Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, với tư cách là một kiến trúc sư quy hoạch đang trực tiếp làm việc trong lĩnh vực tổ chức không gian phát triển đô thị và nông thôn, tôi đặc biệt quan tâm đến những định hướng, chủ trương lớn sẽ được hoạch định cho giai đoạn phát triển mới của đất nước. Bởi lẽ, quy hoạch không chỉ là câu chuyện của bản vẽ hay đồ án, mà là nền tảng cho mọi hoạt động phát triển kinh tế – xã hội, gắn chặt với sinh kế, môi trường sống và tương lai của các thế hệ, trong đó có thế hệ kiến trúc sư trẻ.

Khi quy hoạch cần được tiếp sức từ thể chế

Thực tiễn hành nghề cho thấy, đội ngũ kiến trúc sư quy hoạch trẻ hiện nay đang đứng trước nhiều cơ hội song cũng không ít thách thức. Yêu cầu về chất lượng đồ án ngày càng cao; áp lực tích hợp đa ngành, chuyển đổi số, phát triển xanh, phát triển bền vững ngày càng rõ nét. Tuy nhiên, không ít rào cản về cơ chế, chính sách, thủ tục và môi trường hành nghề vẫn đang hạn chế khả năng sáng tạo và cống hiến của người trẻ.

Từ góc nhìn đó, tôi kỳ vọng Đại hội XIV sẽ không chỉ dừng lại ở việc tổng kết nhiệm kỳ, mà quan trọng hơn là nhận diện và tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và phát triển đô thị. Một hệ thống chính sách đồng bộ, ổn định và minh bạch sẽ là “đòn bẩy” để kiến trúc sư trẻ yên tâm gắn bó với nghề, đầu tư chiều sâu chuyên môn và theo đuổi những giá trị dài hạn cho cộng đồng.

Cần chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo trong quy hoạch

Trong bối cảnh đất nước xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới, lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn không thể đứng ngoài xu thế đó. Kiến trúc sư trẻ có lợi thế về tư duy mở, khả năng tiếp cận công nghệ mới, các phương pháp quy hoạch tiên tiến của thế giới. Tuy nhiên, để những lợi thế này được phát huy, rất cần các chính sách khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng sáng tạo trong thực tiễn.

Tôi mong Đại hội XIV sẽ tạo tiền đề cho những cơ chế cho phép kiến trúc sư trẻ được tham gia sâu hơn vào quá trình lập, điều chỉnh và triển khai quy hoạch; được trao cơ hội thử sức với những mô hình mới, cách làm mới, phù hợp với đặc thù Việt Nam. Khi người trẻ được tin tưởng và trao quyền, họ sẽ có thêm động lực để đổi mới, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.

Ổn định đời sống để yên tâm cống hiến với nghề

Một thực tế không thể né tránh là thu nhập, điều kiện làm việc và an sinh nghề nghiệp vẫn là mối quan tâm lớn của nhiều kiến trúc sư quy hoạch trẻ. Nghề quy hoạch đòi hỏi thời gian, trí tuệ và trách nhiệm xã hội cao, nhưng không phải lúc nào cũng tương xứng với đãi ngộ nhận được. Nếu những vấn đề này không được nhìn nhận thấu đáo, rất khó để giữ chân người trẻ tâm huyết với nghề.

Vì vậy, tôi kỳ vọng các chủ trương, chính sách trong nhiệm kỳ tới sẽ quan tâm hơn đến việc bảo đảm môi trường làm việc ổn định, chế độ đãi ngộ hợp lý và cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài cho đội ngũ làm công tác quy hoạch – kiến trúc. Khi đời sống được bảo đảm, kiến trúc sư trẻ mới có thể toàn tâm toàn ý theo đuổi các giá trị bền vững, thay vì chạy theo những lựa chọn ngắn hạn.

Trách nhiệm của kiến trúc sư trẻ trước kỳ vọng của Đảng và Nhân dân

Kỳ vọng vào Đại hội XIV cũng đồng thời đặt ra yêu cầu đối với chính bản thân đội ngũ kiến trúc sư trẻ. Những chính sách tốt chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người thực thi có đủ bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn. Là những người trực tiếp tham gia định hình không gian sống, chúng tôi càng phải ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với xã hội và tương lai đất nước.

Tôi tin rằng, nếu Đại hội XIV lựa chọn được đội ngũ lãnh đạo “có tâm, có tầm, có tư duy đổi mới và quyết tâm hành động”, đồng thời ban hành những chính sách tạo điều kiện thực chất cho người trẻ, trong đó có kiến trúc sư quy hoạch, thì khát vọng cống hiến sẽ được khơi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Gửi gắm niềm tin trước thềm Đại hội

Với niềm tin đó, tôi – một kiến trúc sư quy hoạch – gửi gắm kỳ vọng Đại hội XIV của Đảng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, nơi người trẻ được trao cơ hội, được tin tưởng và được đồng hành. Chúng tôi sẵn sàng học tập, đổi mới, lao động sáng tạo và cống hiến trí tuệ để cùng xây dựng những đô thị, những vùng quê đáng sống, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc trong kỷ nguyên mới.

Tác giả: Kiến Trúc Sư Quốc Hiếu