Dạy bé nói tiếng Việt sớm và chuẩn ngay từ khi mới bắt đầu học nói
Mặc dù mình đã post kinh nghiệm này ở một topic khác nhưng vì các mẹ có con còn bé nên chưa quan tâm đến box đó. Với mong muốn các con đều có thể nói tiếng Việt chuẩn ngay tư khi mới học nói, mình post lại một số kinh nghiệm mà mình đã có trong quá trình dạy con.
Việc dạy con sớm nói được và nói chuẩn phụ thuộc vào nhiều thứ: môi trường xung quanh, gia đình, và sự thu nhận ngôn ngữ.
i. Việc nói sớm phụ thuộc vào việc hàng ngày con có được cung cấp đủ từ ngữ để tư duy, nhận thức và biến thành lời nói của con hay không. Bởi vậy nhiều nhà vì không có nhiều thời gian dành cho con, nói chuyện với con nên con cũng dễ bị chậm nói. Hoặc một số trường hợp con không đủ tự tin để nói. Đối với việc phát triển ngôn ngữ nhanh ở trẻ, có thể sử dụng một số cách:
1) Thường xuyên nói chuyện với con bất cứ lúc nào có thể (kể cả con mới bé được mấy tháng tuổi), đừng nghĩ con chưa hiểu mà không nói. Nói nhiều con sẽ hiểu. Sau một thời gian con sẽ bật ra được lời nói.
2) Nếu không có thời gian, chịu khó kể chuyện trước khi đi ngủ cho con nghe. Nếu ko có thời gian nữa thì các mẹ chịu khó bật băng, đĩa kể chuyện cho con nghe.
Tuy nhiên, mình cho rằng quan trọng nhất vẫn là những giao tiếp của bố mẹ đối với con cái.
ii. Việc nói chuẩn có thể nhiều mẹ nghĩ đơn giản là con mình là người Việt đương nhiên sẽ nói chuẩn. Tuy nhiên điều này không hoàn toàn đúng. Nếu bố mẹ nói tiếng Việt rõ ràng, chuẩn, nhưng người tiếp cận trực tiếp như ông bà, người giúp việc nói không rõ thì bản thân các con sẽ bị ảnh hưởng.
Để luyện nói tiếng Việt chuẩn, cá nhân mình nhận thấy việc đọc các bài thơ và nghe kể chuyện là một cách luyện hỗ trợ khá tốt (Có lẽ không phải vô cớ mà các trường tiểu học thi đầu vào đều cho các con đọc thơ, có lẽ để kiểm tra sự chuẩn xác của âm tiết :Laughing:. Đoán mò vậy chẳng biết có đúng không).
Với các câu chuyện, các con học được nhiều từ mới thông qua sự hấp dẫn của câu chuyện để ngấm dần và tự luyện tiếng Việt.
Nhưng với các bài thơ, các mẹ có thể cho con nghe trực tiếp và đọc lại theo bài thơ vừa nghe.
Cách luyện hiệu quả: (cách này mình rút ra được từ việc cho con gái học ngoại ngữ, nên mình nghĩ áp dụng cho học Tiếng Việt cũng tương tự vậy).
Cách 1: ưu tiên chính: bố mẹ kể chuyện, đọc thơ cho con nghe hàng tối trước khi ngủ. Trong trường hợp bố mẹ nói chưa chuẩn (ngọng, hoặc tiếng địa phương), chuyển sang cách 2.
Cách 2: cho con nghe đĩa kể truyện, thơ, bật hàng ngày cho con nghe thụ động (nhưng đừng bật nhiều quá, con chán thì thôi luôn), để con nhớ âm và vần, học theo: giúp luyện nói chuẩn xác hơn.
Đối tượng: là các con còn bé, đang trong giai đoạn luyện nói (từ 1-4 tuổi).
Cách 3: là cho con đeo tai nghe (để âm thanh nghe là chuẩn nhất) và nhẩm đọc theo. Mẹ nào sợ con nghe thế hỏng tai thì có thể cho con nghe trực tiếp (nhưng nên mua thêm loa để âm thanh phát ra to rõ) và ở trong phòng đóng cửa để học luyện chuẩn.
Đối tượng: con đã lớn và cần luyện gấp, ví dụ đối với con 5 -6 tuổi chuẩn bị đi học lớp 1, hoặc thậm chí lớn hơn nhưng nói chưa tròn âm, rõ tiếng.