Máy toàn đạc (viết đầy đủ là máy toàn đạc điện tử) là thiết bị quang học điện tử đa năng được dùng trong nhiều lĩnh vực như lĩnh vực trắc địa, khảo sát và xây dựng công trình. Thiết bị có các công dụng như: đo góc, khoảng cách, xử lý dữ liệu, đo tọa độ...
1. Máy toàn đạc là gì?
Máy toàn đạc điện tử (tiếng Anh là Total Station) là thiết bị tích hợp máy kinh vĩ điện tử và bộ đo khoảng cách điện tử (EDM), kết quả đo được biểu thị trên màn hình LCD. Máy toàn đạc có nhiều chế độ đo khác nhau như: đo khoảng cách, đo góc, đo tọa độ...
2. Cấu tạo máy toàn đạc
Trên thị trường có nhiều dòng máy đo toàn đạc điện tử khác nhau. Mỗi loại máy lại có những điểm khác biệt về thiết kế. Tuy nhiên, về cơ bản hầu hết các dòng sản phẩm máy toàn đạc trên thị trường đều được cấu tạo từ 11 bộ phận, bao gồm:
- Bộ phận hiển thị bao gồm bàn phím và màn hình LCD.
- Tay cầm điều khiển.
- Núm điều quang tiêu cự.
- Ống ngắm quan sát.
- Bộ phận bọt thủy dài.
- Phần núm bấm tháo pin.
- Bộ phận vi động đứng.
- Bộ phận vi động ngang.
- Phần khóa vi động ngang.
- Phần khóa vi động đứng.
- Phần núm khóa đế máy.
3. Công dụng của máy toàn đạc
Máy toàn đạc điện tử được ứng dụng trong đo đạc địa hình, khảo sát, xây dựng công trình, cầu đường, đo vẽ bản đồ, bố trí điểm… Trong đó, các công dụng phổ biến của máy toàn đạc là:
- Đo khoảng cách giữa các điểm với nhau. Đặc biệt, cho dù các điểm có cách xa nhau bởi núi; sông cũng đều có thể đo được khoảng cách một cách chính xác nhất.
- Đo khoảng cách trong hệ thống đường truyền, hệ thống lưới khống chế.
- Đo cao độ giữa các điểm để tính cao độ san lấp, đo cao độ đầu cọc.
- Đo đường thẳng của tim, gửi tim trục lên gabari.
- Đo bố trí điểm giúp định vị công trình, bố trí điểm tọa độ một cách nhanh nhất, chính xác nhất.
- Đo khảo sát để khảo sát hiện trạng, xác định tọa độ; vẽ bản đồ trắc địa địa chính, địa hình.
- Đo diện tích và tính khối lượng để tính giá trị vị trí chiều cao thông qua các điểm khống chế.
- Đo đường chuyền thông qua kết hợp đo góc và đo khoảng cách.
- Chuyển mốc tọa độ gốc đo được tại thực địa về công trình. Từ đó giúp công trình không bị sai lệch về tọa độ, thuận lợi hơn trong quá trình thi công.
- Đo độ cao không với tới tại các điểm phân bố.
- Đo thông số điểm bị che khuất.
- Đo đường cong tham chiếu và kiểm tra đường cong qua quan sát tọa độ.
- Đo trắc dọc, trắc ngang.
- Đo chiều cao gián tiếp như khoảng cách mặt dốc, chiều cao, chiều rộng giữa các điểm khống chế.
- Dùng làm mặt phẳng tham chiếu cho xác định mặt phẳng.
Máy toàn đạc được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực