Dạo gần đây mình thấy khá nhiều người thắc mắc về việc sử dụng vớ nén (vớ y khoa). Có người bảo phải đeo liên tục 24/7 mới nhanh khỏi, người lại bảo đeo khi ngủ rất nguy hiểm. Vậy thực hư thế nào? Đeo vớ nén khi đi ngủ: Nên hay không? Hôm nay mình xin tổng hợp lại các kiến thức y khoa để giải đáp kỹ hơn cho mọi người nhé.
1. Tại sao vớ nén thường chỉ được khuyên dùng vào ban ngày?
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu vớ nén hoạt động như thế nào. Đây là một dạng liệu pháp áp lực, tạo lực ép mạnh nhất ở cổ chân và giảm dần lên phía trên để "đẩy" máu từ chân về tim.
Vào ban ngày: Khi chúng ta đứng hoặc ngồi, trọng lực sẽ kéo máu dồn xuống chân. Nếu bạn bị giãn tĩnh mạch, máu sẽ ứ đọng gây sưng, đau và nặng chân. Lúc này, chiếc vớ nén đóng vai trò như một "máy bơm" hỗ trợ lưu thông.
Vào ban đêm: Khi nằm ngủ, cơ thể chúng ta ở tư thế nằm ngang. Lúc này, chân ngang hàng với tim, trọng lực không còn gây áp lực lên tĩnh mạch như lúc đứng. Máu sẽ tự động lưu thông về tim dễ dàng hơn. Do đó, đa số trường hợp bác sĩ sẽ khuyên tháo vớ khi đi ngủ để chân được nghỉ ngơi.
2. Trường hợp nào "bắt buộc" phải mang vớ nén xuyên đêm?
Dù quy tắc chung là tháo ra buổi tối, nhưng vẫn có những trường hợp ngoại lệ mà bác sĩ yêu cầu bạn đeo cả khi ngủ, thường là trong thời gian ngắn (từ 1 đến 13 tuần):
Sau phẫu thuật/can thiệp tĩnh mạch: Những người vừa thực hiện đốt tĩnh mạch bằng sóng cao tần, phẫu thuật loại bỏ tĩnh mạch giãn hoặc cắt bỏ tĩnh mạch thường được yêu cầu đeo vớ liên tục để ổn định thành mạch và giảm biến chứng sau mổ.
Người bị loét tĩnh mạch: Trong trường hợp này, các bác sĩ có thể dùng hệ thống vớ hai lớp. Bạn sẽ đeo lớp vớ lót (áp lực nhẹ) xuyên đêm để cố định băng gạc và bảo vệ vết loét, còn lớp vớ ngoài (áp lực mạnh) thì vẫn tháo ra khi ngủ.
3. Đeo vớ khi ngủ có rủi ro gì không?
Cái gì quá cũng không tốt. Nếu bạn tự ý đeo vớ quá chật hoặc đeo sai cách khi ngủ, có thể đối mặt với các vấn đề:
Kích ứng da: Đeo vớ quá lâu khiến da bị bí, gây khô, ngứa hoặc nổi mẩn đỏ.
Tổn thương nghiêm trọng: Trong một số ít trường hợp, vớ quá chật có thể gây cản trở lưu thông động mạch, tổn thương dây thần kinh hoặc thậm chí là hoại tử tế bào da nếu máu không thể nuôi dưỡng vùng da đó.
Hiệu quả không đáng kể: Một nghiên cứu năm 2022 chỉ ra rằng đeo vớ ban đêm để giảm phù nề thực ra không hiệu quả lắm, vì chỉ cần bạn thức dậy và đứng lên 10 phút, tình trạng sưng sẽ quay trở lại nếu không có vớ hỗ trợ ban ngày.
4. Bí kíp chăm sóc đôi chân thay thế cho việc đeo vớ ban đêm
Nếu cảm thấy khó chịu khi tháo vớ ban đêm, thay vì cố đeo nó, bạn có thể thử những cách an toàn hơn sau đây:
Kê cao chân: Hãy đặt một chiếc gối dưới bắp chân sao cho chân cao hơn mức tim khoảng 15-20cm. Cách này cực kỳ hiệu quả trong việc giúp máu về tim nhanh hơn mà không cần áp lực từ vớ.
Dưỡng ẩm: Sau khi tháo vớ, hãy thoa một lớp kem dưỡng ẩm dịu nhẹ (không mùi) để làm dịu vùng da bị chèn ép cả ngày.
Vận động nhẹ: Đi bộ vài vòng trong nhà trước khi ngủ để kích thích tuần hoàn máu.
Tuyệt đối không bắt chéo chân: Thói quen này làm cản trở dòng máu lưu thông, dù bạn có đang đeo vớ hay không.
Lời kết
Vớ nén là một "trợ thủ" đắc lực, nhưng hãy để nó làm việc vào ban ngày và để đôi chân bạn được "thở" vào ban đêm. Trừ khi có chỉ định cụ thể từ bác sĩ sau phẫu thuật, bạn hãy cứ tự tin tháo vớ ra để có một giấc ngủ thoải mái nhất nhé.
Lưu ý quan trọng: Hãy luôn chọn size vớ chuẩn theo số đo của mình. Vớ quá rộng thì vô tác dụng, mà quá chật thì lại hại thân.
Chúc cả nhà luôn có đôi chân khỏe mạnh! Các bạn có ai đang điều trị giãn tĩnh mạch mà phải đeo vớ không, cùng chia sẻ kinh nghiệm bên dưới nhé!
