Phát triển năng lực tư duy, chuẩn bị cho con vào lớp Một
Bên cạnh việc chuẩn bị cho con về tâm lí, thể lực, ngôn ngữ, ta còn cần chú ý đặc biệt đến việc giúp con hình thành và rèn luyện các năng lực tư duy để bé có thể học tập ở lớp được một cách dễ dàng.
Trước hết, phải chú ý phát triển và rèn luyện tính quan sát cho trẻ. Trong các sinh hoạt hằng ngày trước khi trẻ hành động, người lớn cần giao nhiệm vụ buộc trẻ phải nhìn, quan sát và so sánh. Từ đó, chúng chú ý đến các chi tiết cần thiết. Ví dụ:
“Con hãy nhìn xem cổ áo đã thẳng chưa nào?”
“Con hãy lấy đúng ly của con, ly có kí hiệu bông hoa màu đỏ.”
“Con hãy nhìn xem cây nào héo nhiều nhất thì tưới nước trước, cây nào to nhất thì tưới nhiều nước nhất.”
Khi đi chơi ngoài đường, hãy hướng sự chú ý của trẻ vào cây cối, nhà cửa, đường phố, người đi lại và hỏi trẻ những câu chỉ có thể trả lời sau khi quan sát. Ví dụ:
“Con hãy nhìn xem, cây đã có hoa chưa?”
“Hôm nay đường phố có gì khác?” (có treo cờ, băng rôn)
“Trời lạnh quá, mọi người ăn mặc thế nào?”
(Ảnh: GettyImages)
Ở trường mẫu giáo, khi trẻ hoạt động ngoài trời, cô có thể giao nhiệm vụ cho trẻ quan sát cây cối (hoa màu gì? cây nào cao nhất, thấp nhất, lá to nhất, lá nhỏ nhất…); quan sát chim hoặc thú (chim màu gì, nhiều hay ít, mấy con, bay thế nào, kêu ra sao, mổ thóc thế nào…). Nếu ở lớp lớn có thể dùng câu hỏi khái quát hơn: “Hãy quan sát các con chim và kể lại cho cô về chúng.” Những nhiệm vụ đó đòi hỏi trẻ phải quan sát và lắng nghe.
Trong quá trình quan sát của trẻ, ta có thể hướng trẻ xem xét những chi tiết (đi từ khái quát đến chi tiết) để phát triển những cảm nhận tinh tế ở trẻ. Ví dụ: “Con có thấy giọt sương trên lá hoa hồng không? Hoa hồng nở rồi, con ngửi mùi xem có thơm không? Nói cho cô nghe, có những gì bên trong các cánh hoa?...”
Cứ như thế, luyện cho trẻ ở mọi nơi mọi lúc, trong sinh hoạt hằng ngày ở nhà, ở trường, trong giờ học, giờ chơi của trẻ, giúp hình thành nên thói quen quan sát tích cực, chủ động, khả năng nhạy bén và sự cảm nhận tinh tế với môi trường sống. Từ đó, trẻ sẽ được chuẩn bị tốt hơn cho năm học lớp Một sắp tới.