Mẫu áo tù sọc trắng đen là hình ảnh rất phổ biến, nhưng bạn có biết ý nghĩa vì sao người ta thiết kế trang phục tù nhân như vậy không?


Là những người vi phạm pháp luật, các tù nhân trong tù giam bị bắt buộc mặc một loại trang phục đặc biệt để phân biệt với dân thường. Trang phục tù nhân phổ biến trên thế giới ngày nay chính là sọc kẻ trắng đen. Thiết kế này bắt nguồn tại Mỹ vào năm 1815, cụ thể là ở nhà tù New Gate thuộc bang New York.


Mẫu thiết kế đơn giản như vậy đòi hỏi chi phí sản xuất thấp, nhưng đó không phải lý do duy nhất. Theo nhà nghiên cứu Juliet Ash, sọc trắng đen mô phỏng hình ảnh song sắt nhà tù, từ đó khiến người mặc có cảm giác họ không chỉ bị giam giữ ở không gian xung quanh mà còn trên cơ thể. Hiệu ứng tâm lý này cũng chính là một hình thức trừng phạt phạm nhân và nhắc nhở họ về những tội lỗi trong quá khứ.



Quần áo kẻ sọc đen trắng trở thành biểu tượng của những tội lỗi, hành động xấu xa. Một số ý kiến cho rằng hình thức tra tấn tâm lý này có phần vô nhân đạo. Nó làm cho phạm nhân luôn trong trạng thái xấu hổ nhưng không chắc bảo đảm tỷ lệ hoàn lương của họ. Do đó, đến giữa thế kỷ 20, một số nhà tù Mỹ đã bỏ trang phục này.



Ở Việt Nam hiện tại cũng áp dụng trang phục kẻ sọc trắng đen đối với tù nhân.




Thay vì áo kẻ sọc trắng đen, nhiều nhà tù Mỹ đã đổi sang trang phục jumpsuit màu sắc sặc sỡ như cam, xanh lá cây để dễ phân biệt với đám đông. Hiện nay, triết lý quản lý tù nhân cho rằng việc giam giữ nên nhấn mạnh vào mục đích giáo dục hơn là trừng phạt. Người vào tù cũng thuộc nhiều tầng lớp khác nhau nên cần trang phục mang thông điệp trung lập hơn.



Nhiều nhà tù Mỹ đã chuyển sang trang phục màu cam.


Song, trang phục màu cam lại trùng màu với các ngành nghề như công nhân làm đường. Do đó, xu hướng trang phục kẻ sọc trắng đen dần quay lại một số nhà tù Mỹ. Nhưng ngoài màu đen, thì sọc kẻ còn có màu đỏ, da cam, xanh da trời để phân biệt mức độ phạm tội của người mặc. Chính sự tương phản giữa màu trắng với các màu khác giúp người ta cũng dễ nhận ra tù nhân chạy trốn từ khoảng cách xa.