Cải thiện số đo chiều ở thế hệ trẻ không chỉ là kỳ vọng của gia đình mà còn là niềm tự hào quốc gia. Đó là điều mà Trung Quốc đã làm được trong những năm đổi mới vừa qua.
Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí y học The Lancet năm 2020 về tăng trưởng chiều cao trung bình toàn thế giới thì nước có tỷ lệ tăng chiều cao nam giới tốt nhất là Trung Quốc. Cụ thể, từ năm 1985 tới 2019, chiều cao trung bình của nam thanh niên 19 tuổi nước này đã tăng gần 9 cm. Chiều cao trung bình của nam thanh niên 19 tuổi Trung Quốc là 175,7 cm; còn của nữ giới cùng tuổi là 163,5 cm.
Nhiều tờ báo nước ngoài, trong đó có Global Times và CCTV đã dẫn lại nghiên cứu này.
Tại Trung Quốc, những năm gần đây do chiều cao trung bình của người dân đã được cải thiện đáng kể nên Bộ Đường sắt đã phải liên tiếp điều chỉnh chiều cao tối đa của vé trẻ em chịu phí 50% từ 1,4 mét lên 1,5 mét và đối với vé trẻ em miễn phí 100% từ mức 1,1m đến 1,2m.
Đối với các bậc phụ huynh, cải thiện được chiều cao của con là một trong những mục tiêu lớn phải đạt được. Vì vậy, những kinh nghiệm từ các ông bố mẹ nuôi con cao lớn trở thành một cuốn cẩm nang quý giá.
Hãy xem các chuyên gia ở Trung Quốc nói gì về các yếu tố có thể tạo ra sự khác biệt về chiều cao như vậy.
Chế độ dinh dưỡng có giúp trẻ cao lớn thật không?
Giáo sư Wu Xueyan thuộc Khoa Nội tiết của Bệnh viện Đại học Y Công đoàn Bắc Kinh cho biết “Chiều cao của người dân Trung Quốc ngày càng tăng nguyên nhân chính là do chế độ dinh dưỡng ngày càng tốt hơn trong các gia đình”. Sự gia tăng chiều cao của các nước khác trên toàn thế giới cũng là nhờ yếu tố dinh dưỡng này. Ngoài ra, chiều cao còn bị ảnh hưởng bởi di truyền và bệnh tật.
Theo giáo sư Wu Xueyan “cần thúc đẩy tăng chiều cao cho trẻ ở tuổi lên ba”. Trong một đời người, có 2 mốc tăng trưởng chiều cao mạnh mẽ nhất:
Một là: Trong 1 năm đầu đời, từ một trẻ sơ sinh chỉ dài khoảng 50cm, trẻ sẽ tăng thêm 75cm khi 1 tuổi. Mỗi năm sau đó trẻ cao thêm 5cm và đến trước 2 tuổi, trẻ sẽ đạt chiều cao tương đương hơn 1/3 chiều cao của người trưởng thành.
Hai là: Trước tuổi dậy thì. Giai đoạn này trẻ có thể cao 8- 10cm mỗi năm. Tiếp theo là bước nhảy vọt của tuổi thanh niên nhưng nó có khác biệt nhất định ở mỗi trẻ. Hầu hết các bé trai đến tuổi thanh niên có thể cao thêm khoảng 30 cm và các bé gái tăng khoảng 25 cm.
Ngày trước do điều kiện kinh tế, các bé tuổi dậy thì không được quan tâm đúng mức về dinh dưỡng, có hiện tượng tăng trưởng bù. Nhưng thực tế, con người ta sẽ không thể cao lớn nhanh sau tuổi 15, 16.
Cha mẹ lùn có phải con có sẽ lùn?
Bệnh viện Nhi của Đại học Y Trùng Khánh đã từng tiến hành một cuộc khảo sát với hơn 1.000 trẻ vị thành niên và phát hiện ra rằng khi trẻ trai 18 tuổi và trẻ gái 16 tuổi, về cơ bản sẽ không cao thêm hoặc không cao thêm đáng kể.
Ảnh minh họa. Nguồn: Sohu
Theo giáo sư Wu Xueyan, quan niệm “cha mẹ lùn, con lùn” không đúng. Theo giáo sư, có 35% yếu tố quyết định chiều cao đến từ bố; 35% từ mẹ và 30% còn lại liên quan đến các yếu tố như dinh dưỡng và luyện tập.
Trẻ cao lớn trước và trẻ cao lớn sau rồi cũng như nhau?
Nhiều cha mẹ thấy con thấp bé thì bào chữa đến lúc lớn tự khắc trổ giò sẽ cao lớn. Điều này có đúng không?
Giáo sư Pan Hui từ Khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Công đoàn Bắc Kinh cho rằng không phân biệt đó là bé trai hay bé gái, có một độ tuổi vàng để đánh giá trẻ thấp bé hay không, đó là lúc trẻ 4 tuổi. Ở mốc phát triển này sự bài tiết hormone tăng trưởng trong cơ thể về cơ bản đã thành hình, bước đầu có thể nhìn ra vóc dáng trẻ có khuyết điểm hay không.
Trẻ phát triển chiều cao sớm sẽ thiệt thòi hơn. Giáo sư ví trẻ phát triển sớm như chiếc ô tô lao ra khỏi vạch xuất phát trước khi đổ đầy bình xăng. Lúc đầu lao đi rất nhanh nhưng sẽ chóng vánh hết nhiên liệu và bị các ô tô khác vượt lên. Giáo sư nói thêm trẻ dậy thì sớm hơn một năm, chiều cao ở tuổi trưởng thành của trẻ sẽ thấp hơn 6cm so với mức trung bình.