TTO - Nghệ thuật lắng nghe quả là rất khó, nhất là khi đối tượng nói lại dường như buộc phải chịu sự chi phối của bạn về mọi mặt.


Thế nhưng đây lại là chiếc chìa khóa cần thiết để mở ra mối quan hệ tốt đẹp giữa phụ huynh và con cái.


Một khi bạn chịu lắng nghe con mình, bạn sẽ nắm rõ vấn đề con bạn mong muốn và như vậy khỏi mất công đoán mò hoặc có những động thái mang tính áp đặt - không tốt cho tâm lý và tình cảm của cả hai phía. Vậy, lắng nghe như thế nào? Lắng nghe tích cực bắt đầu bằng thái độ, bạn sẽ trở thành người “biết nghe” tốt nếu bước vào cuộc trò chuyện với những gợi ý sau:


1. Bạn phải thật sự muốn nghe và có thời gian dành cho việc lắng nghe những gì con bạn cần chia sẻ. Nếu bạn chưa thật sự sẵn sàng, tốt nhất nên cho con bạn biết: “Ba/mẹ rất muốn nghe câu chuyện của con, nhưng quả thật lúc này đang bận quá. Sau 2 tiếng nữa ba/mẹ sẽ hoàn tất công việc. Vậy chúng ta có thể quay lại câu chuyện của con vào lúc đó chứ? Hy vọng con sẽ thông cảm nhé”!


Chắc chắn chẳng đứa con nào lại cố tình phá bĩnh công việc của ba/mẹ nó bằng câu chuyện của mình, ngược lại biết đâu con bạn lại đề nghị được giúp bạn một tay để sớm hoàn thành công việc của bạn - đồng nghĩa với việc bạn sớm quay lại, dành trọn sự quan tâm của bạn cho nó. Tuy nhiên, vẫn nên luôn sắp xếp công việc sao cho có thể dành ưu tiên cho các tâm sự của con cái.


2. Bạn cần có thái độ cầu thị tích cực, biết chấp nhận ý kiến của người khác dù nhỏ hơn mình. Nếu bạn cảm thấy điều con bạn sắp tâm sự là chuyện vớ vẩn, con nít hay “sao ngu thế? Bằng tuổi mày tao chẳng bao giờ có suy nghĩ/làm như vậy bao giờ!”, khả năng lắng nghe của bạn sẽ bị chi phối rất nhiều bởi những cảm xúc tiêu cực đang dấy lên trong lòng bạn. Nó sẽ biến cuộc trò chuyện lẽ ra cởi mở, học hỏi thành “giờ lên lớp” độc thoại đầy bất công cho con bạn.


3. Bạn cần có niềm tin vào khả năng tự giải quyết vấn đề của con cái. Đây là một trong những “vấn nạn” dai dẳng nhất mà các bậc phụ huynh khó có thể thông qua. Thường bạn sẽ: “nó sẽ chẳng thể nào làm gì ra hồn nếu không có sự giúp đỡ của mình, hoặc nếu cố lắm cũng chỉ làm bừa mà thôi.” Hãy nhường bớt “sân” lại cho con cái, chỉ đưa ra những lời khuyên gợi mở và động viên đúng đắn, tích cực và để con bạn tự mình tổng hợp rồi tìm ra hướng giải quyết riêng.


Sau đây là những kỹ năng bạn cần tập cho mình để những gợi ý bên trên không chỉ là gợi ý:


1. Lắng nghe “cái nền” của thông điệp con bạn đang truyền tải. Cố tìm điểm chính của vấn đề và lặng lẽ xác định những tâm tư tình cảm ẩn đằng sau chúng.


2. Nhắc lại tâm sự mà con bạn vừa thổ lộ một cách ngắn gọn và súc tích, đừng quên nhấn vào những điểm chính và cảm xúc chất chứa bên trong lời của con bạn (theo ý bạn hoặc may mắn đúng ngay ý của con bạn). Chẳng phải chúng ta vẫn thường được khuyên nên lặp lại câu hỏi hay ý kiến của người khác trước khi đưa ra ý kiến của mình sao?


3. Khi lặp lại bạn nên chú ý đến ngôn ngữ của cơ thể. Nếu bạn áp dụng đúng các biểu hiện về cảm xúc thông qua cử chỉ, điệu bộ con bạn chắc chắn sẽ cảm thấy thỏa mãn và trân trọng quá trình lắng nghe, sự tinh tường của bạn. Nếu cảm thấy mình chưa nắm rõ vấn đề của con khiến cho việc lặp lại không đúng như mong đợi, đừng ngại ngần hỏi con mình, có thể là: “Điều ba/mẹ vừa nói có đúng ý con không?”


4. Sau cùng, đừng “mất mặt” nếu con bạn “chỉnh” rằng chưa đúng. Sẽ không ai trách bạn trong việc hiểu sai một vấn đề nhưng lại phiền lòng nếu bạn không dũng cảm đối mặt với sai sót của mình rồi tìm cách khỏa lấp, áp đặt.


BÙI NGUYỄN QUÝ ANH (theo Krystin Crow)