Gây tê tủy sống và gây mê nội khí quản có những ưu, nhược điểm nào. Giữa 2 phương pháp, các mẹ sinh mổ nên chọn cái nào thì tốt hơn?





Em vừa trải qua ca sinh mổ lần 2 trong đời, thật may mọi thứ đều ổn, ngoại trừ những cảm giác đau lưng, nhức đầu thi thoảng vẫn hành khiến em khó chịu vô cùng.



Nhớ lại, cách đây 2 năm, trước 1 tháng khi chuẩn bị sinh đứa con trai đầu lòng, em đi khám thai và được bác sĩ chẩn đoán là ngôi thai ngược. Lúc đó biết chắc luôn chỉ có thể chọn sinh mổ. Nói vậy thôi chứ cũng còn chút hy vọng mình có thể sinh thường. Sau đó, em đã phải tất tả hỏi thăm nhiều kinh nghiệm của các mẹ đi trước để chọn phương pháp giảm đau trong ca sinh mổ.



Qua tham khảo, em được biết đến 2 phương pháp là gây tê tủy sống và gây mê nội khí quản. Tuy nhiên, không một phương pháp nào có thể đảm bảo tuyệt đối hiệu quả giảm đau và an toàn cho con. Cuối cùng, chuyện gì đến cũng đến. Em sinh khó, sợ nguy tính mạng nên bác sĩ quyết luôn cho chụp gây mê nội khí quản. Sau khi chụp thuốc mê man không còn biết gì. Lúc tỉnh dậy, thấy chồng đang ngồi ở ghế với bà nội, hí hửng nựng con là biết mình còn sống thôi à.



Từ ngày gây mê tới giờ 2 năm rồi, em cũng không có phản ứng phụ gì ghê gớm. Chỉ có mỗi tội để quên não ở phòng sinh thôi các mẹ ạ. Hic, bữa giờ tổng cộng làm cháy 8 cái nồi, teo 3 bình sữa của con, phá cốp xe... và 1 phi vụ suýt nữa thì đốt tẩm cả nhà vì hâm sữa mà quên tắt bếp giữa khuya. Hic... Vậy mới nói các mẹ chọn phương pháp nào thì cũng phải đắn đo kỹ lưỡng, biết phân biệt thiệt hơn chứ chẳng có gì hoàn hảo 100% cả.



1. Phương pháp gây tê tủy sống khi sinh mổ





Gây tê tủy sống là gì?



Gây tê tủy sống là phương pháp gây tê cục bộ bằng cách tiêm thuốc tê vào vùng dịch não tủy ở những vị trí giữa lưng. Với phương pháp này, sản phụ sẽ mất cảm giác ở phần thân dưới và luôn trong tình trạng tỉnh táo để cảm nhận được ca phẫu thuật.



Ưu điểm của phương pháp gây tê tủy sống



Đây là phương pháp hạn chế được tối đa nguy hiểm cho thai nhi vì thuốc tê không gây ảnh hưởng đến hơi thở của trẻ sơ sinh, giúp điều hòa được nhịp tim và huyết áp của người mẹ trong quá trình mổ lấy thai.



Với phương pháp này, người mẹ cảm thấy không đau, luôn cảm nhận được quá trình mổ lấy con, có thể trao đổi với bác sĩ hoặc những người xung quanh.



Mẹ có thể nhìn thấy khuôn mặt của con ngay khi con được chào đời. Có lẽ đây là khoảnh khắc ấn tượng và quý giá nhất khi bé trong bụng bước ra để hòa nhập với thế giới mà mọi bà mẹ đều muốn biết.



So với phương pháp gây mê thì gây tê ít đau hơn vì không làm tổn thương ngay lặp tức. Mặc dù được đánh giá là phương pháp có nhiều ưu điểm, thế nhưng việc áp dụng cách gây tê tủy sống cho mẹ bầu cũng có những nhược điểm riêng và không phải tất cả thai phụ đều phù hợp với phương pháp này.



Tác dụng phụ phương pháp gây tê tủy sống





Thông thường, bạn có thể cảm thấy không thoải mái hoặc khó chịu vì không thể di chuyển được phần thân dưới cho đến 2 - 4 giờ sau sinh.



Việc tiểu tiện sẽ không được tự chủ trong 12 giờ đầu sau sinh. Khi này, bác sĩ sẽ hỗ trợ bằng cách đặt tiết niệu (sond tiểu).



Người mẹ có thể bị đau ở vùng sau lưng trong ngày đầu tiên sau khi sinh. Ngoài ra, sản phụ có thể bị buồn nôn, nôn và ngứa.



Có trường hợp sản phụ phản ứng mạnh với thuốc tê có thể dẫn đến co giật, rối loạn nhịp tim, hôn mê, suy tuần hoàn. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ sẽ có những giải pháp điều chỉnh kịp thời để không làm ảnh hưởng đến người mẹ và đứa bé.



Ngoài ra, tác dụng phụ của thuốc tê có thể xuất hiện trong một tuần sau sinh thậm chí một năm hoặc nhiều năm sau sinh. Tác dụng phụ lâu dài của phương pháp gây tê tủy sống khi sinh mổ là đau đầu hoặc đau lưng. Lý giải nguyên nhân gây đau đầu ở sản phụ được gây tê tủy sống là khi tiêm thuốc gây tê sẽ làm rò rỉ dịch não tủy qua lổ thủng màn cứng dẫn đến giãn mạch máu và áp lực não tủy tăng lên.



Các nghiên cứu còn chỉ ra rằng có đến 30 - 40% sản phụ sau sinh sử dụng gây tê tủy sống có thể bị ngứa, thay đổi thính lực và những tổn thương hệ thần kinh, nặng nề nhất là nhiễm trùng vùng quanh cột sống, gây tê liệt toàn thân.



Những trường hợp nào không nên gây tể tủy sống



Sản phụ có nguy cơ tai biến cao trong khi sinh như: tiền sản giật, sản giật, rau bong non, rau tiền đạo sẽ được các bác sĩ tư vấn lựa chọn phương pháp gây mê nội khí quản.



Với các trường hợp dưới đây, sản phụ không nên chọn cách gây tê tủy sống khi sinh mổ:



- Sản phụ có tiền sử bị dị ứng thuốc tê.



- Vùng da chọc kim gây nhiễm trùng.



- Hay mắc bệnh hay chảy máu, đang dùng thuốc đông máu.



- Sản phụ thiếu khối lượng tuần hoàn lớn.



- Sản phụ bị động kinh, tâm thần.



- Sản phụ mắc các bệnh tim mạch.



2. Phương pháp gây mê nội khí quản





Gây mê nội khí quản là gì?



Gây mê nội khí quản là phương pháp gây mê toàn thân bằng cách đặt một ống thông dẫn bằng cao su (hoặc chất dẻo) đi từ miệng vào mũi vào trong khí quản của sản phụ để kiểm soát hô hấp trong quá trình mổ lây con và hồi sức sau phẫu thuật. Cho đến khi cuộc phẫu thuật kết thúc, sản phụ sẽ bắt đầu dần hồi phục, thở lại bình thường khi đó bác sĩ sẽ tháo lỗ thông hơi ra.



Nếu như gây tê tủy sống, sản phụ mất cảm giác vùng thân dưới nhưng hoàn toàn tỉnh táo và có thể cảm nhận được được khoảnh khắc đứa bé chào đời thì phương pháp nội khí quản, người mẹ sẽ ngủ và không biết gì trong quá trình mổ lấy thai. Và phương pháp này cũng có những ưu và nhược điểm riêng.



Ưu điểm của phương pháp gây mê nội khí quản



Kỹ thuật gây mê nội khí quản sẽ làm giảm đi cảm giác đau, mất các phản xạ thần kinh, người mẹ sẽ không phải trải qua cảm giác sợ. Phương pháp này phù hợp cho bà mẹ lo sợ phẩu thuật.



Phương pháp này có thể kéo dài thời gian mổ, người mẹ không cần nhận thức các sự kiện diễn ra trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ giúp mẹ kiểm soát hơi thở, sản phụ có thể tự thở được hoặc thở máy thông qua nội khí quản.



Nhược điểm và tác dụng phụ của phương pháp gây mê nội khí quản





Không chỉ là những tác dụng phụ gây ra cho người mẹ mà thuốc gây mê qua được nhau thai ảnh hưởng đến đứa bé là những lý do chính mà nhiều mẹ vẫn còn e ngại lựa chọn phương pháp này.



Nhược điểm có thể dễ nhận thấy từ phương pháp này là người mẹ sẽ trở lại sinh hoạt bình thường chậm hơn. Phương pháp này có chi phí khá ca, ần trang thiết bị phức tạp và yêu cầu bác sĩ cần có chuyên môn vững vàng.



Người mẹ có thể bị ảnh hưởng do cấm máy thở khí quản vào cơ thể như: ho, rát cổ họng, ho khàn,..Tuy nhiên, nó chỉ xuất hiện ở một số sản phụ và thường sẽ hết sau 24-48 giờ sau khi sinh.



Biến chứng nguy hiểm nhất là khó đặt nội khí quản để thở nên có thể gây suy hô hấp, giảm oxy trong máu gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé trong quá trình mổ lấy thai.



Thuốc giảm đau và thuốc gây mê có thể dẫn đến buồn nôn, nôn, chóng mặt, mờ mắt.



Người mẹ có thể xuất hiện biến chứng ngay từ lúc bắt đầu gây mê như bị nôn, trào ngược dịch dạ dạy vào phổi dẫn đến hiện tượng ngừng tim, viêm phổi, sốc phổi, thậm chí có thể mất mạng.



Tác dụng phụ của thuốc gây mê có thể làm tuộc huyết áp, loạn nhịp tim dẫn đến ức chế cơ tim, giảm sự co bóp cơ tim.



Tụt huyết áp, loạn nhịp tim do tác dụng của các thuốc gây mê có thể ức chế trực tiếp cơ tim, làm giảm sự co bóp của cơ tim.



Tóm lại, mỗi phương pháp đều có những ưu và nhược điểm riêng, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của từng mẹ mà việc lựa chọn phương pháp gây tê tủy sống hoặc nội khí quản sẽ phù hợp hơn. Với sự tiến bộ của khoa học cũng như chuyên môn của bác sĩ, các biến chứng sau hậu phẫu sẽ không trở nên đáng sợ như các mẹ vẫn thường nghĩ. Các mẹ nào đã từng trải qua một trong 2 phương pháp này có thể chia sẻ kinh nghiệm cho các mẹ khác cùng tham khảo nhé!