Có nên dạy con như Mẹ Hổ?

Các mẹ ơi! Mình có đọc được một cuốn sách bàn về cách dạy con của 1 bà mẹ Trung Quốc (Khúc chiến ca cuả mẹ hổ). Cách giáo dục vô cùng khắt khe, hà khắc nhưng bù lại là 2 đứa con gái của bà ấy giỏi giang và thành tài trông thấy.

Em phân vân quá các mẹ ơi! không biết em có nên dạy con em theo phương pháp của bà Mẹ Hổ này không. Em xin đưa ra trong bài một vài tranh luận, các mẹ đọc, cho em lời khuyên nhé!

“Khúc chiến ca của mẹ hổ” (Battle Hymn of Tiger mother) là cuốn hồi ký của Amy Chua, 49 tuổi, giảng viên trường Luật Yale (Mỹ), người đã viết nhiều đầu sách có tiếng vang ở tầm thế giới về các xung đột quốc tế và tình cảnh người thiểu số. Bằng cách dạy con hà khắc như nhiều bà mẹ Trung Quốc nói riêng và nhiều nước châu Á nói chung, Amy Chua đã “đào tạo” cô con gái lớn trở thành một thần đồng piano, còn cô em gái thành một nghệ sĩ violin tài năng. Mới đây nhất, Sophia con gái đầu của Amy Chua đã đồ liền một lúc hai trường đại học danh tiếng nhất nước Mỹ là Havard và Yale. Điều đáng nói Jed Rubenfeld, chồng Amy Chua, một người phương Tây, là cựu sinh viên Havard xuất sắc, cũng là giáo sư luật ở Yale, tác giả một cuốn tiểu thuyết best-seller ở Anh cũng thống nhất với vợ cách nuôi dạy con cái theo cách của người Trung Quốc chứ không phải người phương Tây. Theo đó trẻ phải tuân theo những kỷ luật thép, không được xem tivi, chơi điện tử, tham gia các hoạt động vui chơi tại trường, tụ tập với bạn bè… để đứng đầu trong tất cả các môn học tại trường (trừ môn thể dục và kịch). Ngược lại chúng sẽ phải gánh chịu những hình phạt nặng nề bao gồm cả đánh đòn và bị cấm ăn uống…

Ngay sau khi xuất bản cuốn sách đã gây sốc và làm dấy lên một làn sóng tranh luận dữ dội trong các bậc phụ huynh phương Tây. Bản dịch của cuốn hồi ký cũng đã khởi nguồn rất nhiều tranh luận sôi nổi tại Trung Quốc, đặc biệt trên các diễn dàn về tính hiệu quả và sự tàn ác. Song trong số gần 1.800 người tham gia một khảo sát trên mạng được thực hiện bởi Trung tâm nghiên cứu Thanh niên Trung Quốc mới đây thì có đến 95% cho biết họ có biết những bà mẹ dạy con nghiêm khắc như vậy. Đa số người được hỏi cũng đang là phụ huynh.

Theo CNN, nhiều khảo sát trên các trang mạng cũng cho thấy có nhiều người đồng tình với Chua hơn là chỉ trích. Sau Anh và Mỹ, cách đây khoảng một tháng “Khúc chiến ca của mẹ hổ” đã đồng loạt ra mắt bằng các ngôn ngữ châu Âu khác. Và chỉ sau bài giới thiệu “Vì sao các bà mẹ Trung Quốc giỏi hơn” trên tờ Wall Street Journal thì đơn đặt mua trên Amazon đã đưa cuốn sách lên hàng thứ năm các sách bán chạy nhất.

Dạy con theo kiểu nào: Đông hay Tây?

“Kẻ mọt sách không phải anh hùng”

Tuổi Trẻ Cuối Tuần - Trích đoạn “Khúc chiến ca của mẹ Hổ” được đăng trên Wall Street Journal (xem TTCT số ra ngày 15-5-2011) nhanh chóng trở thành đề tài bàn luận trên các diễn đàn giáo dục Mỹ, được một số nhà trường Mỹ đưa vào lớp học. Dưới đây là trích lược hai bài viết được đưa ra cho sinh viên thảo luận

Cách dạy con của bà Amy Chua xem ra rất kỳ quặc đối với người Mỹ đương đại. Vì không muốn nuôi dạy “những đứa trẻ yếu đuối”, bà khiến tuổi thơ của hai cô con gái không khác gì trong trại huấn luyện tân binh nhưng không có cả giờ giải lao. Theo bà, đây là cách dạy con của người Trung Quốc. “Các bậc cha mẹ phương Tây rất hay lo âu về tâm lý của trẻ và sợ chúng bị tổn thương, còn người Trung Quốc thì không.

Họ đòi hỏi sự mạnh mẽ ở con trẻ, vì vậy họ cư xử cũng khác”. Người Mỹ ủy mị Bà Amy Chua đã tấn công, dọa nạt, lăng mạ không thương tiếc con mình cốt chỉ để các cô gái tập trung học hành và tập đàn... Năm Louisa 7 tuổi, bà Chua đã dọa sẽ gửi búp bê của cô bé đến trại cứu tế nếu cô bé không tập nhuyễn một đoạn nhạc piano rất khó. Bà thậm chí không cho cô bé ăn tối và đi vệ sinh đến khi cô đàn được thuần thục. Cách dạy con của bà Chua là một sự bác bỏ nặng nề đối với kiểu ủy mị ngọt ngào - dỗ dành “tất cả chúng ta đều đặc biệt” thường thấy trong cách dạy con của người Mỹ.

Phương pháp của bà chứng tỏ hiệu quả, ít ra là đáp ứng được mục tiêu bà đặt ra: các con bà luôn đạt điểm xuất sắc, một cô thậm chí từng biểu diễn piano ở Carnegie Hall. Có lẽ các bậc cha mẹ Mỹ chúng ta nên cứng rắn hơn với con cái và thôi lo nghĩ về lòng tự trọng của chúng. Ít ai trong chúng ta có thể phủ nhận lời bà Chua, rằng: “Khi ta trở nên giỏi trong một việc gì thì ta sẽ thích thú với nó.

Để giỏi được thì cần phải luyện tập, mà trẻ con thì không bao giờ tự giác luyện tập cả”... Bọn trẻ thật sự đã là những tạo vật nhỏ bé có khả năng chịu đựng thử thách. Nếu tất cả đều là số 1... Tuy vậy, có những điểm phải lưu ý. Thứ nhất là hai con của bà Chua bẩm sinh đã rất thông minh (vợ chồng bà Chua đều là giáo sư dạy luật tại Đại học Yale, cha của bà là giáo sư khoa vi tính tại Berkeley). Con bà được thừa hưởng từ trí thông minh đến tính tỉ mỉ chu đáo. Những đặc tính này còn liên quan đến sắc tộc.

Nhà tâm lý học Daniel Freedman cùng vợ là Nina Chinn, cũng là người Trung Quốc, đã thực hiện một cuộc nghiên cứu vào những năm 1970 với trẻ sơ sinh ở San Francisco. Họ thấy rằng: “Trẻ con phương Tây dễ khóc hơn và khi đã khóc thì khó dỗ hơn, trong khi trẻ Trung Quốc dễ thích nghi, đặt đâu ngồi đấy...” (Những đứa trẻ này đều nhỏ hơn hai ngày tuổi). Cũng cần để ý rằng sẽ có nhiều vấn đề nảy sinh trong một ngôi trường toàn những trẻ em mà những “mẹ hổ” của chúng đều yêu cầu chúng là số 1 ở tất cả các môn, cũng như sự đầu tư nuôi dạy cao độ kiểu giáo sư Chua lại là một vấn đề cho những gia đình đông con hơn của bà.

Ngay cả bà “mẹ hổ” kiên cường nhất cũng có thể kiệt sức với đứa con thứ ba, thứ tư. Bên cạnh đó, không phải ai sinh ra cũng có thiên hướng ham học. Nếu đứa trẻ có năng khiếu về những lĩnh vực khác như xã hội, sửa chữa máy móc, chơi thể thao hay nghệ thuật sáng tạo thì cách dạy con của bà Chua chỉ làm lệch hướng đi của trẻ.

Trẻ con cần được thúc giục và giám sát nhưng cũng cần tự do để tìm hiểu bản thân và năng khiếu của mình. Trẻ con cần có một tuổi thơ và được tự do chơi đùa. Đây là những khái niệm đã ăn sâu vào văn học Mỹ, nơi đã tạo ra những Tom Sawyer, Huckleberry Finn, hay Penrod của Booth Tarkington (**). Những câu chuyện này đều nhấn mạnh sự tự do, những cuộc phiêu lưu của trẻ và cả sự coi thường quyền lực của người lớn... Đọc đoạn trích của giáo sư Chua, tôi thầm nghĩ: “Không đứa trẻ trai nào có thể chịu đựng được như thế”. Có phải nhiệm vụ của bà Chua đã dễ dàng hơn nhờ các con bà là gái? Dường như không. Trong một trả lời phỏng vấn tờ The New York Times sau đó, bà Chua kể cho chúng ta về màn nổi loạn đắng cay của cô con út: “Louisa, khi đó 13 tuổi, bắt đầu đập bể ly trong một nhà hàng Matxcơva và hét vào mặt mẹ: Con ghét đời mình. Con ghét mẹ”. ...

Nước Mỹ không phải là một đất nước mọt sách. Bài viết nổi tiếng của Milton Friedman “Vai trò của chính phủ đối với giáo dục” chẳng đếm xỉa gì tới chuyện học hành giỏi giang, mà xoáy sâu vào quyền tự do. Friedman viết trẻ em phải được phép làm điều chúng thích, đó là quyền của trẻ. Đối với người Mỹ, một kẻ mọt sách không phải là anh hùng, trừ phi anh ta trở thành một doanh nhân thành đạt. Bill Gates bỏ học ở Harvard.

Trong quyển sách ra gần đây Bad students, not bad schools, giáo sư Robert Weissberg bàn về một vị hiệu trưởng tuyên bố khát vọng của ông là tập trung vào việc xây dựng chương trình học cho đội bóng chày trong trường đại học. Đây mới đúng là phương pháp của người Mỹ. ...Trật tự xã hội của đế chế Trung Hoa gồm bốn giai tầng: sĩ, nông, công, thương. Đứng đầu là giới học giả đã qua được các kỳ thi của triều đình để kiếm một cửa quan..., đứng chót mới là giới thương nhân bị coi khinh. Xã hội Mỹ không như thế...

Nước Mỹ là đất nước của những nhà thử nghiệm và phát minh, của những doanh nhân và thợ mỏ, của những kẻ đi tiên phong và thích phiêu lưu, của những nhà thuyết giáo và chính khách... Trẻ em của chúng tôi được tự do tìm kiếm và phát triển với nhiệt huyết của mình, và điều này không đi kèm với toán cao cấp hay piano cổ điển.

Amy Chua là người yếu đuối

Tuổi Trẻ Cuối Tuần - 1...Hai người con của bà Amy Chua khó có thể sống hạnh phúc và thật sự sáng tạo. Chúng có thể lớn lên với kỹ năng và sự phục tùng, nhưng lại không có đủ sự táo bạo để trở thành người nổi trội. Bà Chua cũng triệt tiêu hết tình yêu âm nhạc ở con mình. Không phải là không có lý do khi phụ nữ Mỹ gốc Á từ 15-24 tuổi có tỉ lệ tự tử rất cao. Ngược lại với bà Chua, tôi cảm thấy bà quá nâng niu con mình. Bà bảo vệ con mình khỏi những hoạt động trí tuệ phức tạp vì bà không hiểu thế nào là sự thử thách về trí tuệ...

Tập đàn suốt bốn giờ đòi hỏi sự tập trung cao độ, nhưng đối với một đứa trẻ 14 tuổi, tập đàn không thử thách trí tuệ nhiều như việc ngủ qua đêm ở nhà bạn. Buổi tụ tập ngủ qua đêm đó đòi hỏi đứa trẻ phải học cách tranh đua cho vị trí của mình, thương lượng với bạn bè, hiểu thêm về những quy phạm xã hội và sự khác biệt giữa bản thân và nhóm bạn.

Đây là những bài kiểm tra về mặt xã hội đòi hỏi rất nhiều hoạt động trí óc mà những buổi học thêm hay những lớp học ở Yale không thể sánh bằng.

2. Nắm bắt được những kỹ năng phức tạp ấy là cốt lõi của thành công. Hầu hết chúng ta hoạt động theo nhóm, vì một nhóm thường hoạt động hiệu quả hơn một cá thể (vận động viên bơi lội thường gặt hái kết quả tốt nhất khi bơi tiếp sức hơn là bơi một mình). Ngoài ra, hiệu suất làm việc của một nhóm không tương quan với chỉ số IQ trung bình của nhóm hay thậm chí chỉ số IQ của những thành viên thông minh nhất.

Các nhà nghiên cứu tại Trường đại học Massachusetts và Carnegie Mellon tìm thấy các nhóm sẽ có chỉ số thông minh tập thể cao hơn khi các thành viên trong nhóm hiểu được cảm xúc của nhau, khi họ thay phiên nhau phát biểu, khi dữ liệu của mỗi thành viên được xử lý trôi chảy và khi họ nắm bắt được khuynh hướng và điểm mạnh của nhau. Hòa nhập được vào một nhóm hoạt động tốt là vô cùng khó. Nó đòi hỏi khả năng tin vào những người nằm ngoài quan hệ họ hàng với mình, khả năng đọc được ngữ điệu và tâm trạng, hiểu vì sao những mảnh tâm tình mà mỗi con người mang tới căn phòng đó có thể hay không thể hòa hợp với nhau.

3. Những kỹ năng này không thể được dạy, mà chỉ có thể được lĩnh hội thông qua trải nghiệm.

Và đây cũng chính là những trải nghiệm khó khăn mà bà Chua đã che chắn cho con mình khi bắt chúng mau về nhà làm bài tập mỗi ngày. Trẻ em học cách đối xử với người khác ở đâu? Trẻ em học cách sáng tạo và sử dụng ẩn ý ở đâu? Ở đâu để trẻ học cách nhận biết những tiểu tiết từ một vở kịch giống như người đi săn phải đoán biết từ cảnh quan? Ở đâu để chúng học cách đặt mình vào vị trí của người khác và lường trước phản ứng của họ?

Có tới hàng triệu kỹ năng chỉ có thể được lĩnh hội thông qua quá trình trưởng thành và sẽ không thể phát triển nếu việc học chính quy chiếm hết toàn bộ thời gian của trẻ. Tóm lại, tôi không phản đối việc bà Chua tạo áp lực lên con gái bà. Cá nhân tôi xem quyển sách dạy con của bà là một tác phẩm can đảm và gây nhiều suy nghĩ. Nó mềm mỏng hơn so với những gì mà những nhà phê bình đã đẩy lên.

Tôi chỉ muốn bà nhận ra bằng một cách nào đó, căngtin trường học có thể đem lại nhiều tri thức hơn là thư viện. Và tôi hi vọng các con gái bà sẽ trưởng thành để viết những quyển sách của chính mình, học được các kỹ năng để có thể dè trước việc những quyển sách đó sẽ được đón nhận thế nào.

DAVID BROOKS (nhà bình luận của New York Times)

Nguồn bài viết : Tiki.vn

cuốn này nè các mẹ: