Dạy con bỏ thói xấu

6 tật xấu cha mẹ không nên bỏ qua

Tác giả Pamela Kramer

1. Nói leo

Con bạn có thể thực sự nôn nóng để nói với bạn điều gì hoặc hỏi câu hỏi nhưng cho phép con xen vào câu chuyện của bạn sẽ không dạy được con cách để ý quan tâm đến người khác hoặc là không biết tự chơi khi bạn đang bận. "kết qủa là, cháu bé sẽ nghĩ cháu có quyền dành hết sự quan tâm của mọi người và không thể nào chịu được những sự buồn bực". nhà tâm lý học Jerry Wickoff nói, ông là đồng tác gỉa của Getting Your Child From No to Yes.

Cách giải quyết: Lần tới khi bạn sắp sửa gọi điện thoại hoặc ghé thăm một người bạn, nói với con bạn rằng cháu cần phải im lặng và không được xen vào câu chuyện rồi hướng cháu vào một hoạt động hoặc để cháu chơi với một món đồ chơi mà bạn cất giữ trước giờ. Nếu cháu đến kéo tay bạn trong lúc bạn đang nói chuyện, chỉ cái ghế hoặc cầu thang và nói cháu ngồi yên chờ cho đến khi bạn nói xong câu chuyện sau đó nói cho cháu biết cháu sẽ không được điều cháu muốn nếu cứ tiếp tục ngắt lời bạn.

2. Thô bạo trong lúc chơi

Bạn chắc chắn sẽ nhảy vào can thiệp khi con bạn đấm vào bạn chơi nhưng bạn cũng không nên giả lơ đối với những hành vi thô bạo nhỏ khác chẳng hạn như xô đẩy em hoặc cấu véo bạn "nếu bạn không can thiệp, những hành vi nhỏ này sẽ trở thành những thói quen cố hữu khi bé lên 8 tuổi. Cộng thêm vào đó nó gởi một thông điệp: làm tổn thương người khác là hành vi chấp nhận được" cô Michele Borba tiến sĩ về giáo dục và là cố vấn cho tạp chí Parents nói, cô là tác gỉa của Don't Give Me That Attitude!: 24 Rude, Selfish, Insensitive Things Kids Do and How to Stop Them.

Cách giải quyết: đối đầu với những hành vi thô bạo ngay lập tức. Kéo con bạn ra một góc và nói với cháu "con làm bạn Janey đau. Con sẽ cảm thấy như thế nào nếu bạn làm điều tương tự đối với con?" Cho cháu biết bất kỳ một hành động nào làm người khác đau là không chấp nhận được. Trước giờ bắt đầu của buổi chơi kế tiếp nhắc lại cho cháu nhớ là cháu không được chơi mạnh và giúp cháu tập nói thế nào nếu cháu nổi cáu hoặc muốn được tới phiên. Nếu cháu tiếp tục lập lại những hành vi trên lập tức dừng ngay buổi chơi.

3. Giả vờ không nghe

Nói con làm điều gì hai, ba thậm chí bốn lần mà cháu vẫn không chịu làm, chẳng hạn đi lên xe hoặc nhặt đồ chơi đi cất sẽ gởi một thông điệp rằng giả lơ là chấp nhận được và cháu là người chủ chứ không phải bố mẹ. "nhắc nhở lập đi lập lại nhiều lần tạo cho cháu thói xấu chờ đến lần lập lại kế tiếp chứ không phải ngay ở lần đầu tiên" tiến sĩ tâm lý Kevin Leman nói, ông là tác gỉa của First Time Mom: Getting Off on the Right Foot - From Birth to First Grade. Ông nói tiếp "bỏ lời của bạn ngoài tai là trò chơi có ảnh hưởng lớn và nếu bạn cứ tiếp tục để hành vi này kéo dài cháu sẽ trở thành ngang ngạnh, độc đoán"

Cách giải quyết: thay vì đứng ở đầu căn phòng nói với con hãy bước lại gần và nói cho cháu biết cháu phải làm gì. Bắt cháu nhìn vào bạn và trả lời lại "dạ thưa mẹ". Vỗ vào vai, gọi tên và tắt TV cũng giúp cháu chú ý. Nếu cháu vẫn không chịu nghe thì phải áp dụng hình phạt.

Khi cậu bé 6 tuổi Jack Lepkowski ở Ossining, New York bắt đầu thực hành chỉ nghe những gì cậu muốn nghe, cha mẹ em quyết định phải hành động. Họ bảo cậu nếu tiếp tục để cha mẹ phải nói đến lần thứ hai chẳng hạn như xuống ăn tối hoặc đi tắm cậu chỉ được xem một băng video trong ngày hôm đó (thông thường cậu được xem 2 cuốn) hoặc không được dự vào cuộc chơi trong tuần. Nếu họ phải lập lại hai lần cậu sẽ không được xem một cuốn video nào hoặc không được tham gia vào 2 buổi chơi trong tuần "tôi cố gắng không bỏ cuộc bởi vì nếu tôi làm như vậy cháu sẽ tiếp tục hành vi xấu này" mẹ của Jack nói tiếp "biện pháp này dường như mang lại kết qủa"

4. Tự tiện lấy đồ ăn

Sẽ thật là tiện lợi nếu con bạn biết tự lấy đồ ăn hoặc tự bỏ đĩa dvd vào máy nhưng để con có hoàn toàn quyền tự chủ trong những việc mà lẽ ra bạn là người quyết định sẽ không dạy con bạn cách tuân thủ luật lệ. "nó có thể dễ thương, ngộ nghĩnh khi cháu 2 tuổi của bạn đi dọc theo bàn trong bếp để lấy bánh trong tủ ra, nhưng hãy đợi đến khi cháu lên 8 tuổi và cháu tự một mình đến nhà bạn ở cách xa 3 dãy nhà mà không xin phép" tiến sĩ Wyckoff nói.

Cách giải quyết: Đặt ra một số kỷ luật trong gia đình và nói về những kỷ luật này với con bạn thường xuyên ("con phải xin phép mẹ khi con muốn ăn bánh vì đây là luật"). Nếu con bạn tự động mở TV mà không được phép chẳng hạn, bắt cháu tắt TV đi rồi nói "con phải xin phép mẹ trước khi con bật TV lên" nói ra những kỷ luật rõ ràng, dõng dạc sẽ giúp trẻ ghi nhớ những luật ấy.

5. Tỏ thái độ

Bạn sẽ có thể không nghĩ con bạn sẽ lườm nguýt hoặc kéo dài giọng ra cho đến khi cháu đến tuổi choai choai nhưng những cử chỉ xấc xược thường bắt đầu khi các cháu nhỏ bắt chước các anh chị lớn để thử phản ứng của cha mẹ. "một số cha mẹ bỏ qua những cử chỉ này vì họ nghĩ đây chỉ là giai đoạn tạm thời nhưng nếu bạn không đối đầu với điều này bạn sẽ có một đứa con khó làm bạn, giữ được bạn và hoà đồng với thầy cô giáo và người lớn" tiến sĩ Borba nói.

Cách giải quyết: làm cho con bạn thấy được hành vi của cháu. Nói với cháu "khi con lườm mắt như vậy, con làm mẹ tưởng là con không thích những lời mẹ nói". Cách này không phải làm cho cháu khó chịu nó chỉ ra cho cháu thấy điệu bộ và giọng nói của cháu. Nếu những cử chỉ này vẫn tiếp tục bạn có thể từ chối nói chuyện với cháu bằng cách bỏ đi và nói "tai của mẹ không muốn nghe khi con nói với mẹ với giọng điệu như vậy. Khi nào con sẵn sàng nói chuyện đàng hoàng mẹ sẽ lắng nghe"

6. Thổi phồng sự thật

Có thể đó là chuyện nhỏ khi con bạn nói rằng cháu đã sắp xếp lại giường trong khi chỉ kéo chăn phủ lại giường hoặc là nói với bạn của cháu rằng đã thăm Walt Disney World trong khi cháu chưa hề đặt chân lên một chiếc máy bay nào. Sự đương đầu với bất kỳ một sự dối trá nào của bạn là rất quan trọng "nói dối có thể sẽ trở thành vô ý thức nếu con bạn biết rằng nói dối sẽ làm cho cháu trở thành hay ho hơn, tránh phải làm những việc mà cháu không thích hoặc là tránh phải gặp rắc rối cho những điều mà cháu đã trót làm" tiến sĩ Wyckoff nói.

Cách giải quyết: Khi con bạn nói dối, ngồi xuống và thẳng thắn sửa con, nói với cháu "sẽ thật là vui khi được đi thăm Disney World, có thể một ngày nào đó mình sẽ đến nơi đó nhưng con không nên nói với Ben là con đã đi rồi khi mà con chưa hề đến nơi này". Nói cho cháu biết rằng nếu cháu không nói sự thật mọi người sẽ không còn tin vào những gì cháu nói nữa. Tìm hiểu nguyên nhân của việc nói dối và ngăn chặn để cháu không đạt được mục đích trong việc đó. Ví dụ, khi cháu nói đã đánh răng rồi trong khi chưa đánh bắt cháu trở lại đánh răng. Khi cô bé 5 tuổi Sophia Hohlbaum bắt đầu nói quá sự thật, Christine mẹ của cô bé kể câu chuyện "Cậu bé có tiếng nói chó sói" trong câu chuyện này cậu bé trước giờ chuyên nói dối, kêu cứu mọi người giúp đỡ nhưng bị mọi người bỏ mặc. "kể chuyện giúp trẻ nhìn nhận vấn đề từ ngoài vào" Holhlbaum tác giả của "Diary of a Mother: Parenting Story and Other Stuff" nói. "bây giờ Sophia rất thành thật với tôi - và cháu rất bất bình nếu tôi không tin cháu".

Theo tạp chí Parents 3/2005