Bé bị tiêu chảy có nên uống sữa không là câu hỏi khiến nhiều phụ huynh băn khoăn, nhất là khi sữa là nguồn dinh dưỡng quen thuộc hằng ngày của trẻ. Khi bé đi ngoài phân lỏng nhiều lần, cha mẹ thường lo nếu tiếp tục cho uống sữa thì bé sẽ tiêu chảy nặng hơn, nhưng nếu ngưng sữa lại sợ bé thiếu chất, mệt và nhanh sụt cân.
Thực tế, việc bé có nên uống sữa khi bị tiêu chảy hay không còn tùy vào độ tuổi, loại sữa bé đang dùng, mức độ tiêu chảy và khả năng dung nạp của từng bé. Không nên tự ý cắt toàn bộ sữa của trẻ, đặc biệt là trẻ nhỏ đang bú mẹ hoặc dùng sữa công thức, nhưng cũng không nên ép bé uống nhiều sữa nếu sau khi uống bé đau bụng, đầy hơi hoặc đi ngoài nhiều hơn.
Bé bị tiêu chảy có nên uống sữa không?
Với trẻ đang bú mẹ, nên tiếp tục cho bé bú mẹ. Sữa mẹ không chỉ cung cấp nước và năng lượng mà còn giúp bé được bổ sung kháng thể tự nhiên. CDC cũng khuyến nghị trẻ bị tiêu chảy nước vẫn nên tiếp tục được bú mẹ hoặc dùng sữa công thức để hỗ trợ duy trì nước cho cơ thể.
Với trẻ đang dùng sữa công thức, phần lớn trường hợp vẫn có thể tiếp tục uống theo lượng bé dung nạp được. Tuy nhiên, nếu bé tiêu chảy nhiều hơn sau mỗi lần uống sữa, bụng chướng, đầy hơi, quấy khóc hoặc phân chua, phụ huynh nên đưa bé đi khám để được đánh giá có cần đổi loại sữa tạm thời hay không.
Với trẻ lớn đã uống sữa tươi, ăn sữa chua, phô mai hoặc các chế phẩm từ sữa, cha mẹ cần quan sát kỹ. Trong một số trường hợp tiêu chảy, đặc biệt sau nhiễm siêu vi đường ruột, trẻ có thể tạm thời khó dung nạp lactose trong sữa. Mayo Clinic cho biết người khó tiêu hóa lactose có thể bị tiêu chảy, đầy hơi và chướng bụng sau khi dùng sữa hoặc sản phẩm từ sữa.
Khi nào bé nên tiếp tục uống sữa?
Bé có thể tiếp tục uống sữa nếu tiêu chảy nhẹ, bé vẫn tỉnh táo, không nôn ói nhiều, không đau bụng tăng sau khi uống sữa và số lần đi ngoài không tăng rõ rệt. Với trẻ nhỏ, duy trì bú mẹ hoặc sữa công thức đúng cách giúp hạn chế thiếu năng lượng trong giai đoạn bé ăn kém.
Nếu bé đang bú mẹ, mẹ nên cho bé bú nhiều cữ hơn, mỗi cữ có thể ngắn hơn nếu bé dễ nôn. Nếu bé dùng sữa công thức, nên pha đúng tỷ lệ như hướng dẫn trên hộp, không tự ý pha loãng hơn vì có thể làm bé không nhận đủ năng lượng và dinh dưỡng.
Với trẻ lớn, nếu bé vẫn dung nạp tốt, có thể cho uống lượng nhỏ, chia thành nhiều lần. Không nên cho bé uống quá nhiều sữa trong một lúc, nhất là khi bé đang đầy bụng hoặc vừa đi ngoài nhiều lần.
Khi nào nên tạm hạn chế sữa cho bé?
Cha mẹ nên tạm hạn chế sữa tươi nguyên kem, sữa đặc, kem, phô mai béo hoặc các loại sữa nhiều đường nếu sau khi dùng bé đi ngoài nhiều hơn, đau bụng, chướng bụng hoặc nôn ói. Mayo Clinic khuyến nghị khi trẻ bị viêm dạ dày ruột, cần tránh các sản phẩm sữa nguyên béo như sữa nguyên kem và kem, đồng thời tránh thực phẩm nhiều đường như nước ngọt, kẹo.
Nếu bé có biểu hiện nghi ngờ không dung nạp lactose tạm thời, bác sĩ có thể cân nhắc hướng dẫn dùng sữa không lactose hoặc điều chỉnh chế độ ăn trong thời gian ngắn. Phụ huynh không nên tự ý đổi nhiều loại sữa liên tục vì có thể khiến hệ tiêu hóa của bé khó thích nghi hơn.
Với trẻ có tiền sử dị ứng đạm sữa bò, đi ngoài có máu, nổi mẩn, khò khè, nôn nhiều hoặc chậm tăng cân, cha mẹ cần đưa bé đi khám. Đây không còn là tình huống chỉ cần “kiêng sữa vài ngày” mà cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân cụ thể.
Bù nước quan trọng hơn việc ép bé uống sữa
Khi bé bị tiêu chảy, điều quan trọng nhất là phòng mất nước. Trẻ nhỏ có thể mất nước nhanh hơn người lớn, đặc biệt nếu đi ngoài nhiều lần, nôn ói hoặc sốt. Mayo Clinic lưu ý tiêu chảy ở trẻ nhỏ có thể nhanh chóng dẫn đến mất nước.
Cha mẹ nên cho bé uống nước, bú mẹ, uống sữa công thức theo khả năng dung nạp và sử dụng oresol nếu được hướng dẫn. Oresol cần pha đúng tỷ lệ trên bao bì, không pha với sữa, nước trái cây, nước ngọt hoặc cháo. Sau khi pha, nên dùng theo thời gian khuyến nghị của sản phẩm.
Không nên cho bé uống nước ngọt, trà sữa, nước trái cây quá ngọt, nước có gas hoặc đồ uống lạnh. Những loại này có thể khiến đường ruột khó chịu hơn và làm phân lỏng hơn ở một số trẻ.
Bé bị tiêu chảy nên ăn gì để nhanh hồi phục?
Nếu bé đã ăn dặm hoặc ăn cơm, phụ huynh nên cho bé ăn thức ăn mềm, dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ. Có thể chọn cháo trắng, cháo thịt nạc, cơm mềm, chuối, khoai tây, súp loãng, bánh mì nướng hoặc các món ít dầu mỡ.
Không nên ép bé ăn quá nhiều khi bé đang mệt. Thay vào đó, hãy cho bé ăn từng ít một, tăng dần khi bé đỡ tiêu chảy. Tránh đồ chiên rán, đồ cay, thức ăn nhiều dầu mỡ, bánh kẹo ngọt, nước ngọt có gas và thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.
Nếu bé đang trong giai đoạn hồi phục sau tiêu chảy, phụ huynh có thể tìm hiểu thêm nhóm men tiêu hóa cho bé để hiểu rõ hơn về các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa, cách dùng và đối tượng phù hợp. Tuy nhiên, không nên dùng sản phẩm hỗ trợ thay cho việc bù nước hoặc thăm khám khi bé có dấu hiệu nặng.
Có nên dùng men tiêu hóa hoặc men vi sinh cho bé?
Nhiều phụ huynh thường nhầm lẫn giữa men tiêu hóa và men vi sinh. Men tiêu hóa thường hỗ trợ phân giải thức ăn, trong khi men vi sinh bổ sung lợi khuẩn giúp hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Không phải bé bị tiêu chảy là cần dùng ngay cả hai loại.
Nếu tiêu chảy do nhiễm khuẩn, nhiễm virus, dị ứng, không dung nạp lactose hoặc do dùng thuốc, cách xử trí có thể khác nhau. Vì vậy, cha mẹ nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi cho bé dùng sản phẩm hỗ trợ, đặc biệt với trẻ dưới 2 tuổi, trẻ có bệnh nền hoặc trẻ tiêu chảy nhiều lần trong ngày.
Phụ huynh muốn tham khảo thêm các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa nhập khẩu có thể xem tại link sau: https://medipharusa.com/men-tieu-hoa-han-quoc.html. Khi chọn sản phẩm cho bé, cần đọc kỹ độ tuổi sử dụng, thành phần, liều dùng và không tự ý phối hợp nhiều loại cùng lúc.
Dấu hiệu bé bị tiêu chảy cần đi khám ngay
Cha mẹ nên đưa bé đi khám nếu bé tiêu chảy nhiều lần liên tục, tiêu chảy kéo dài hơn 24–48 giờ, sốt cao, nôn ói nhiều, không uống được nước, bỏ bú, lừ đừ, mắt trũng, môi khô, tiểu ít, khóc không có nước mắt, phân có máu hoặc chất nhầy.
Với trẻ dưới 6 tháng tuổi, trẻ sinh non, trẻ có bệnh nền hoặc tiêu chảy kèm dấu hiệu mất nước, nên đi khám sớm hơn. Không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh nếu chưa có chỉ định, vì có thể làm che lấp triệu chứng hoặc không phù hợp với nguyên nhân gây bệnh.
Lời kết
Tóm lại, bé bị tiêu chảy vẫn có thể uống sữa trong nhiều trường hợp, đặc biệt là trẻ đang bú mẹ hoặc dùng sữa công thức và vẫn dung nạp tốt. Tuy nhiên, nếu bé uống sữa xong đau bụng, đầy hơi, nôn ói hoặc đi ngoài nhiều hơn, cha mẹ nên tạm hạn chế và đưa bé đi khám để được tư vấn loại sữa phù hợp.
Điều quan trọng nhất khi bé bị tiêu chảy là bù nước đúng cách, tiếp tục dinh dưỡng phù hợp, theo dõi dấu hiệu mất nước và đi khám khi có biểu hiện bất thường. Sữa có thể tiếp tục duy trì nếu bé dung nạp được, nhưng không nên ép bé uống nhiều hoặc tự ý đổi sữa liên tục trong giai đoạn đường ruột đang nhạy cảm.