Rối loạn lipid máu (hay mỡ máu cao) là tình trạng nồng độ các thành phần mỡ trong máu như cholesterol xấu (LDL-C), triglyceride tăng cao hoặc cholesterol tốt (HDL-C) bị suy giảm. Tình trạng này kéo dài làm gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, dẫn đến các biến cố tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát chỉ số mỡ máu.
👉 Xem ngay: https://www.acare.abbott.vn/benh-nhan-roi-loan-lipid-mau-nen-an-gi/
1. Thực phẩm giàu chất xơ hòa tan
Chất xơ hòa tan có khả năng liên kết với axit mật trong hệ tiêu hóa và đào thải chúng ra ngoài, từ đó buộc cơ thể phải sử dụng cholesterol trong máu để sản xuất thêm axit mật mới, giúp giảm lượng cholesterol xấu hiệu quả:
Các loại ngũ cốc nguyên hạt: Yến mạch, lúa mạch, gạo lứt.
Các loại đậu: Đậu đen, đậu đỏ, đậu nành, đậu lentil.
Rau củ và trái cây: Đậu cô ve, cà rốt, táo, lê, cam, bưởi, bơ.
2. Chất béo lành mạnh (Chất béo không bão hòa)
Không phải tất cả các loại chất béo đều có hại. Việc thay thế chất béo bão hòa (từ mỡ động vật, bơ, đồ chiên rán) bằng chất béo không bão hòa sẽ giúp cải thiện chỉ số mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch:
Axit béo Omega-3: Có nhiều trong các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá sardines, hoặc các loại hạt như hạt óc chó, hạt chia, hạt mắc ca. Nên ăn cá ít nhất $2\text{ lần/tuần}$.
Chất béo không bão hòa đơn: Có trong dầu oliu, dầu hạt cải, dầu hướng dương và các loại hạt dinh dưỡng.
3. Thực phẩm chứa Sterol và Stanol thực vật (Phytosterols)
Phytosterols là các hợp chất tự nhiên có cấu trúc tương tự cholesterol. Khi vào cơ thể, chúng cạnh tranh hấp thu với cholesterol tại đường ruột, từ đó làm giảm lượng cholesterol đi vào máu:
Có nhiều trong các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt, dầu thực vật, rau xanh và một số sản phẩm bổ sung được tăng cường Phytosterol.
4. Những thói quen ăn uống cần hạn chế
Để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất, bên cạnh việc bổ sung thực phẩm có lợi, người bệnh cần tuyệt đối hạn chế:
Thực phẩm giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa (Trans-fat): Mỡ động vật, thịt đỏ nhiều mỡ, nội tạng động vật, bơ, phô mai, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh.
Đồ ăn chứa nhiều đường chế biến: Nước ngọt, bánh kẹo, đồ uống có gas.
Chất kích thích: Hạn chế tối đa rượu bia và không hút thuốc lá.
Lời khuyên: Thay đổi chế độ ăn uống là một hành trình kiên trì. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn cá nhân hóa, kết hợp luyện tập thể thao đều đặn để bảo vệ hệ tim mạch luôn khỏe mạnh!