Virus Nipah có thể xâm nhập vào Việt Nam hay không và gây nguy cơ thế nào. Đó là câu hỏi mà rất nhiều người quan tâm lúc này. Trên báo VOV đã đăng tải bài viết: "Chuyên gia nói gì về virus Nipah có thể xâm nhập nước ta?". Mình chia sẻ lại bên dưới cho mọi người cùng biết nhé!
Trước việc Ấn Độ ghi nhận ổ dịch do virus Nipah - một loại bệnh truyền nhiễm nhóm A có tỷ lệ tử vong 40-75%, nhiều quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam đã nâng mức cảnh giác, chủ động triển khai các biện pháp ngăn chặn sự xâm nhập của dịch bệnh này.
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) và chuyên gia cũng đã đưa ra khuyến cáo cụ thể đến người dân.
Từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah tại một bệnh viện ở Tây Bengal, khiến hàng trăm người phải cách ly. Trước thực tế này, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) nước ta hôm nay đã khẳng định: Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (như lợn và các loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân); Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm virus có thể có các triệu chứng đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.
Nipah là một loại virus RNA thuộc họ Paramyxoviridae
Đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Chủ động phòng bệnh, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng Bệnh, Bộ Y tế), tuy virus Nipah là tác nhân truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, gây bệnh với tỉ lệ tử vong cao, nhưng từ trước đến nay chỉ ghi nhận rải rác ca bệnh ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn.
“Điều đáng lo ngại nhất là tỉ lệ tử vong rất cao. Người mắc thường có biểu hiện sốt, suy hô hấp và đặc biệt là viêm não, dẫn tới nguy cơ tử vong lớn. Đây là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của virus. Từ dơi, mầm bệnh có thể lây sang động vật trung gian như lợn, rồi truyền sang người qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dịch tiết. Ngoài ra, virus Nipah cũng có khả năng lây từ người sang người, nhất là khi tiếp xúc gần trong quá trình chăm sóc, điều trị”, ông Trần Đắc Phu nói.
Nhận định, nguy cơ xâm nhập dịch bệnh do virus Nipah có thể xảy ra nhưng khả năng bùng phát dịch lớn tại Việt Nam là không cao, Bộ Y tế và các chuyên gia khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết. Tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "Ăn chín, uống sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến). Không tiếp xúc gần với động vật như là dơi hoặc lợn... ốm/chết tại các khu vực có nguy cơ; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật, đặc biệt là lợn, dơi.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
bác sĩ Trương Hữu Khanh
Báo ZNews ngày 28/1/2026 cũng đăng tải bài viết: BS Trương Hữu Khanh: 'Virus Nipah khó lây thành dịch như Covid-19'
Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, virus Nipah không phải là một cái tên mới trong bản đồ bệnh truyền nhiễm thế giới.
“Nipah đã được phát hiện từ lâu và được xác định là một tác nhân gây viêm não cấp tính. Trước đây, tại Việt Nam, khi nhắc đến viêm não, chúng ta thường nghĩ ngay đến viêm não Nhật Bản, nhưng thực tế, Nipah cũng là một ‘sát thủ’ thầm lặng trong nhóm bệnh này”, bác sĩ Khanh cho biết.
Tuy nhiên, điểm khiến virus Nipah trở nên đáng sợ là tỷ lệ tử vong. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ này có thể dao động từ 40% đến 75%, thậm chí lên đến hơn 80% trong một số đợt bùng phát. Đây là con số rất cao nếu so với nhiều bệnh truyền nhiễm khác.
Bác sĩ Khanh phân tích có hai nguyên nhân chính khiến Nipah gây tỷ lệ tử vong lớn. Thứ nhất, đây là virus hoang dã từ động vật, hệ miễn dịch của con người chưa hề có sự chuẩn bị hay ghi nhớ để đối phó. Thứ hai, virus này tấn công trực tiếp vào não bộ, gây ra các triệu chứng co giật, hôn mê và ngưng thở.
Hiện nay, virus Nipah vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vaccine phòng bệnh, việc điều trị chủ yếu là hồi sức tích cực và xử trí biến chứng. Do đó, khi não đã tổn thương, tiên lượng thường rất nặng.
Mặc dù nguy hiểm, bác sĩ Trương Hữu Khanh nhấn mạnh rằng virus Nipah khó có khả năng lây lan diện rộng.
Vật chủ tự nhiên của virus Nipah là loài dơi ăn quả. Virus sẽ tồn tại trong nước bọt, nước tiểu và dịch tiết của dơi. Từ đó, mầm bệnh có thể lây sang người qua một số con đường khá đặc thù.
Thứ nhất là ăn trái cây bị dơi ăn dở hoặc nhiễm nước bọt của dơi. Thứ hai là lây qua vật chủ trung gian như heo, ngựa… khi con người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của các động vật này. Thứ ba là qua thói quen sinh hoạt đặc biệt ở một số vùng, điển hình là uống nhựa cây tươi lấy trực tiếp từ thân cây, nơi dơi thường ghé lại.
Theo bác sĩ Khanh, đây đều là những con đường lây nhiễm đòi hỏi tiếp xúc rất gần với nguồn bệnh. Virus không lây lan dễ dàng qua không khí hay giọt bắn như cúm hay Covid-19. Khả năng lây từ người sang người của virus Nipah khá hạn chế, một số ổ dịch ghi nhận lây trong gia đình hoặc cơ sở y tế, nhưng chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần với bệnh nhân.
“Để một virus hoang dã có thể biến đổi thành loại lây mạnh qua đường hô hấp cần quá trình tiến hóa rất dài và nhiều điều kiện đặc biệt. Nipah chưa hội đủ những yếu tố đó”, bác sĩ Khanh nói thêm.