Bảo quản thực phẩm là giúp cho thực phẩm luôn được ở trong một môi trường an toàn khỏi các loại vi khuẩn, nấm mốc từ môi trường, giữ cho thực phẩm có thể sử dụng được trong thời gian dài hơn. Thực phẩm, đồ ăn nếu để lâu ngày không bảo quản đúng cách sẽ bị hư hỏng, ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe người tiêu dùng. Bảo quản không tốt dẫn đến lây nhiễm chéo, gây hư hỏng hàng loạt, thiệt hại lớn về chi phí cho các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm…
Tại Sao Các Loại Thực Phẩm Nhanh Bị Thối Hỏng?
Có nhiều yếu tố gây hư hỏng thực phẩm như: vi khuẩn, nấm mốc, nấm men, độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ và phản ứng hóa học...
1. Vi Khuẩn
Chúng là những vi sinh vật phong phú nhất được tìm thấy trên trái đất. Chúng có kích thước nhỏ và hình dạng khác nhau. Một số vi khuẩn cũng có ích, nhưng đa số có hại… Điển hình là gây hư hỏng có thực phẩm của chúng ta.
2. Vi Sinh Vật
Chúng là những vi sinh vật đơn bào, là nguyên nhân gây bệnh phổ biến như ngộ độc thực phẩm, v.v.
3. Nấm
Chúng được tìm thấy ở những nơi ẩm ướt và ấm áp và phát triển trên vật chất chết và thối rữa.
4. Nhiệt Độ, Độ ẩm
Nhiệt độ là một trong những yếu tố chính gây hư hỏng thực phẩm. Thông thường là nhiệt đó nóng ẩm , vi sinh vật và nấm mốc sẽ phát triển nhanh hơn
Dấu Hiệu Nhận Biết Thực Phẩm Hư Hỏng
Các dấu hiệu của thực phẩm hư hỏng bao gồm các đặc điểm bên ngoài khác với thực phẩm tươi sống mà mắt thường có thể quan sát được, chẳng hạn như thay đổi màu sắc, thay đổi kết cấu, có mùi hoặc vị khó chịu. Bao bì phồng rộp hay biến dạng, chảy nước, có mùi khó chịu…
Các phương pháp bảo quản phổ biến nhất hiện nay là :
1. Bảo Quản Lạnh
Thực phẩm để trong tủ lạnh, kho lạnh vẫn tươi ngon trong một số ngày. Một số vi trùng và vi sinh vật không dễ phát triển ở những nơi mát mẻ.
Bạn có thể bảo quản các mặt hàng thực phẩm, như trái cây sữa, rau và thực phẩm nấu chín bằng cách giữ chúng trong tủ lạnh, kho lạnh.
2. Đun Sôi (Nấu Chín Thực Phẩm)
Bằng phương pháp này, chúng ta có thể bảo quản thực phẩm trong thời gian ngắn. Vi trùng, và vi sinh vật trong thực phẩm sẽ bị thanh trùng.
3. Phương Pháp lên men hay Ướp Muối
Chúng ta có thể thêm muối để bảo quản dưa chua, làm mắm, dấm các loại...
4. Làm Ngọt
Đường dư thừa trong thực phẩm cũng được xem là một chất bảo quản. Chúng ta có thể lưu trữ thực phẩm trong một thời gian dài dưới dạng mứt, thạch... bằng cách thêm đường. ( nhiều nơi còn gọi là ngào/xào đường)
5. Sấy Khô
Trong phương pháp này, thực phẩm được phơi khô dưới ánh nắng mặt trời, hoặc sấy khô bằng máy móc, thiết bị... để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn trong đó.
Một số loại thực phẩm như:hải sản, cá thịt, rau củ quả, trái cây và các loại hạt sẽ được bảo quản bằng phương pháp này.
6. Thanh trung và tiệt trùng : Đây là 2 phương pháp bảo quản thực phẩm phổ biến nhất hiện nay, giá thành rẻ và an toàn cho người tiêu dùng . Do nhà khoa học người pháp Louis Pasteur tìm ra vào thế kỷ thứ 19 dựa trên những yếu tố sau :
+Vi sinh vật là nguyên nhân chính làm thực phẩm bị biến chất
+Nhiệt độ cao giết chết vi sinh vật
+Vi sinh vật luôn nảy sinh vi sinh vật khác
+Thực phẩm tiếp xúc với nguồn nhiệt mạnh sẽ chứa ít vi sinh vật hơn
+Khi sản phẩm ít vi sinh vật hơn, việc bảo quản thực phẩm sẽ kéo dài hơn và an toàn hơn
+Vi sinh vật không còn tồn tại nếu chúng bị loại bỏ hoàn toàn khỏi thực phẩm
Tiệt trùng
Quá trình tiệt trùng là quá trình quyết liệt nhất, nhằm loại bỏ HOÀN TOÀN vi khuẩn bằng cách cho thực phẩm tiếp xúc với nhiệt độ trên 100oC.
Ở nhiệt độ này, cao hơn so với nhiệt độ sôi của nước, có thể gây chết phần lớn vi sinh vật.
Sau khi tiệt trùng, thực phẩm gần như hoàn toàn không có vi khuẩn, nên sản phẩm được tồn tại nhiều năm ở điều kiện nhiệt độ bảo quản do nhà sản xuất chỉ định
Nhược điểm của quá trình tiệt trùng là nhiều hương vị và chất dinh dưỡng có trong thực phẩm không chịu được nhiệt. Do đó, thực phẩm tiệt trùng có thể bị thay đổi mùi vị và kém dinh dưỡng hơn so với các sản phẩm tươi sống.
Thanh trùng
Quá trình tiệt trùng là quá trình để thực phẩm tiếp xúc với nhiệt độ thường dưới 100oC. Ở nhiệt độ này, hệ vi sinh vật bị tiêu diệt nhưng không bị loại bỏ hoàn toàn. Ngoài ra, thực phẩm không bị mất hoàn toàn chất lượng mùi vị và giữ nguyên các đặc tính dinh dưỡng.
Quá trình thanh trùng lần lược được chia thành:
Thanh trùng nhiệt độ thấp: Thực phẩm được tiếp xúc với nhiệt độ 60 đến 75oC trong thời gian dài (ví dụ 30 phút)
Thanh trùng nhiệt độ cao: Thực phẩm được tiếp xúc với nhiệt độ 75 đến 100oC trong thời gian ngắn hơn.
Các bạn có thẻ theo dõi bảng phân tích sau để thấy rõ sự khác biệt
