“Đừng để việc kiếm sống ngăn cản bạn tạo dựng cuộc sống” – câu nói ngắn gọn của John Wooden nhưng lại mở ra một suy tư rất dài về cách con người hiện đại đang tồn tại giữa vòng xoáy mưu sinh. Kiếm sống là điều cần thiết, nhưng sống như thế nào mới là điều quyết định giá trị của một đời người.
Trong xã hội ngày nay, nhiều người dành phần lớn thời gian và năng lượng cho công việc. Chúng ta làm việc để có thu nhập, để đáp ứng các nhu cầu vật chất, để tồn tại. Điều đó không sai. Tuy nhiên, vấn đề nảy sinh khi “kiếm sống” dần chiếm trọn cuộc đời, khiến con người quên mất việc “tạo dựng cuộc sống” cho chính mình. Không ít người thức dậy mỗi sáng với cảm giác mệt mỏi, đi làm như một thói quen máy móc, sống trong sự lặp lại đều đặn của công việc – ăn uống – ngủ nghỉ, mà không còn thời gian để cảm nhận niềm vui, ước mơ hay ý nghĩa thật sự của cuộc sống.
“Tạo dựng cuộc sống” không chỉ là có một công việc ổn định hay một mức thu nhập cao. Đó còn là việc xây dựng các mối quan hệ, nuôi dưỡng tâm hồn, theo đuổi đam mê và sống đúng với giá trị của bản thân. Một người có thể kiếm được rất nhiều tiền nhưng lại không có thời gian cho gia đình, không còn bạn bè thân thiết, không còn hứng thú với bất kỳ điều gì ngoài công việc. Khi ấy, họ đang “sống để làm việc” chứ không phải “làm việc để sống”.
Câu nói của John Wooden nhắc nhở chúng ta về sự cân bằng. Kiếm sống là nền tảng, nhưng cuộc sống không thể chỉ xoay quanh việc mưu sinh. Một buổi tối dành thời gian trò chuyện cùng gia đình, một cuối tuần theo đuổi sở thích cá nhân, hay đơn giản là vài phút tĩnh lặng để lắng nghe chính mình – tất cả đều góp phần tạo nên một cuộc sống trọn vẹn. Nếu chỉ chăm chăm chạy theo công việc mà bỏ quên những điều ấy, con người dễ rơi vào trạng thái trống rỗng, mất phương hướng dù bề ngoài có vẻ “thành công”.
Thực tế cho thấy, những người biết tạo dựng cuộc sống thường làm việc hiệu quả và hạnh phúc hơn. Khi tinh thần được nuôi dưỡng, con người có động lực, sáng tạo và năng lượng tích cực để đối mặt với áp lực. Ngược lại, khi chỉ biết kiếm sống mà không chăm sóc đời sống tinh thần, công việc cũng dần trở thành gánh nặng, dẫn đến kiệt sức và mất ý nghĩa.
Tuy nhiên, tạo dựng cuộc sống không đồng nghĩa với việc buông bỏ trách nhiệm hay xem nhẹ lao động. Điều quan trọng là biết đặt công việc vào đúng vị trí của nó. Lao động để nuôi sống bản thân, nhưng cũng cần dành không gian cho những điều khiến ta cảm thấy mình thực sự đang sống. Đó là sự lựa chọn có ý thức trong cách sử dụng thời gian và năng lượng của mỗi người.
Tóm lại, câu nói “Đừng để việc kiếm sống ngăn cản bạn tạo dựng cuộc sống” là một lời nhắc tỉnh táo giữa nhịp sống hối hả. Kiếm sống là điều tất yếu, nhưng sống có ý nghĩa mới là mục tiêu lâu dài. Chỉ khi biết cân bằng giữa công việc và đời sống tinh thần, con người mới có thể xây dựng một cuộc đời trọn vẹn, hạnh phúc và đáng nhớ.