Thấy bố mẹ khó khăn, lâm vào cảnh nợ nần, trong khi mình lại đang sung túc, chị Bảy hàng xóm hỏi mình, liệu con cái có phải trả nợ thay bố mẹ không?
Đâu riêng gì chị Bảy mà bất kỳ ai trong hoàn cảnh như vậy, cũng đều thắc mắc lỡ như bố mẹ nợ nần thì con cái có phải trả nợ thay bố mẹ không?
Muốn biết con có phải trả nợ thay bố mẹ không thì cần phải trả lời các câu hỏi sau đây:
Ảnh minh họa. Nguồn: Pxhere.com
#1. Con đã đủ 18 tuổi chưa? Có bị mắc các bệnh lý làm mất hoặc hạn chế khả năng nhận thức của mình không?
Việc trả nợ thay cho bố mẹ có thể xem là một giao dịch dân sự. Và theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015, điều kiện đầu tiên để giao dịch dân sự có hiệu lực thì bên xác lập cần phải là người đã thành niên (từ đủ 18 tuổi trở lên), không bị mắc các bệnh lý làm mất hoặc hạn chế khả năng nhận thức của mình.
#2. Con có đang sống chung với bố mẹ không?
Theo Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 có quy định về quyền và nghĩa vụ của con đối với cha mẹ, trong đó có đề cập: “Con đã thành niên khi sống cùng với cha mẹ, có nghĩa vụ tham gia công việc gia đình, lao động, sản xuất, tạo thu nhập nhằm bảo đảm đời sống chung của gia đình; đóng góp thu nhập vào việc đáp ứng nhu cầu của gia đình phù hợp với khả năng của mình.”
Vấn đề này lại liên quan đến câu hỏi số 3 dưới đây:
#3. Khoản nợ của bố mẹ phát sinh từ đâu?
Cần phải xác định được mục đích của việc vay tiền của bố mẹ là để dùng vào việc gì. Nếu vì mục đích đảm bảo đời sống chung của gia đình, phải vay tiền thì khi bố mẹ không có khả năng trả nợ, tự mỗi người con là thành viên trong gia đình đang sống chung với bố mẹ, nếu đã đủ 18 tuổi trở lên có nghĩa vụ phải đóng góp thu nhập của mình vào để đảm bảo đáp ứng nhu cầu của gia đình, phù hợp với khả năng của mình.
Cho nên, nếu con đã thành niên, đang sống chung với bố mẹ và khoản nợ phát sinh từ mục đích đáp ứng nhu cầu của gia đình thì con cũng phải có nghĩa vụ đóng góp thu nhập của mình vào khoản này.
Trường hợp không thỏa mãn các điều kiện trên như con đã thành niên không sống chung với bố mẹ và/hoặc khoản nợ phát sinh không vì mục đích đáp ứng nhu cầu của gia đình, (ví dụ như cờ bạc chẳng hạn) thì con không có nghĩa vụ phải đóng góp thu nhập của mình để thanh toán khoản nợ này.
Ảnh minh họa. Nguồn: Báo Công an Nhân dân
#4. Bố mẹ vay nợ theo hình thức nào?
Hiện tại có nhiều hình thức vay nợ, trong đó, có hình thức vay gọi là bảo lãnh. Điển hình như con đã thành niên, đứng ra bảo lãnh cho bố mẹ vay tiền ngân hàng. Trong trường hợp này, nếu bố mẹ không có khả năng trả nợ khoản vay này, dù là vay với mục đích gì, dù con có sống chung với bố mẹ hay không thì con – là người đứng ra bảo lãnh phải có nghĩa vụ trả thay cho bố mẹ.
#5. Bố mẹ có còn sống hay đã mất?
Nếu như bố mẹ đã mất, vấn đề này lại liên quan đến quy định của pháp luật về thừa kế. Theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015, thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet
Trong trường hợp con cái và những người hưởng thừa kế khác ngoài việc được hưởng tài sản của bố mẹ đã mất để lại thì cũng phải có nghĩa vụ tài sản trong phạm vi tài sản thừa kế do bố mẹ đã mất để lại, trừ khi có thỏa thuận khác. Điều đó có nghĩa là ai hưởng thừa kế tài sản của bố mẹ thì người đó cũng phải có nghĩa vụ trả nợ khoản vay của bố mẹ đã mất để lại trong phạm vi tài sản thừa kế, trừ khi có thỏa thuận khác.
Như vậy, cần phải trả lời các câu hỏi trên, mới xác định được con cái có phải trả nợ thay bố mẹ không, mẹ hiểu rồi để biết cách ứng xử cho phù hợp.
Tổng hợp
