Khi nhắc đến đái tháo đường type 2, nhiều người thường nghĩ ngay đến hình ảnh người thừa cân hoặc béo phì. Thực tế, thừa cân là một yếu tố nguy cơ quan trọng, nhưng không phải là điều kiện bắt buộc để mắc bệnh. Ngay cả khi bạn có vóc dáng gầy gò hoặc cân nặng hoàn toàn bình thường, nguy cơ đái tháo đường type 2 vẫn có thể hiện hữu.
Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ, khoảng 10% người mắc đái tháo đường type 2 có cân nặng bình thường. Con số này cho thấy căn bệnh này chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố phức tạp hơn là chỉ số BMI.
Đái tháo đường type 2 là gì?
Đái tháo đường type 2 là một bệnh mạn tính, xảy ra khi cơ thể đề kháng với insulin hoặc không sản xuất đủ insulin để điều hòa lượng đường trong máu. Insulin là hormone giúp glucose đi từ máu vào tế bào để tạo năng lượng. Khi insulin hoạt động kém hiệu quả, glucose sẽ tích tụ trong máu, gây tăng đường huyết kéo dài.
Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, tổn thương thận, thần kinh và thị lực.
“Tôi gầy thì không thể bị đái tháo đường” – Quan niệm sai lầm phổ biến
Nhiều người tin rằng chỉ người béo mới mắc đái tháo đường. Thực tế, cân nặng bình thường không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối. Nếu bạn có yếu tố nguy cơ khác như di truyền, mỡ nội tạng cao hoặc lối sống ít vận động, nguy cơ mắc bệnh vẫn tăng lên đáng kể.
Vì sao người gầy vẫn có thể mắc đái tháo đường type 2?
Di truyền là yếu tố quan trọng hàng đầu. Nếu cha hoặc mẹ mắc đái tháo đường type 2, nguy cơ của bạn có thể lên tới 40%, và tăng cao hơn nếu cả hai đều mắc bệnh.
Mỡ nội tạng cũng là “thủ phạm thầm lặng”. Nhiều người tuy gầy bên ngoài nhưng lại tích tụ mỡ quanh gan, tụy và các cơ quan nội tạng – tình trạng thường gọi là “gầy bên ngoài, béo bên trong”. Loại mỡ này tiết ra các chất gây viêm, làm tăng đề kháng insulin.
Lối sống ít vận động là một yếu tố không thể bỏ qua. Ngồi nhiều, ít tập thể dục khiến cơ thể sử dụng glucose kém hiệu quả, ngay cả khi bạn không tăng cân.
Chế độ ăn uống giàu tinh bột tinh chế, đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn có thể khiến đường huyết tăng đột ngột, lâu dài dẫn đến rối loạn chuyển hóa.
Ngoài ra, tuổi tác và tiền sử đái tháo đường thai kỳ cũng làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 về sau.
Dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua
Người gầy mắc đái tháo đường thường bị chẩn đoán muộn vì không “điển hình”. Một số dấu hiệu cảnh báo gồm: đi tiểu nhiều, khát nước liên tục, mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, nhìn mờ và vết thương lâu lành.
Nếu xuất hiện các triệu chứng này, bạn nên đi khám và làm các xét nghiệm như đường huyết lúc đói, HbA1c hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose.
Phòng ngừa đái tháo đường type 2 dù bạn không thừa cân
Dù không thể thay đổi yếu tố di truyền, bạn vẫn có thể chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ.
Kết luận
Đái tháo đường type 2 không chừa một ai, kể cả người gầy. Đừng để vóc dáng đánh lừa cảm giác an toàn của bạn. Nhận biết sớm nguy cơ, duy trì lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ chính là chìa khóa để phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh mạn tính này hiệu quả.