nâng cao, trẻ con được tiếp cận điều kiện học tập đầy đủ. Kèm theo đó là kỳ vọng rất cao của bố mẹ. Tâm lý cạnh tranh ngầm giữa phụ huynh đã bắt đầu xuất hiện từ khi con học mẫu giáo.
Rất nhiều bố mẹ có thói quen so sánh con nhà người ta với con mình
Với nhiều phụ huynh, thành tích học tập của con gắn liền với thành công của cuộc đời họ. Do đó, họ luôn cảm thấy không hài lòng với con của mình hiện tại, muốn con phải tốt hơn nữa, nổi bật hơn nữa. Bố mẹ mang tâm lý như vậy sẽ vô tình phóng đại ưu điểm con cái người khác để nêu gương cho con.
Bởi vậy con nhà người ta trong mắt bố mẹ luôn hoàn hảo. Trên thực tế, con nhà người ta thì cũng là một đứa trẻ bình thường, cũng có khuyết điểm. Nhưng để con cái triệt để nghe lời, con nhà người ta sẽ được bố mẹ nói thành kiểu đẹp không tì vết.
2. Hậu quả đối với đứa trẻ bị đem ra so sánh
- Áp lực
Ảnh hưởng trực tiếp nhất đến một đứa trẻ khi bị so sánh con nhà người ta chính là áp lực tinh thần. Nhẹ thì khiến con khó chịu, mệt mỏi, căng thẳng, nặng có thể khiến con trầm cảm, rối loạn tinh thần, suy kém trí não, thậm chí có thể làm ra những hành động làm đau bản thân.
- Trẻ mất hết tự tin
Bố mẹ liên tục so sánh con nhà người ta như hoa như ngọc, lúc nào cũng giỏi vô tình hạ thấp con mình xuống. Lâu dần, trẻ sẽ tự đánh giá bản thân mình thực sự yếu kém, mất hết tự tin. Điều này sẽ ảnh hưởng xấu đến sự phát triển tinh thần, khả năng học tập và cuộc sống về sau. Mang tâm thế người yếu kém, lúc nào cũng dễ dàng chấp nhận thua cuộc thì rất khó thành công.
- Thái độ bất cần
Những đứa trẻ luôn bị so sánh, không được bố mẹ nhìn nhận những giá trị bản thân, lâu dài chính con sẽ không muốn cố gắng nữa. Thậm chí con nghĩ mình là thừa thải trong gia đình, sinh ra tâm lý chống đối, cự tuyệt với bố mẹ.
- Sống mệt mỏi vì phải cố lấy lòng bố mẹ
Phải sống theo cái bóng của con nhà người ta, cố gắng làm hài lòng bố mẹ thật sự rất mệt mỏi đối với trẻ
Việc phải sống theo cái bóng của con nhà người ta, cố gắng làm hài lòng bố mẹ thật sự rất mệt mỏi đối với trẻ. Lâu dài sẽ ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần, biểu hiện là con hay tự nhốt mình ở riêng, ít nói, ngại giao tiếp, cố gắng ngoan ngoãn và buồn nhiều hơn vui. Đến lúc con không thể chịu đựng được nữa sẽ dễ phát sinh những chuyện khiến bố mẹ hối hận.
Bài viết liên quan: Con nhà người ta và con nhà mình
3 vấn đề tâm lý khiến phụ huynh có xu hướng hay so sánh con nhà người ta
Mọi người nghĩ việc so sánh con nhà người ta là bình thường. Nhưng thực chất đây là vấn đề tâm lý của phụ huynh. Thường thấy nhất là ở 3 trạng thái tinh thần sau:
1. Bản thân yếu kém
Phụ huynh tự ti, thấy bản thân mình có trình độ thấp, không đạt được vị trí mong muốn trong xã hội. Vì vậy, họ hy vọng con xuất sắc hơn mình, thay bố mẹ thực hiện những điều họ không thể. Điều này chỉ để thỏa mãn sự phù phiếm của bố mẹ.
2. Tự đánh giá quá cao bản thân
Kiểu thứ hai ngược lại, bố mẹ nghĩ mình quá giỏi nên con cái cũng phải thật giỏi. Nếu bố mẹ giỏi mà con cái dở thì sẽ bị chê cười, mất hết sĩ diện. Do đó, họ đặt ra yêu cầu cực cao cho con, nhưng thực tế, chính bố mẹ cũng không làm được.
Một kiểu phụ huynh khác cũng gần giống vậy là kiểu thích khoe mẽ, thích “nổ”. Đi khắp nơi khoe cách dạy con thế này thế nọ, nên càng thúc ép con phải giỏi. Kiểu này thích được mọi người khen, trọng vọng, sống bằng sĩ diện.
3. Không chấp nhận được con mình thua con người ta
Tâm lý háo thắng, thích lấn lướt và hơn thua của bố mẹ cũng khiến họ rơi vào hội chứng con nhà người ta. Chỉ cần nghe con nhà hàng xóm đạt được thành tích nào đó thì phải bắt con mình cũng phải có thành tích.
Miễn có cái mang ra ganh đua với hàng xóm là được. Ngược lại, chỉ cần đi họp phụ huynh nghe con thua điểm con người kế bên 0,1 thôi đã thấy tức cái mình. Bảo đảm về lại xả cho con một tràng về con nhà người ta.
Một số phụ huynh mắc bệnh so sánh con nhà người ta tới nỗi con mình thua 0,1 điểm thôi cũng quạu
Rõ ràng phụ huynh là người có vấn đề nhưng lại đổ lỗi cho con trẻ. Tâm lý so sánh của phụ huynh là sai, là độc hại với một đứa trẻ đang hình thành nhân cách. Con cái không phải là công cụ thực hiện tâm nguyện của bố mẹ hay bảo vệ sĩ diện cho bố mẹ.
Con cái không bao giờ so sánh bố mẹ nhà người ta, thì phụ huynh cũng đừng luôn miệng so sánh con nhà người ta với con mình. Nói vậy sẽ làm tổn thương con đó mọi người, không chỉ tinh thần mà cả thể chất, trí não con cũng ảnh hưởng, hậu quả khôn lường.
Xem thêm bài nguồn tại:
https://indianexpress.com/article/parenting/blog/parenting-tips-exam-stress-stop-comparing-child-to-others-5672023
https://parenting.firstcry.com/articles/why-should-parents-stop-comparing-their-child-to-others
https://www.vogue.co.uk/mini-vogue/article/comparing-children
Xem thêm bài viết liên quan:
Vừa hết học kỳ I, phụ huynh rần rần khoe điểm con trên mạng dù ra rả lên án bệnh thành tích
Phụ huynh thi nhau khoe điểm con lên mạng xã hội: Con cái không phải là vốn liếng để hơn thua
Tìm tới
Trang bình luận
/ 1