Có câu người già là tài sản quý giá nhất của một gia đình. Mặc dù nhiều người cao tuổi có trí tuệ, kinh nghiệm, tình yêu thương và hỗ trợ cho gia đình, nhưng không thể phủ nhận rằng hành vi và thái độ của một số người cao tuổi có thể có tác động tiêu cực đến gia đình. Ba người cao tuổi nêu dưới đây nếu có mặt trong gia đình có thể trở thành tai họa cho gia đình, dẫn đến gia đình suy tàn, bất ổn.
1. Cha mẹ kiểm soát quá mức
Những thử thách có thể nảy sinh trong một gia đình. Nhu cầu kiểm soát này có thể xuất phát từ nhiều lý do. Chẳng hạn như sự lo lắng của chính họ, nỗi sợ hãi về những điều chưa biết, lo lắng về việc mất kiểm soát. Hoặc những trải nghiệm trong suốt cuộc đời đã hình thành nên nhu cầu kiểm soát mạnh mẽ này.
Ảnh DSD
Khi các thành viên trong gia đình, đặc biệt là thế hệ trẻ, cảm thấy sự kiểm soát quá mức này, họ có thể nảy sinh tâm lý phản kháng hoặc trốn chạy. Sự phản kháng này có thể dưới hình thức xung đột trực tiếp, chẳng hạn như cãi vã hoặc chiến tranh lạnh. Hoặc có thể dưới hình thức phản kháng thụ động, chẳng hạn như dè dặt hoặc né tránh các câu hỏi. Những hành vi này có thể làm trầm trọng thêm căng thẳng trong gia đình.
2. Cha mẹ thiên vị và gia trưởng
Thiên vị và đối xử bất công là những vấn đề tiềm ẩn trong nhiều gia đình, đặc biệt khi có con cháu. Kiểu hành vi cục bộ này không chỉ có thể dẫn đến căng thẳng và xung đột trong gia đình mà còn có thể có tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần và sự phát triển của các thế hệ sau.
Trước hết, quan điểm ưa con trai hơn con gái là một thành kiến ăn sâu, có thể khiến người già đặc biệt thiên vị con trai, cháu trai, trong khi lại tương đối thờ ơ với con gái, cháu gái. Sự đối xử bất công này không chỉ khiến con gái, cháu gái cảm thấy bị bỏ rơi, không quan trọng mà còn có thể làm trầm trọng thêm những xung đột, mâu thuẫn trong gia đình. Điều tồi tệ hơn là một số người lớn tuổi thậm chí có thể dùng tiền của con gái mình để nuôi con trai và cháu trai, hành vi này chắc chắn sẽ khiến căng thẳng trong gia đình trở nên trầm trọng hơn.
Ảnh DSD
Ngoài ra, một số người cao tuổi có thể đặc biệt yêu mến một số đứa trẻ trong gia đình và tỏ ra không gần gũi những trẻ em khác. Kiểu hành vi thiên vị, phân biệt đối xử này không chỉ khiến đứa trẻ bị bỏ rơi cảm thấy bị tổn thương, không được yêu thương mà còn có thể làm tổn hại đến mối quan hệ giữa anh chị em ruột và dẫn đến chia rẽ, xung đột trong gia đình. Điều tồi tệ hơn là một số người già có thể gieo rắc mối bất hòa giữa con cái, tạo ra xung đột và xa lánh nhau. Kiểu hành vi này không chỉ tạo nên sự bất hòa trong gia đình mà còn có thể khiến gia đình tan vỡ.
3. Cha mẹ dựa vào tuổi già để chứng tỏ mình luôn đúng
Câu ngạn ngữ cổ “sự phối hợp của các đức tính dẫn đến khởi đầu tốt đẹp và kết thúc tốt đẹp” nhắc nhở chúng ta rằng đức tính là nền tảng không thể thiếu và quan trọng, dù trong xã hội hay trong gia đình. Là đơn vị nhỏ nhất của xã hội, sự hòa thuận, thịnh vượng của gia đình có liên quan mật thiết đến cách ứng xử, đạo đức của mỗi thành viên trong gia đình, đặc biệt là cha mẹ.
Cha mẹ, với tư cách là hạt nhân của gia đình, hành vi, lời nói, lời dạy của họ đều có ảnh hưởng sâu sắc đến con cái. Ảnh hưởng này không chỉ tồn tại trong thời gian ngắn mà có thể đi cùng trẻ trong suốt cuộc đời, hình thành nên tính cách, giá trị và hành vi của trẻ. Vì vậy, cha mẹ phải luôn chú ý đến lời nói và việc làm của mình, làm gương và dùng tư cách đạo đức tốt của mình để làm gương tích cực cho gia đình.
Ảnh DSD
Khi cha mẹ có tư cách đạo đức cao đẹp thì gia đình thường chan hòa, đầm ấm. Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường như vậy có nhiều khả năng trở thành những người có đạo đức, có trách nhiệm và biết quan tâm. Một gia đình như vậy không chỉ có thể đạt được sự thịnh vượng về mặt tinh thần mà còn có nhiều khả năng đạt được những thành công thiết thực trong đời sống xã hội.
Ngược lại, nếu cha mẹ có đạo đức không tốt, hay bắt cóc đạo đức thì không những mang đến nhiều nguy hiểm tiềm ẩn cho gia đình mà còn có thể ảnh hưởng đến sự trưởng thành của con cái và tương lai của gia đình. Hành vi như vậy không chỉ làm tổn hại đến hình ảnh của bản thân mà còn đe dọa đến sự hòa thuận, ổn định của gia đình.
Gia đình là một hệ thống phức tạp chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, bao gồm sự tương tác, giao tiếp, ra quyết định chung của các thành viên trong gia đình và hỗ trợ lẫn nhau. Bằng cách thiết lập một môi trường gia đình cởi mở và hòa nhập cũng như giải quyết các vấn đề do người cao tuổi gây ra, các thành viên trong gia đình có thể cùng nhau vượt qua khó khăn và duy trì sự hòa thuận, ổn định trong gia đình.
