“Để mẹ làm cho nhanh!” – đây có lẽ là câu nhiều bố mẹ thường nói khi thấy con loay hoay mặc quần áo, cất đồ chơi hay chuẩn bị đồ đi học.
Làm thay con quả thật nhanh hơn, nhưng nếu việc gì bố mẹ cũng làm hộ, trẻ sẽ khó có cơ hội rèn luyện sự tự lập. Đặc biệt ở giai đoạn mẫu giáo, bé hoàn toàn có thể bắt đầu tự làm những việc nhỏ phù hợp với khả năng của mình.
1. Cho con tự chọn quần áo
Thay vì chuẩn bị mọi thứ từ A đến Z, bố mẹ có thể đưa cho con 2–3 lựa chọn phù hợp và để bé tự quyết định.
Cách này vừa giúp trẻ có cảm giác được tôn trọng, vừa rèn khả năng đưa ra quyết định.
2. Dạy con tự cất đồ sau khi sử dụng
Đồ chơi chơi xong thì tự cất. Sách đọc xong thì để lại đúng chỗ. Giày dép đi về thì tự xếp gọn.
Những việc tưởng như rất nhỏ nhưng nếu được lặp lại hàng ngày sẽ dần trở thành thói quen tốt.
3. Tập cho con tự chuẩn bị đồ đi học
Đây cũng là một trong những cách khá hiệu quả để rèn tính tự lập cho trẻ.
Buổi tối, bố mẹ có thể cùng con kiểm tra xem ngày mai cần mang những gì. Ban đầu có thể hướng dẫn, sau đó để bé tự lấy và sắp xếp đồ dùng vào balo.
Khi chọn balo cho trẻ, bố mẹ cũng nên ưu tiên loại nhẹ, vừa với vóc dáng và dễ sử dụng, để bé có thể tự đeo và tự lấy đồ khi cần. Nếu chưa biết nên bắt đầu từ những tiêu chí nào, bố mẹ có thể tham khảo thêm kinh nghiệm chọn balo cho bé mẫu giáo.
4. Đừng vội làm thay khi con gặp khó
Trẻ mất khá nhiều thời gian để học một kỹ năng mới. Có thể bé mất 10 phút để tự mặc áo trong khi bố mẹ chỉ cần 1 phút.
Nhưng nếu lần nào bố mẹ cũng làm thay, bé sẽ không có cơ hội thực hành.
Thay vì làm hộ, hãy kiên nhẫn hướng dẫn từng bước và cho con thêm thời gian.
5. Khen sự cố gắng thay vì chỉ khen kết quả
Khi bé tự làm được một việc, bố mẹ không nhất thiết phải nói “Con giỏi quá” rồi thôi.
Có thể cụ thể hơn: “Hôm nay con tự cất đồ chơi đúng chỗ rồi đấy!” hoặc “Con đã tự chuẩn bị balo mà không cần mẹ nhắc.”
Những lời khen cụ thể giúp trẻ hiểu mình đã làm tốt điều gì và có động lực tiếp tục.
Tự lập không phải là để con tự xoay xở một mình
Dạy con tự lập không có nghĩa là bố mẹ mặc kệ để trẻ tự làm mọi thứ. Điều quan trọng là biết việc nào con có thể tự làm và hỗ trợ đúng lúc khi con cần.
Mỗi ngày chỉ cần giao cho bé thêm một vài nhiệm vụ nhỏ, bố mẹ sẽ dần nhận thấy con chủ động hơn, tự tin hơn và bớt phụ thuộc vào người lớn.
Đôi khi, hành trình dạy con tự lập lại bắt đầu từ những việc rất đơn giản như tự cất đồ chơi, tự mặc quần áo hay tự chuẩn bị chiếc balo trước khi đến lớp.