Một khoản trả góp 9 triệu mỗi tháng nghe có vẻ vừa với gia đình thu nhập 35 triệu. Nhưng “ngân hàng đồng ý cho vay” và “gia đình vẫn sống thoải mái sau khi mua xe” là hai câu chuyện khác nhau.

Trước khi nhìn số tiền được duyệt, tôi thấy nên khóa trước 4 quỹ sau:

1. Chi phí thiết yếu của gia đình


Tiền nhà, ăn uống, học phí, chăm sóc cha mẹ, bảo hiểm và các khoản trả nợ đang có phải được giữ nguyên. Không nên giả định rằng sau khi mua xe cả nhà sẽ luôn cắt giảm được những khoản này.

2. Quỹ khẩn cấp


Tiền đặt cọc không nên lấy hết khoản dự phòng. Sau khi nhận xe vẫn có thể phát sinh việc làm, sức khỏe, sửa nhà hoặc sửa xe. Một chiếc xe không tạo ra sự an tâm nếu tài khoản gia đình gần như về 0.

3. Chi phí dùng xe ngoài khoản vay


Nhiên liệu hoặc điện, gửi xe, bảo hiểm, đăng kiểm, phí đường bộ, cầu đường, rửa xe, lốp và bảo dưỡng đều cần quy đổi về chi phí trung bình tháng. Với nhiều gia đình, phần này có thể làm ngân sách xe tăng thêm vài triệu mỗi tháng.

4. Khoản tiết kiệm dài hạn


Nếu mua xe khiến kế hoạch tiết kiệm cho con, nhà ở hoặc nghỉ hưu dừng hẳn trong nhiều năm thì khoản vay đang quá sát. Nên coi tiết kiệm là một khoản bắt buộc, không phải “còn bao nhiêu mới để dành”.

Có thể kiểm tra nhanh bằng công thức:

Tiền tối đa dành cho khoản vay xe = thu nhập ròng – chi phí thiết yếu – các khoản nợ khác – chi phí dùng xe – tiết kiệm bắt buộc – biên an toàn

Ví dụ minh họa với thu nhập 35 triệu:

- Chi phí gia đình và các khoản cố định: 18 triệu


- Chi phí dùng xe ngoài khoản vay: 4 triệu


- Tiết kiệm và quỹ dự phòng hàng tháng: 4 triệu


- Khoản trả góp dự kiến: 9 triệu

Như vậy toàn bộ 35 triệu đã được phân bổ, gần như không còn biên cho tháng có học phí, sửa xe, bệnh hoặc thu nhập giảm. Trên giấy vẫn “đủ trả”, nhưng dòng tiền thực tế khá căng.

Ngoài số tiền tháng đầu, cần đọc kỹ:

- Lãi suất ưu đãi kéo dài bao lâu và lãi sau ưu đãi tính thế nào


- Phí trả nợ trước hạn


- Bảo hiểm có bắt buộc mua kèm hay không


- Khoản cuối kỳ lớn nếu hợp đồng có balloon payment


- Tổng số tiền phải trả trong toàn bộ thời hạn, không chỉ nhìn khoản trả tháng

Tôi làm việc cùng AutoTest Asia. Công cụ dưới đây cho phép thay đổi giá xe, tiền trả trước, lãi suất và thời hạn để xem khoản trả hàng tháng lẫn tổng lãi tham khảo:

https://autotest.asia/vietnam/tools/car-loan-calculator

Công cụ chỉ giúp sắp xếp ngân sách; con số cuối cùng vẫn phải đối chiếu với hợp đồng ngân hàng hoặc công ty tài chính. Một khoản vay phù hợp là khoản vay vẫn để gia đình giữ được quỹ khẩn cấp, tiết kiệm và biên an toàn sau khi cộng đủ chi phí dùng xe.