CÁC PHƯƠNG PHÁP KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC HỒ TIÊU ĐƠN GIẢN
Cây tiêu là một trong những cây công nghiệp có giá trị xuất khẩu lớn, được dùng làm gia vị, dùng trong y dược, trong công nghiệp hương liệu… và mang lại lợi ích cho người trồng. Từ năm 1990, Việt Nam đã tham gia vào thị trường xuất khẩu hồ tiêu thế giới, chủ yếu dưới dạng tiêu đen, tiêu trắng và được xuất khẩu sang hơn 80 nước.
|
2. Nhiệt độ
- Nếu sử dụng nọc chết, khoảng cách trồng có thể là 2x2 m, 2x2,5 m, 2,5x2,5 m.
- Nọc gạch có đường kính trên 0,8 m, có thể trồng với khoảng cách 2,5x3 m đến 3x3 m.
- Nếu trồng toàn bộ nọc cây sống, khoảng cách trồng từ 2,5x3 m, bố trí theo hướng đông – tây và rong tỉa cành trong mùa mưa.
Có thể trồng xen 1 hàng nọc sống 1 hàng nọc chết để giảm bớt chi phí và điều hòa ánh sáng.
|
6. Trồng tiêu
- Kỹ thuật tưới dí tại gốc: Với ưu điểm là trang thiết bị rẻ tiền, chi phí nhiên liệu thấp nên nông dân sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, nhược điểm của kỹ thuật này là chi phí nhân công cao, thao tác nặng nhọc,lượng nước thường tổn thất lớn.
- Kỹ thuật tưới nước nhỏ giọt được đánh giá cao về mặt tiết kiệm nước. Hệ thống tưới gồm có máy bơm, bể chứa phân bón, máy lọc nước, đường ống dẫn, vòi nhỏ nước và các van phân phối nước.
- Ưu điểm của kỹ thuật tuới nhỏ giọt là tiết kiệm nuớc do nuớc được cung cấp cho phần hoạt động chủ yếu của bộ rễ cây trồng nên tránh được tổn thất nước, nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón, chất dinh dưỡng được cung cấp dễ dàng và đều đặn đến vùng hoạt động của bộ rễ thông qua nước tưới,chi phí vận hành thấp, hạn chế cỏ dại và sâu bệnh.
- Nhược điểm của kỹ thuật tưới nước nhỏ giọt là đòi hỏi chất lượng nước cao, đường ống và thiết bị hay hư hỏng, trang thiết bị đắt tiền, chi phí lắp đặt lớn nên không phù hợp với khả năng kinh tế của phần lớn nông dân trồng tiêu tại Tây Nguyên.
- Kỹ thuật tưới nước tiết kiệm: Trên cơ sở cải tiến kỹ thuật tưới nước nhỏ giọt, kỹ thuật tưới nước tiết kiệm có thể khai thác đầy đủ các ưu điểm của kỹ thuật tưới nước nhỏ giọt như tiết kiệm nước tưới, không gây xói mòn, rửa trôi, cung cấp dinh dưỡng nuôi cây trực tiếp vào vùng rễ đồng thời khắc phục được các hạn chế của kỹ thuật này như:
- vòi phun có đường kính lớn,
- tránh tắc nghẹt vòi nhỏ giọt,
- không đòi hỏi chất lượng nguồn nước quá cao
Hệ thống trang thiết bị có giá thành thấp. Khi sử dụng hệ thống tưới phun dưới tán cho hồ tiêu thì lượng nước tối ưu cần cho cây phát triển tốt từ 35-40 lít/trụ/lần tưới, trong khi tưới bồn truyền thống thì lượng nước tối ưu cần từ 100-120 lít/trụ/lần tưới.
| Tuổi cây | Phân chuồng | N | P2O5 | K2O |
| Năm thứ 1 | 10-20 | 60 | 30 | 60 |
| Năm thứ 2 | 15-20 | 120 | 50 | 120 |
| Năm thứ 3 | 15-20 | 190 | 80 | 360 |
Việc kết hợp bón phân qua hệ thống tưới tiết kiệm giảm được lượng nước từ 15 - 20%; làm tăng hiệu quả sử dụng phân bón, tiết kiệm được lượng phân bón từ 30 - 40% góp phần bảo vệ môi trường, tăng hiệu quả sản xuất cho người trồng tiêu và hạn chế sự phát triển của sâu bệnh.
- Tái tạo cành, lá: Giúp cây nhanh chóng lấy lại năng lượng, chuẩn bị cho vụ mùa tiếp theo.
- Nâng cao sức đề kháng: Giảm nguy cơ nhiễm sâu bệnh, nấm hại, giúp cây phát triển bền vững.
- Cải thiện đất: Tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, tạo nền tảng cho năng suất cao.
10.1. Cắt tỉa cành
- Thu gom lá rụng, dây tiêu già yếu để hạn chế nấm bệnh lây lan.
- Tỉa bỏ cành khô, sâu bệnh và cành kém năng suất để giúp cây thông thoáng.
- Cắt bỏ dây lươn, dây phụ để cây tập trung dinh dưỡng nuôi cành chính.
- Với vườn sử dụng trụ sống, cần tỉa bớt cành lá của cây trụ để thông thoáng và tránh gãy đổ trong mùa mưa gió.
Lưu ý: Không nên cắt tỉa trong mùa mưa vì nấm bệnh dễ phát tán qua vết thương.
- Bón phân hữu cơ: Giúp cải thiện độ phì và độ tơi xốp của đất.
- Bón phân vô cơ: Bổ sung đạm, lân, kali giúp cây ra lá, phát triển cành và rễ khỏe mạnh.
10.5. Phòng trừ sâu bệnh hại sau thu hoạch
- Mọt đục thân, rệp sáp chích hút nhựa làm cây suy yếu.
- Nấm Phytophthora, Fusarium gây thối rễ, héo rũ.
Giải pháp phòng trị:
- Thăm vườn thường xuyên để phát hiện sớm bệnh hại.
- Vệ sinh vườn, cắt bỏ cành bệnh và tiêu hủy xác cây bị nhiễm.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Nguyễn Tăng Tôn và CTV (2016), "Kỹ thuật canh tác Hồ tiêu" http://iasvn.org/chuyen-muc/Ky-thuat-canh-tac-Ho-Tieu-8198.html
- Trần Văn Hòa, “Trồng tiêu thế nào cho hiệu quả ?”, NXB Trẻ, 2001.