Bạn có biết, người bị mắc bệnh tâm thần được loại trừ trách nhiệm hình sự không?


Nghĩa là khi thực hiện hành vi phạm tội theo quy định của Bộ luật hình sự hiện hành, người bị mắc bệnh tâm thần được thoát tội, không bị ở tù, cũng không bị tù chung thân, hoặc tử hình (nếu có).


Nói là vậy, nhưng phải có cơ sở chứng cứ rõ ràng, người thực hiện hành vi phạm tội này mắc bệnh tâm thần, thì mới áp dụng quy định miễn tội được. Một trong những cơ sở, chứng cứ đó là Bệnh án tâm thần của người thực hiện hành vi.


Do vậy, trên thực tế, không hiếm những trường hợp, “chạy” Bệnh án tâm thần để thoát tội và bác sĩ phụ trách nằm trong số giúp kẻ tội phạm thoát tội.


Vụ án mới đây nhất là bác sĩ Thân Thái Phong - nguyên Phó Trưởng khoa tâm thần người cao tuổi đã có hành vi làm giả Bệnh án tâm thần cho Lê Thanh Tùng (tức Tùng “nháy”, 30 tuổi, trú tại quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội) bị truy nã về tội “Cố ý gây thương tích”.


Ảnh trái: Bác sĩ Thân Thái Phong. Nguồn: Báo Công lý. Ảnh phải: Ảnh minh họa. Nguồn: Internet


Được biết, Lê Thanh Tùng và đồng bọn đã gây ra vụ đánh, chém người rất nghiêm trọng tại quán bar Camelli Lounge (trên phố Hàng Tre, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội), khiến 3 người bị thương tật nặng, có người tổn hại sức khỏe lên tới 47%. Sau khi gây án, Tùng bỏ trốn. Cơ quan Công an đã phát lệnh truy nã và bắt được đối tượng sau hơn 2 tháng. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác vụ án, Tùng bỗng dưng phát hiện mình bị bệnh tâm thần. Sau đó, Tùng mang đến Bệnh án tâm thần, với nội dung thể hiện là mắc phân liệt thể Paranoid F20.0 (tâm thần phân liệt thể hoang tưởng) mang tên Lê Thanh Tùng, do BVTTTW1 - Bộ Y tế cấp. Trong bộ hồ sơ này thể hiện rõ, Tùng đã nhập viện vào ngày 22/11/2017 và ra viện vào ngày 21/12/2017, đúng vào thời điểm sau khi đối tượng gây án gần 1 tháng.


Quá trình đấu tranh khai thác đã xác định sau khi Tùng gây án, để tìm cách trốn tội bằng Bệnh án tâm thần nên đã thông qua một người phụ nữ chưa rõ danh tính giới thiệu Tùng gặp gỡ Nguyễn Tuấn Sơn (Sơn “cháo”), là Kỹ thuật viên Khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 lo cho Tùng từ “A đến Z” để có Bệnh án tâm thần với giá 85 triệu đồng. Sơn đã “nhờ” bác sĩ Thân Thái Phong, Phó trưởng khoa Tâm thần người cao tuổi của bệnh viện này làm giả Bệnh án tâm thần cho Tùng.


Theo đó, sau khi thỏa thuận giá mua bán hồ sơ bệnh án tâm thần, Sơn cầm 85 triệu đồng (do người phụ nữ chưa xác định được danh tính) đưa cho Phong tại phòng làm việc của Phong. Sau đó, ngày 27/11/2018, Tùng đến bệnh viện làm các thủ tục xét nghiệm, khám chữa bệnh theo đúng quy định. Phong lập hồ sơ bệnh án nội trú cho Lê Thanh Tùng tại khoa Tâm thần người cao tuổi.


Đến hôm nay, Viện kiểm sát Nhân dân Thành phố Hà Nội vừa hoàn tất cáo trạng truy tố bị can Thân Thái Phong, nguyên Phó Trưởng khoa Tâm thần người cao tuổi; Nguyễn Tuấn Sơn, Kỹ thuật viên, Trưởng khoa Dinh dưỡng, bệnh viện Tâm thần Trung Ương I về hành vi nhận hối lộ, môi giới hối lộ để làm hồ sơ bệnh án tâm thần giả cho đối tượng hình sự.


Ảnh Quyết định truy tố đường dây "bán" Bệnh án tâm thần cho tội phạm. Nguồn: Báo Bảo Vệ Pháp Luật


Theo quy định của Bộ luật hình sự hiện hành, phạm tội nhận hối lộ có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 20 năm, tù chung thân, hoặc tử hình. Và tội môi giới hối lộ phải chịu mức phạt tiền từ 20 đến dưới 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 15 năm. Đặc biệt với tội nhận hối lộ, nếu sau khi bị kết án tử hình, đã chủ động nộp lại ít nhất ¾ tài sản nhận hối lộ và tích cực hợp tác điều tra với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn thì được thoát án tử hình.


Với hành vi và tội trạng của bác sĩ Thân Thái Phong, theo cáo trạng của Viện Kiểm sát sẽ phải chịu khung hình phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.


Ngoài ra, theo nhận định của tác giả, bác sĩ này còn có thể bị kết án thêm về tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức được quy định tại Điều 341 của Bộ luật hình sự hiện hành nếu có đủ chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội này, với mức án là phạt tiền từ 30 đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm.


Nếu tổng hợp khung hình phạt cao nhất của cả hai tội danh này, tội nhận hối lộ và tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức, bác sĩ Thân Thái Phong có thể chịu mức án tù cao nhất là 22 năm tù.


Theo các bạn, mức xử lý này có thỏa đáng với hành vi làm giả Bệnh án tâm thần để tội phạm thoát tội không? Giả sử kẻ phạm tội là tên giết người, hiếp dâm thì sẽ như thế nào nhỉ?