Từ lâu, chuyện “ăn cỗ chia phần’’ đã trở thành nếp văn hóa của bộ phận người Việt. Như các cụ ngày xưa vẫn hay bảo "được ăn, được nói, được gói mang về" là vậy.
Dĩ nhiên, phần mang về ở đây không đòi hỏi gia chủ phải chuẩn bị trước, mà là khách chủ động dọn dẹp thức ăn còn thừa lại trên mâm mình ăn, và các mâm lân cận, nếu thực khách bên kia không cầm về. Khoan bàn về tính hay – dở - đẹp – xấu của nó bởi "đất quê lề thói".
Nhưng đúng là mỗi vùng, mỗi miền, mỗi khu vực đều có cái nhìn khác nhau, để rồi từ đó gây nên nhiều tranh cãi. Như mới đây, dân mạng lại được phen bàn tán rôm rả trước hình ảnh quan khách khi đi ăn cỗ lấy phần về túi to túi lớn.
Đau lòng 3.000 cây hoa giấy bị dân đi đường bứng đem về nhà: 'Tui nhổ 1 cây, làm gì dữ vậy'
Người đăng bài viết chia sẻ: "Ăn cỗ lấy phần. Nơi nào còn tục lệ ăn cỗ lấy phần điểm danh cái nhỉ. Em Thái Bình nhá'. Kèm theo chia sẻ là hình ảnh cả mâm cỗ đã được chia làm 6 phần cho 6 người trong một mâm mang về. Mỗi túi đều đầy ắp những miếng thịt gà, giò, tôm, hoa quả và cả nước ngọt...
Sau hơn 2 giờ đăng tải bài viết đã thu về hơn 5.000 lượt tương tác và hàng nghìn bình luận. Tuy nhiên dưới bài đăng xuất hiện 2 luồng dư luận tranh cãi nhau rất gay gắt. Một bên thì cho rằng, đây là một thói quen xấu cần được loại bỏ.
Bởi chỉ những người đói khát, kém sang mới có tư tưởng lấy phần tiệc cỗ mang về. Những người chỉ dự tiệc không mang phần về nhà thì sẽ bị thiệt thòi, bởi tất cả đồ ăn trong mâm cỗ đều bị giữ lại để chia nhau.
Tuy nhiên, bên còn lại thì cho rằng đó chẳng phải phong tục lạc hậu gì cả, mà còn là một thói quen tốt. Bởi nó giúp cho gia chủ không bị lãng phí. Sau bữa tiệc, nếu như không mang phần về, thức ăn sẽ bị chủ nhà đem bỏ.
Bao nhiêu người còn không có cái ăn mà đổ bỏ đi như vậy rất phí phạm. Khi không biết quý trọng thức ăn, người ta rất có thể sẽ không quý trọng người khác, và có thể không quý trọng môi trường.
Bài đâng gây tranh cãi trên mạng (Ảnh: Tổ quốc)
Trước đó không lâu, cũng từng có một bạn trẻ “đăng đàn” để bày tỏ thái độ khó chịu của mình khi một số nam thanh niên đi ăn đám cưới mà lại xin bịch nilon để gói thức ăn mang về với nội dung như sau:
"Mọi người nghĩ gì về việc đàn ông con trai đi ăn đám cưới mà gói đồ dư mang về? Hôm nay tớ đi ăn đám cưới ngồi chung bàn với mấy thanh niên, có anh kia tầm 26, cuối buổi thấy bàn bên dư nên mang một món về bàn mình bỏ bì nilon, xong cả bọn họ gói ghém vài thứ dư bàn họ với bàn bên cạnh về, nói chung thì cũng kín mà tớ thấy kỳ quá, mọi người nghĩ gì về chuyện này?".
Tất nhiên, câu chuyện này vẫn tiếp tục chia ra làm 2 luồng ý kiến, người bênh kẻ chê, nhưng suy cho cùng, sự đúng sai chẳng thể phân định rõ ràng, bởi đây là phạm trù về quan điểm.
Dẫu vậy, xin chúng ta nên nhớ một điều, ăn cỗ lấy phần vốn dĩ không xấu. Riêng thời nay, chuyện gói thức ăn mang về có thể bị coi thường vì tính chất lạc hậu, nhưng chính cái lạc hậu đó hồi xưa đã làm no bụng biết bao nhiêu đứa trẻ con trong giai đoạn khó khổ.
Những người mẹ, người bà ngày đó vì thương con, vì muốn con ăn được một miếng thịt được gói cẩn thận trong chiếc lá chuối, muốn thấy một nụ cười toe toét hào hứng của những đứa trẻ suốt ngày phải ăn cơm độn với khoai, nên phải chay miệng gói phần về cho con, mặc cho cái bụng của mình cũng đang cồn cào vì đói.
Hình minh họa (Ảnh: Dân Trí.com)
Văn hóa đó, xuất phát và hình thành như vậy, kéo dài cho đến ngày nay và đã ăn sâu vào tiềm thức của biết bao thế hệ, để bây giờ, khi cuộc sống đã đủ đầy nhưng một người chị, người mẹ, người bà hay là đám thanh niên trong câu chuyện trên mang thức ăn thừa về, hoặc cho con cho cháu.
Hoặc họ sẽ cho một đứa trẻ đầu đường xó chợ nào đó có cái bỏ bụng sau những lần sấp ngửa bàn tay xin tiền của người qua đường. Suy cho cùng, nó cũng đã làm đúng mục đích là "ăn", ăn thức ăn thừa, vậy thì nó có đáng trách và đáng phải bị lên án là lạc hậu, rẻ tiền hay không?
Đến nhà thơ Trần Đăng Khoa cũng từng cho rằng, ông xem việc người lớn đi ăn cỗ lấy phần mang về là một thói quen, một nét đẹp đượm văn hoá làng quê. “Cái này tuỳ thuộc vào tập quán của mỗi làng quê chứ không hẳn vì lòng tham đâu. Mặc dù bây giờ đời sống không còn khó khăn như ngày xưa nhưng người ta vẫn thích khi đi ăn cỗ về có gì đó cầm tay mang về cho các con, các cháu ở nhà."
Hình minh họa (Ảnh: Tin247.com)
Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại, một số người thái quá dẫn tới những hành động phản cảm, như vừa ngồi vào bàn tiệc đã lăm le chia phần, chỉ ăn các món canh, xào còn lại gói nhau mang về hết. Thứ nữa là đợi cho các mâm không chia phần thì cùng nhau chia tiếp...
Cuối cùng, lấy đem về hay vui vẻ để lại vẫn tùy quan điểm của từng người, miễn là phù hợp với phong tục địa phương, tập quán, không gây ra sự khó chịu đối với người xung quanh và đặc biệt là gia chủ. Quan trọng nhất, đừng tham lam bọc lớn bọc nhỏ, đừng cố vơ vét tất cả mọi thứ trên đời. Có thì vui, không thì thôi. Vì đi ăn cỗ, thứ đáng giá sau cùng vẫn là tinh thần văn minh, lịch sự.
Nguồn tham khảo: Toquoc.vn