Trong một hệ thống HVAC, đường ống gió có nhiệm vụ vận chuyển không khí đến các khu vực cần cấp gió, hút gió hoặc hồi gió. Tuy nhiên, để tạo thành một mạng lưới hoàn chỉnh, chỉ sử dụng các đoạn ống thẳng là chưa đủ.
Trong quá trình thi công thực tế, tuyến ống thường phải đổi hướng, chia nhánh, thay đổi kích thước hoặc kết nối với van và cửa gió. Vì vậy, các loại phụ kiện ống gió đóng vai trò rất quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống. Vậy phụ kiện ống gió thường gồm những gì?
Cút, co ống gió
Cút hoặc co được sử dụng khi tuyến ống cần thay đổi hướng. Tùy vào thiết kế và mặt bằng thi công, có thể sử dụng co 45 độ, co 90 độ hoặc gia công theo góc đặc biệt.
Khi lựa chọn co ống gió, ngoài kích thước còn cần chú ý đến hình dạng và bán kính chuyển hướng. Thiết kế phù hợp sẽ giúp dòng khí chuyển hướng thuận lợi hơn, hạn chế tổn thất áp suất và tiếng ồn không cần thiết.
Côn thu và côn chuyển
Không phải toàn bộ hệ thống đều sử dụng một kích thước ống duy nhất. Khi cần kết nối hai đoạn ống có tiết diện khác nhau, côn thu hoặc côn chuyển sẽ được sử dụng.
Một số dạng thường gặp gồm:
- Côn thu đồng tâm
- Côn lệch tâm
- Chuyển vuông sang tròn
- Chuyển tròn sang vuông
- Các dạng chuyển tiết diện theo yêu cầu bản vẽ
Kích thước và chiều dài đoạn chuyển cần phù hợp để tránh làm dòng khí thay đổi quá đột ngột.
Chạc T và chạc Y
Đối với hệ thống cấp hoặc hút gió cho nhiều khu vực, tuyến ống chính thường được chia thành các tuyến nhánh.
Chạc T và chạc Y chính là những phụ kiện được sử dụng cho mục đích này. Chạc T phù hợp với nhiều dạng bố trí thông thường, trong khi chạc Y có thể tạo hướng chuyển tiếp dòng khí mềm hơn trong một số thiết kế.
Măng xông và phụ kiện kết nối
Măng xông cùng các chi tiết liên kết có nhiệm vụ kết nối các đoạn ống và phụ kiện lại với nhau.
Mặc dù là những chi tiết tương đối nhỏ nhưng chúng ảnh hưởng đến khả năng lắp ráp và độ kín của toàn bộ tuyến ống. Vì vậy, kích thước cần được gia công chính xác và phù hợp với phương pháp kết nối của công trình.
Van gió – thiết bị kiểm soát luồng không khí
Nếu cút, côn và chạc giúp tạo hình mạng lưới đường ống thì van gió đảm nhiệm nhiệm vụ kiểm soát dòng khí.
Một số loại van thường gặp trong hệ thống HVAC gồm:
Van VCD
VCD (Volume Control Damper) được sử dụng để điều chỉnh lượng không khí đi qua đường ống.
Đối với hệ thống có nhiều nhánh, việc điều chỉnh VCD giúp cân bằng lưu lượng giữa các khu vực và hỗ trợ hệ thống vận hành theo yêu cầu thiết kế.
Van FD
FD (Fire Damper) là loại van chặn lửa được sử dụng tại những vị trí theo yêu cầu của thiết kế và giải pháp phòng cháy chữa cháy.
Đây là thiết bị cần được lựa chọn dựa trên hồ sơ kỹ thuật, yêu cầu PCCC và các tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng cho công trình.
Van NRD
NRD (Non Return Damper), hay van một chiều, cho phép không khí lưu thông theo hướng thiết kế và hạn chế dòng khí đi ngược lại.
Loại van này thường được bố trí tại những khu vực cần kiểm soát rõ chiều lưu thông của không khí.
Van PRD
PRD (Pressure Relief Damper) được sử dụng trong các ứng dụng cần hỗ trợ kiểm soát hoặc giải phóng chênh lệch áp suất.
Thông số của PRD cần được lựa chọn theo yêu cầu áp suất thực tế của hệ thống.
Cửa gió – bộ phận phân phối không khí vào không gian
Cửa gió là một trong những bộ phận cuối cùng của hệ thống HVAC trước khi không khí được cấp vào hoặc thu hồi từ khu vực sử dụng.
Do nằm ở vị trí dễ quan sát nên cửa gió vừa ảnh hưởng đến khả năng phân phối không khí, vừa liên quan trực tiếp đến thẩm mỹ kiến trúc.
Một số dạng thường gặp gồm cửa gió khuếch tán, cửa gió khe hẹp, cửa gió nan bầu dục và nhiều kiểu cửa cấp – hồi gió khác.
Khi lựa chọn cửa gió không nên chỉ dựa vào hình thức. Các yếu tố như lưu lượng, vận tốc, tầm thổi, độ ồn và vị trí lắp đặt cũng cần được xem xét.
Một số lưu ý khi đặt gia công phụ kiện ống gió
Trước khi sản xuất, nhà thầu nên kiểm tra kỹ bản vẽ và bảng quy cách, đặc biệt là:
- Kích thước phụ kiện
- Vật liệu sử dụng
- Độ dày
- Kiểu kết nối
- Lưu lượng và vận tốc gió
- Áp suất làm việc
- Số lượng và tiến độ giao hàng
Đối với công trình có khối lượng lớn, lựa chọn đơn vị có khả năng gia công ống gió và phụ kiện HVAC đồng bộ sẽ thuận tiện hơn trong việc kiểm soát quy cách và tiến độ.
Kết luận
Phụ kiện ống gió tuy chỉ là một phần trong hệ thống HVAC nhưng lại ảnh hưởng đáng kể đến quá trình lắp đặt và vận hành.
Cút, côn và chạc giúp hình thành tuyến ống; van gió hỗ trợ kiểm soát dòng khí; còn cửa gió đảm nhiệm việc đưa hoặc thu hồi không khí tại khu vực sử dụng.
Vì vậy, khi lựa chọn phụ kiện, nhà thầu nên căn cứ vào bản vẽ, thông số kỹ thuật và điều kiện thi công thực tế thay vì chỉ tập trung vào giá thành.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHIỆP DOSAMEC
- Hotline: 18001165
- Email: info@dosamec.com.vn
- Nhà xưởng: 6/3 Bà Điểm 9 – Hóc Môn – TP. Hồ Chí Minh
- Website: dosamec.com

