Trước đây mình từng “mắc kẹt” ở mức band 5.5–6.0 khá lâu, dù học rất chăm. Sau này khi nhìn lại, mình mới nhận ra vấn đề không nằm ở việc học ít hay nhiều, mà là học sai cách.
Hy vọng những chia sẻ dưới đây sẽ giúp ai đó đang gặp tình trạng giống mình có thể điều chỉnh lại phương pháp học sớm hơn.
Học thuộc câu trả lời mẫu một cách máy móc
Hồi mới bắt đầu, mình thường lên mạng tìm các bài mẫu rồi học thuộc. Lúc đầu thấy khá hiệu quả vì có sẵn ý, nói cũng trôi chảy hơn.
Nhưng khi luyện tập nhiều hơn, mình nhận ra:
- Khi gặp câu hỏi lạ là bị “khựng” ngay
- Nói không tự nhiên, giống đọc lại hơn là giao tiếp
- Dễ bị lặp lại cấu trúc y chang
Sau này mình chuyển sang cách học ý chính (idea), rồi tự triển khai theo cách nói của mình thì thấy linh hoạt hơn hẳn.
Chỉ tập trung ngữ pháp mà quên mất cách diễn đạt tự nhiên
Mình từng rất ám ảnh chuyện “phải nói đúng ngữ pháp”, nên mỗi câu nói ra đều suy nghĩ khá lâu. Kết quả là:
- Nói chậm, thiếu tự nhiên
- Câu trả lời nghe khá “cứng”
Sau này mình nhận ra, trong speaking, sự tự nhiên quan trọng không kém độ chính xác. Một trong những cách giúp mình cải thiện là học thêm cách diễn đạt như người bản xứ, ví dụ như sử dụng idioms đúng lúc.
Mình có tham khảo một số tài liệu về idioms cho ielts speaking, thấy khá hữu ích vì giúp câu trả lời đỡ đơn điệu hơn.
Cố dùng từ vựng “nâng cao” nhưng lại không chắc cách dùng
Có thời gian mình cố gắng nhồi nhét từ vựng khó với hy vọng tăng band nhanh hơn. Nhưng thực tế:
- Dùng sai ngữ cảnh
- Ghép từ không tự nhiên
- Nghe “gượng gạo”
Sau này mình mới hiểu, không phải cứ từ khó là tốt. Quan trọng là dùng đúng và phù hợp. Nhiều khi dùng từ đơn giản nhưng đúng vẫn dễ ghi điểm hơn.
Học idioms nhưng không biết dùng như thế nào
Trước đây mình cũng từng học khá nhiều idioms, nhưng lại ít khi áp dụng vào bài nói. Hoặc có lúc cố dùng thì lại không hợp ngữ cảnh.
Sau khi tìm hiểu kỹ hơn về cách dùng idioms trong ielts speaking, mình mới hiểu là:
- Không cần dùng quá nhiều
- Quan trọng là đúng tình huống
- Nên chọn những idioms dễ hiểu, dễ áp dụng
Khi dùng hợp lý, câu trả lời nghe tự nhiên hơn rất nhiều.
Không luyện phản xạ khi nói
Một lỗi nữa mình từng mắc là học rất nhiều nhưng lại nói rất ít. Chủ yếu là:
- Đọc tài liệu
- Ghi chép từ vựng
Nhưng khi vào tình huống thực tế thì lại không phản xạ kịp.
Sau này mình tập:
- Tự nói trước gương
- Ghi âm lại câu trả lời
- Trả lời câu hỏi ngẫu nhiên mỗi ngày
Dần dần thấy nói tự nhiên hơn, ít bị “đứng hình”.
Không có hệ thống từ vựng theo chủ đề
Ielts speaking thường xoay quanh các chủ đề quen thuộc như:
- Công việc
- Học tập
- Gia đình
- Sở thích
Trước đây mình học từ vựng khá rời rạc nên khi nói dễ bị bí ý. Sau này mình bắt đầu học theo từng chủ đề, kết hợp cả cụm từ và idioms.
Mình cũng tham khảo thêm một số bộ tổng hợp idioms giúp tăng band speaking theo topic, thấy khá dễ nhớ và dễ áp dụng hơn khi luyện tập.
Làm thế nào để cải thiện ielts speaking hiệu quả hơn?
Sau khi trải qua những sai lầm trên, mình rút ra vài điều:
- Không cần học quá nhiều, nhưng phải học đúng cách
- Ưu tiên sự tự nhiên khi nói, thay vì quá cầu toàn
- Kết hợp từ vựng, paraphrase và idioms một cách hợp lý
- Luyện nói thường xuyên, càng thực tế càng tốt
Mình thấy chỉ cần dùng 1–2 idioms đúng chỗ cũng đã giúp câu trả lời khác biệt hơn rồi, không cần quá nhiều.
Kết luận
Nhìn lại quá trình học của mình, điều quan trọng nhất không phải là học bao nhiêu tài liệu, mà là hiểu rõ mình đang sai ở đâu để điều chỉnh.
Việc sử dụng idioms, mở rộng cách diễn đạt hay luyện phản xạ đều cần thời gian, nhưng nếu đi đúng hướng thì sẽ thấy cải thiện rõ rệt.
Hy vọng bài viết này có thể giúp mọi người tránh được những sai lầm mà mình từng gặp phải.