Sữa non của mẹ và những tác dụng tuyệt vời cho bé

Sữa non là một chất dịch lỏng, màu vàng, dính. Nó được tiết ra trong 3 – 5 ngày đầu sau khi sinh. Lượng sữa non tiết ra thay đổi tùy theo từng người, thông thường từ khoảng 10 – 100ml/ngày và trung bình là 30ml/ngày. Sự tiết sữa này tăng lên dần dần và đạt tới thành phần của sữa bình thường sau vài ngày.

Sữa non chứa ít lactose, chất béo (có 2g/100ml) và các vitamin tan trong nước hơn sữa bình thường (sữa trưởng thành) nhưng nhiều protein và các vitamin tan trong chất béo hơn bao gồm vitamin A (cao gấp 2 lần sữa trưởng thành), vitamin E và vitamin K. Ngoài ra nó còn có thêm một số chất khoáng như sắt, kẽm… Sắt và kẽm, những dưỡng chất vi lượng thiết yếu quan trọng đối với trẻ sơ sinh, có nồng độ cao trong sữa non.

Trong sữa non còn tập trung cao các tế bào miễn dịch, trong đó có thành phần hòa tan bao gồm immunoglobulin (IgA-IgM-IgG) lysozyme và các enzym khác, lactoferin và cả các thành phần tế bào bao gồm tế bào lympho, bạch cầu hạt trung tính và các tế bào biểu mô; những tế bào này có thể thực bào và tiêu diệt vi khuẩn nhưng chúng cũng có thể điều biến hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh bằng cách sản xuất các cytokin, những chất trung gian miễn dịch hòa tan, chúng có thể kích thích các tế bào miễn dịch ở trẻ sơ sinh ví dụ TGF-beta có thể giảm viêm ở ruột, giảm dị ứng và kích thích sự sản xuất IgA ở ruột.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, miễn dịch của người mẹ được truyền sang trẻ sơ sinh qua một cơ chế được gọi là chuyển dời ruột – vú. Với cơ chế này, các kháng thể chống tác nhân gây bệnh mà người đã phơi nhiễm được chuyển vào sữa mẹ, cung cấp sự bảo vệ chống nhiễm khuẩn cho em bé.

Sữa non còn chứa rất nhiều ganglioside, một nhóm glycosphingolipid quan trọng đối với sự phát triển não, chúng không những cung cấp vật liệu xây dựng cho sự phát triển sớm của não mà còn hoạt động như các thụ thể đích để vi khuẩn dính vào và ảnh hưởng đến hệ miễn dịch ruột.

Sữa non đáp ứng đầy đủ các nhu cầu đặc trưng của trẻ mới sinh như thận của trẻ còn non nớt, không thể xử lý một lượng lớn các chất lỏng mà không gây ra các stress về trao đổi chất, sự sản xuất lactaza và các enzym khác ở ruột chỉ vừa mới bắt đầu, các chất chống ôxy hóa đều cần thiết cho việc bảo vệ chống lại sự phá hoại của các chất ôxy hóa và bệnh xuất huyết. Các immmoglobulin bao bọc lớp nền thành ruột còn non nớt, ngăn chặn sự thâm nhập của vi khuẩn, virut, vật ký sinh và các vi khuẩn gây bệnh khác, đồng thời các yếu tố phát triển kích thích các hệ thống của bản thân đứa trẻ.

Chính vì những lợi ích to lớn như vậy, cần cho trẻ bú sớm sau sinh. Nếu mẹ sinh thường, có thể cho con bú ngay trong vòng 30 phút đến một giờ sau sinh. Mẹ sinh mổ, thời gian bắt đầu khoảng 6 giờ sau mổ sinh, vì mẹ phải hồi phục sau tác dụng của thuốc gây tê. Thường sau 6 giờ, nếu hậu phẫu ổn, người mẹ được chuyển phòng để nằm cạnh con và tập cho con bú. Con cần nằm cùng giường với mẹ. Sự tiếp xúc mẹ con có tác động tinh thần giúp người mẹ mau xuống sữa.

Những kiến thức cần biết với những người nuôi con bằng sữa mẹ Khi nuôi con bằng sữa mẹ, chị em hẳn sẽ có rất nhiều thắc mắc như: “Nên cho con bú thế nào là đúng?”, “Cần vắt sữa trong trường hợp nào?”. Bài viết này chúng xin được giúp các chị em giải đáp những thắc thắc đó.

Vắt sữa để duy trì việc tiết sữa, nếu mẹ vì một lí do nào đó không thể cho con bú (mẹ đang phải dùng kháng sinh hoặc đi công tác…). Nên vắt sữa từ 8 đến 10 lần mỗi ngày.

Nếu mẹ có việc phải đi đâu đó một lúc và để sữa lại cho bé ăn trong thời gian vắng mẹ.

Nếu sữa “về” nhiều hơn lượng sữa bé có thể bú vào thời điểm đó. Trường hợp này thường xảy ra trong hai tháng đầu sau khi sinh, khi việc tiết sữa còn chưa được ổn định. Chẳng hạn 4 – 5 ngày sau khi sinh, sữa có thể về ồ ạt khiến ngực bạn căng nhức, thậm chí có thể phát sốt. Lúc này dùng máy hút sữa để lấy hết phần sữa thừa ra là tốt nhất.

- Trong trường hợp con bạn bị sinh non và phải ăn bằng ống thông. Nếu bạn muốn sau này nuôi con bằng sữa mẹ thì ngay từ ngày thứ hai sau khi sinh bạn nên vắt sữa đều đặn 3 – 4 tiếng một lần.

- Trong thời kì khủng hoảng tiết sữa.

- Nếu như bạn muốn có sữa dự trữ.

Hoàn toàn không. Chỉ cần vắt cho đến khi nào bạn cảm thấy dễ chịu. Nếu vắt sữa đến mức “cạn kiệt” thì sữa sẽ về ngày càng nhiều, dẫn đến hiện tượng tiết sữa quá mức (dư thừa sữa).

Sữa vắt ra có thể để được từ 6 đến 8 tiếng, nếu được bảo quản trong bình đậy nắp kín và giữ trong tủ lạnh ở nhiệt độ 4 độ C. Bạn chú ý không nên để chai sữa gần những thực phẩm nặng mùi, và nhất thiết phải đậy nắp bọc núm vú cao su!

Trước khi cho con ăn bạn phải hâm nóng bình bằng dụng cụ hâm nóng chuyên dụng hoặc ngâm vào nước ấm (chứ không phải nước nóng) cho đến khi sữa được 36 độ. Không được hâm nóng sữa bằng lò vi sóng hoặc cho vào nồi đun sôi trên bếp.

Trong trường hợp phải đi đường xa và không có điều kiện cho con bú thì bạn hãy để bình sữa vào hộp đựng thức ăn cho trẻ kèm với đá. Trên đường bạn cũng có thể hâm nóng sữa bằng cách kẹp bình sữa vào nách từ 15 đến 20 phút.

Nếu muốn bảo quản sữa trong tình trạng đông lạnh, bạn có thể mua các loại túi trữ sữa chuyên dụng, bình hoặc thậm chí là loại túi thường có khóa dùng để đựng thực phẩm trong ngăn đá. Khi vắt sữa vào túi hay bình để bảo quản, lưu ý không nên vắt quá đầy, vì sữa khi bị đóng băng sẽ nở ra. Nhớ ghi rõ ngày vắt sữa.

Nếu ngăn đá bạn dùng để bảo quản sữa nằm trực tiếp trong tủ lạnh thì thời gian bảo quản sữa đến 2 tuần. Nếu tủ lạnh chuyên dụng (lạnh

Khi muốn rã đông, bạn hãy đặt đứng túi sữa trong bình rồi ngâm bình vào nồi nước ấm. Thỉnh thoảng nên xoay bình để sữa nóng đều. Không được dùng lò vi sóng hoặc đun sôi sữa. Nhiệt độ cao sẽ giết chết những vi khuẩn có lợi và làm mất tính năng miễn dịch của sữa.

Phải làm gì với sữa đã quá hạn sử dụng? Các bác sĩ nhi khoa khuyên nên dùng sữa này để nấu cháo cho trẻ. Tất nhiên, sữa đun sôi sẽ bị mất đi nhiều dưỡng chất có lợi, nhưng việc đun sôi không ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ sữa của trẻ.