Đến từ cộng đồng Hoovada.com: https://hoovada.com/article/su-dung-thuoc-bao-ve-thuc-vat-anh-huong-nhu-the-nao-den-suc-khoe-va-doi-song-cua-nguoi-nong-dan
Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) để loại bỏ các mối đe dọa đến từ các sinh vật gây hại đã không còn là một vấn đề quá xa lạ đối với người nông dân nói riêng, và cả ngành nông nghiệp Việt Nam nói chung. Mặc dù việc làm này là khá hiệu quả nhằm tăng năng suất cây trồng, song lạm dụng thuốc BVTV nhiều hơn mức quy định lại trở thành một vấn nạn lớn đối với con người. Vấn nạn này lớn tới mức có thể hủy diệt không chỉ sức khỏe con người, mà còn cả môi trường tự nhiên. Vậy nó nguy hiểm như thế nào, hãy cùng tham khảo qua bài viết này.
Đầu tiên, để hiểu sơ bộ về thuốc BVTV, ta cần phân biệt các loại thuốc chính như sau:
Thuốc diệt côn trùng: Chủ yếu là để nhắm tới hệ thần kinh của tất cả các loài sâu bọ gây hại, khiến chúng bị mất phương hướng và khó xác định được mục tiêu (cây trồng).
Thuốc diệt cỏ: Bao gồm các chất ức chế quá trình tổng hợp protein hay phân chia tế bào nhân thực ở thực vật gây hại, khiến chúng không thể quang hợp và trao đổi chất, dẫn tới héo mòn theo thời gian.
Thuốc diệt nấm: Có vai trò kìm hãm sự phát triển của tế bào phôi nấm bằng cách ức chế các enzyme hoạt động trong quá trình hình thành tế bào.
Ngoài ra còn có một số loại thuốc BVTV khác như thuốc điều hòa sinh trưởng, thuốc diệt động vật thân mềm như ốc sên, thuốc diệt vi khuẩn, và thuốc diệt các loài gặm nhấm như chuột.
Mặc dù các thành phần hóa chất để điều chế các loại thuốc BVTV đều khác nhau, chúng đều mang những nguy cơ gây bệnh ở người. Không những vậy, nhiều loại hóa chất trong thuốc BVTV còn được chứng minh là làm ô nhiễm môi trường nếu rò rỉ ra ngoài.
Thuốc BVTV ảnh hưởng đến con người như thế nào?
Có bốn cách mà thuốc BVTV có thể trực tiếp đi vào cơ thể, đó là thông qua các đường mắt, mũi, miệng, và da.
Qua đường mắt: Máy phun quá mạnh có thể làm văng các hạt phân tử của các chất hóa học có trong thuốc BVTV lên mắt, khiến mắt bị ngứa, bỏng rát, có quầng đỏ, thị lực mờ đi, và thậm chí là mù lòa nếu có quá nhiều hạt phân tử trong mắt.
Qua đường mũi: Những người phun thuốc nếu không đeo mặt nạ hay bịt khăn sẽ rất dễ hít phải khí của thuốc BVTV. Một khi các phân tử khí đi vào trong sẽ gây ra các chứng suy hô hấp. Việc hít loại khí này cũng làm nó vào hệ thần kinh nhanh hơn, dẫn tới các triệu chứng đau đầu, mất trí nhớ, giảm thông minh, chóng mặt, thậm chí là có cả trường hợp tự kỷ.
Qua đường miệng:
Cường độ phun thuốc quá mạnh cũng làm các phân tử hóa học bắn vào miệng nếu không được che đậy kín. Các phân tử này sẽ đi thẳng vào dạ dày qua tuyến nước bọt tới đường ruột, sau đó phân tán trong dịch dạ dày. Các triệu chứng thường gặp là đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy, khó tiêu,... Khi đã tích tụ một lượng lớn chất độc trong dạ dày, nó có thể ảnh hưởng lên não bộ, gây ra các triệu chứng tương tự như qua đường mũi.
Ngoài ra, nếu rau, củ, quả bị phun thuốc chưa được rửa sạch thì nhiều khả năng các hoạt chất có trong thuốc BVTV vẫn còn đọng lại. Hấp thụ các loại thực phẩm này cũng dẫn đến các triệu chứng trên nhưng nhẹ hơn vì qua một quãng thời gian dài, (từ khâu sản xuất, vận chuyển, rồi tới sơ chế) nồng độ của các chất hóa học trong thuốc BVTV bị giảm đáng kể.
Qua da: Các phương pháp nhào, trộn phân, hay trong suốt quá trình phun thuốc và vệ sinh các công cụ làm nông sẽ làm da tay của người nông dân dễ bị phơi nhiễm với thuốc BVTV. Hấp thụ các chất độc này vào da, nhất là khi trên da có vết thương, sẽ đi theo đường máu và tiến vào các cơ quan bên trong cơ thể. Ngoài các triệu chứng trên da như nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy liên tục, và rát da, thì tiếp xúc với thuốc BVTV qua da còn gây ra các triệu chứng giống với tất cả các cách tiếp xúc nói trên. Các triệu chứng này có thể xảy ra khi người nông dân dùng tay có dính thuốc BVTV để chùi mắt, chạm vào miệng hay mũi.
Thuốc BVTV ảnh hưởng đến môi trường như thế nào?
Những người nông dân thường phun thuốc BVTV với liều lượng cao, nhất là với thuốc dạng khí, do hàm lượng được phun đến mục tiêu là rất thấp. Vì các loại thuốc BVTV có nhiều trạng thái khác nhau (rắn, lỏng, khí), nên ở hàm lượng cao sẽ dễ dàng thoát ra ngoài theo các đường không khí, đất, hoặc nước. Một số thuốc BVTV có chứa các hợp chất hóa học có độ bám chắc cao như dichlorodiphenyltrichloroethane (DDT) hay hexachlorohexane (HCH) sẽ tồn tại rất lâu trong môi trường được phun. Càng để lâu, các hợp chất này càng tăng độc tính do quá trình oxy hóa, dẫn tới sự ô nhiễm đất, nước, và không khí. Điều này sẽ gây thiệt hại nặng nề đến đời sống của các loài sinh vật khác (cá, tôm, gia súc, gia cầm, sóc, ong,...) nếu chúng cũng sử dụng cùng một nguồn tài nguyên ở gần những nơi được phun thuốc BVTV. Sự đa dạng hóa sinh học từ đây cũng bị giảm sút nghiêm trọng.