Muôn kiểu nổi loạn của trẻ dậy thì mà phụ huynh có con trong độ tuổi 13-18 tuổi nên biết để định hướng con phát triển đúng đắn.
Bước vào tuổi dậy thì, trẻ sẽ thay đổi rất nhiều từ hình thể đến tâm sinh lý. Vì thế nếu bố mẹ không nắm bắt kịp thời để đồng hành cùng con, trái lại còn đối xử khắt khe sẽ dễ làm trẻ hụt hẫng, thậm chí có thể chuyển sang “đối đầu” với cha mẹ. Khi đó, mẹ nói đông con làm tây là chuyện hoàn toàn không thể tránh khỏi.
Các biểu hiện tâm lý khác nhau trong giai đoạn dậy thì đều phản ánh sự phát triển tâm lý của trẻ trên hành trình tách dần khỏi cha mẹ để trở thành những cá thể độc lập. Nhưng chung quy, khi nhắc đến tuổi dậy thì, có 1 từ cha mẹ luôn nhắc đến chính là “nổi loạn”
Nhìn nhận một cách công tâm, nổi loạn thực sự là một khởi đầu tốt đẹp và là một quá trình cần thiết để trẻ “thoát xác”. Giống như con sâu bướm, nếu không vẫy vùng và chịu đau đớn thoát khỏi cái kén chật chội thì làm sao nó trở thành một con bướm xinh đẹp. Tương tự, sự nổi loạn chính là cách trẻ phản kháng để phá vỡ những ràng buộc từ phía người lớn nhằm chuẩn bị cho việc trở thành một “cá thể” độc lập.
Đặc biệt, nổi loạn giúp trẻ trút bỏ những cảm xúc tồi tệ. Ở giai đoạn ẩm ương, trẻ vị thành niên phải đối mặt với áp lực tăng trưởng, phải chịu đựng sự biến đổi và những trải nghiệm khó khăn chưa từng thấy. Chúng nghi ngờ về vai trò và sự tồn tại của mình trong cuộc sống. Theo đó, nổi loạn trở thành cách để trẻ trút bỏ những cảm xúc tồi tệ của mình.
Thêm nữa, nổi loạn còn là cách để trẻ hình thành khái niệm bản thân, cảm hứng tư duy cũng như thiết lập bản sắc riêng.
Ba chìa khóa cho thời kỳ nổi loạn
Nổi loạn là một khởi đầu tốt, nhưng một khởi đầu tốt không có nghĩa là một kết thúc tốt đẹp. Chỉ khi cha mẹ xử lý đúng cách, đứa trẻ mới có thể vượt qua thời kỳ nổi loạn một cách an toàn.
Để định hướng đúng cho con ở giai đoạn dậy thì, cha mẹ cần phân biệt ba loại hành vi nổi loạn chính ở trẻ vị thành niên: Mỗi loại hành vi sẽ có một cách đối phó khác nhau.
- Thường xuyên cãi vã, mất bình tĩnh, đôi khi chiến tranh lạnh với cha mẹ, chống đối các yêu cầu của cha mẹ và giáo viên.
- Im lặng, thờ ơ với mọi việc, không muốn giao tiếp với cha mẹ, giáo viên;
- Bên ngoài dạ thưa có vẻ vâng lời nhưng sau đó thì luôn làm theo ý của mình.
Đối với trẻ nóng nảy, cáu gắt, nếu cha mẹ ép buộc trẻ tuân lời thì trẻ sẽ càng nổi loạn hơn. Vì vậy, "quan tâm, thấu hiểu" luôn là ưu tiên hàng đầu giúp cải thiện mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái.
Đối với những trẻ im lặng, cha mẹ hãy kiên nhẫn. Đôi khi một thái độ ân cần, một lời nói ấm áp cũng có thể khiến một đứa trẻ cảm động và biết kiềm chế hơn.
Đối với những trẻ ngấm ngầm, điều cha mẹ cần làm trong giai đoạn đặc biệt này là quan sát trẻ để hiểu suy nghĩ thực sự của chúng. Sau đó hãy tìm cách giúp đỡ trẻ.
Hãy nhớ rằng với trẻ dậy thì, sự áp chế và những mệnh lệnh khô khan sẽ châm ngòi cho các mâu thuẫn. Vì vậy, trước khi nóng giận với con, cha mẹ hãy nhớ lại trải nghiệm tuổi dậy thì của mình để thông cảm và luôn bao dung với trẻ.