Mấy ngày mưa liên tục mới thấy một chuyện rất rõ: có những căn nhà nhìn ngày nắng chẳng có vấn đề gì, nhưng cứ mưa vài trận là những chỗ yếu bắt đầu lộ ra hết. Tường giáp ranh xuất hiện mảng ẩm. Chân tường bắt đầu đổi màu. Trần phía dưới mái có chỗ loang nước. Nhà vệ sinh dùng một thời gian thì phía tường bên ngoài cứ ẩm âm ỉ. Có nhà ban đầu chỉ là một vệt nhỏ, chủ nhà không để ý, đến khi mùa mưa kéo dài thì vết thấm lan rộng ra mới bắt đầu cuống cuồng tìm cách xử lý.
Và cũng chính những lúc như thế này, người làm nghề mới thấy chống thấm không nên chỉ là chuyện “có thêm một lớp bên ngoài”, mà ngay từ lớp vữa xây, vữa trát hay lớp cán nền cũng đáng để quan tâm. Đó cũng là lý do thời gian gần đây tôi hay giới thiệu anh em thợ thử Putan của SOTIN ở những vị trí có nguy cơ thấm cao.
Ban đầu nghe “xi măng chống thấm”, nhiều anh em thợ cũng còn nghi ngại
Có một câu chuyện khá giống với những gì tôi thường gặp khi tư vấn sản phẩm. Một anh thợ làm xây trát nhiều năm hỏi tôi: “Cái này khác gì xi măng mình vẫn trộn cát để trát?”
Tôi bảo anh cứ hiểu đơn giản thế này: "Putan vẫn dùng theo cách khá gần với vữa truyền thống, nhưng bản thân vật liệu đã được định hướng cho những hạng mục cần chống thấm."
Để mà nói cho ai chưa biết thì Putan là xi măng chuyên dụng dùng để xây, trát và cán nền cho các khu vực như tường nhà giáp ranh, nhà vệ sinh, mái, ban công và nhiều vị trí thường xuyên có nguy cơ tiếp xúc với nước. Thành phần sản phẩm gồm xi măng PCB40 cùng phụ gia chống thấm, phụ gia hạn chế rạn nứt co ngót và các chất trợ khác.
Tôi không bảo anh thay ngay toàn bộ cách làm quen thuộc của mình. Tôi chỉ nói:
“Anh kiếm một khu vực nhỏ đang cần xử lý, làm thử đúng hướng dẫn rồi tự nhìn kết quả.”
Thợ xây nhiều năm rồi, nói quảng cáo hay đến đâu họ cũng chưa chắc tin. Nhưng cho họ tự tay trộn, tự tay trát rồi tự kiểm tra thì câu chuyện lại khác. Để nhận ra rằng, công nghệ hiện giờ đã tiên tiến hơn xưa, không cần phải cứ làm các dạng che chắn bên ngoài nữa để rất dễ ăn đòn sửa chữa sau này.
Mùa mưa chính là lúc những điểm yếu của công trình hiện ra rõ nhất
Thực ra chống thấm có một cái khó. Ngày nắng nhìn bức tường nào cũng đẹp. Một lớp sơn mới, một bức tường vừa hoàn thiện hay một sàn mái chưa trải qua vài mùa mưa thì rất khó nói trước được chuyện gì sẽ xảy ra. Chỉ đến lúc mưa kéo dài, nước liên tục tác động lên công trình, những vị trí xử lý chưa tốt mới dần bộc lộ. Đặc biệt là tường giáp ranh. Hai nhà xây sát nhau, khoảng hở nhỏ hoặc gần như không còn khoảng trống để xử lý phía ngoài. Nếu nước từ bên kia ngấm sang thì sau này muốn sửa khá vất vả. Đây lại đúng là một trong những hạng mục mà Putan được SOTIN hướng tới, bao gồm cả ứng dụng chống thấm ngược cho tường giáp ranh, tường và sàn nhà vệ sinh hay hố pít thang máy. Ngoài ra, sản phẩm còn được giới thiệu sử dụng cho sàn mái, ban công, tường bao ngoài, bể cá cảnh và bể phốt.
Thế nên tôi vẫn nói với anh em thợ rằng, nhiều khi cái đáng tiền nhất không phải là xử lý một vết thấm sau khi nó đã xuất hiện. Cái đáng tiền là mình tính tới nó ngay lúc đang xây.
Điều khiến thợ dễ tiếp cận Putan là cách thi công không quá xa lạ
Sau khi trộn đúng tỷ lệ cũng gần như với vữa thường chỉ khác chút về lượng nước cho vào, vữa Putan được thi công tương tự vữa thông thường. Đây là điểm tôi thấy khá dễ để tư vấn cho anh em thợ.
Không phải học lại cả một quy trình quá phức tạp, không phải mua thêm hàng loạt dụng cụ đặc biệt. Người đã quen xây, trát, cán nền thì về cơ bản vẫn làm được. Tất nhiên, “dễ làm” không đồng nghĩa với làm thế nào cũng được.
Nếu thi công nhiều lớp thì lớp tiếp theo nên được thực hiện khi lớp trước đã se bề mặt. Trường hợp lớp trước đã khô trắng thì cần có biện pháp tạo kết nối giữa hai lớp để hạn chế tình trạng tách lớp. Đây là chi tiết nhỏ nhưng lại khá quan trọng với chất lượng hoàn thiện sau này.
Có anh thợ sau khi được hướng dẫn cách trộn và làm thử mới nói với tôi đại ý rằng:
“Nếu cách làm vẫn giống kiểu anh em đang quen mà mình chủ động thêm được khả năng chống thấm ngay từ lớp vữa thì dùng ở mấy chỗ nhạy cảm cũng hợp lý.”
Tôi nghĩ đó mới là cách nhìn dễ hiểu nhất về Putan. Không cần nói những chuyện quá xa xôi. Cứ nhìn vào đúng vấn đề công trình đang gặp.
Đừng chờ tường thấm rồi mới nghĩ đến chống thấm
Mấy ngày mưa là lúc điện thoại của những người làm vật liệu và xây dựng thường nhận nhiều câu hỏi kiểu:
“Tường nhà em tự nhiên ẩm thế này xử lý sao?”
“Mái mới làm vài năm sao đã có vệt nước?”
“Tường nhà vệ sinh bên ngoài cứ bong sơn là bị gì?”
Nhiều trường hợp vẫn xử lý được, nhưng chắc chắn xử lý sau khi công trình đã hoàn thiện bao giờ cũng phiền hơn làm đúng ngay từ đầu. Phải tìm nguồn nước. Phải kiểm tra vị trí thấm. Có khi phải đục bỏ lớp hoàn thiện. Xử lý xong lại trát, bả, sơn lại. Chưa kể chủ nhà đang ở trong đó.
Vì vậy với những hạng mục đã biết trước nguy cơ tiếp xúc với nước cao như tường giáp ranh, sàn mái, ban công hay nhà vệ sinh, tôi vẫn thiên về cách chủ động từ giai đoạn thi công.
Sau cùng, người thợ tự làm thử mới là người dễ cảm nhận nhất
Tôi tư vấn vật liệu nhưng chưa bao giờ nghĩ cứ nói thật nhiều tính năng là thợ sẽ dùng.
Anh em làm nghề thực tế lắm. Cái họ quan tâm là có dễ trộn không, có dễ thi công không, dùng vào vị trí nào, quy trình có quá phức tạp không và quan trọng nhất là sau một thời gian công trình sẽ ra sao.
Bởi vậy, cách tốt nhất vẫn là làm đúng một khu vực rồi để thợ và chủ nhà tự theo dõi rồi đánh giá với những ai chưa tin.
Đặc biệt trong mùa mưa như hiện nay, những vị trí có nguy cơ thấm ẩm bộc lộ rất nhanh. Đây cũng là lúc người thợ nhìn rõ hơn giá trị của việc đưa khả năng chống thấm vào ngay từ lớp vật liệu xây, trát hoặc cán nền là như thế nào thay vì chỉ chờ đến khi hoàn thiện xong mới tìm một giải pháp xử lý bên ngoài.