Lời nói có sức tác động rất mạnh mẽ đến tâm hồn của một đứa trẻ. Nuôi dạy con cái đầy đủ vật chất nhưng lại cho chúng những ngôn ngữ nghèo nàn, sai bét thì chẳng khác gì làm thui chột IQ của bé, khiến các bé bị tổn thương nặng nề và sinh ra tâm lý tiêu cực dẫn đến hư hỏng cả một đời.


Từ khi lên 5 các bé đã bắt đầu nhận thức đầy đủ về thế giới xung quanh. Chính vì vậy, lời nói của bố mẹ sẽ có sức ảnh hưởng rất lớn đến hiện tại và tương lai của bé. Nếu dạy con mà không biết cách dùng từ ngữ chính xác, lời nói đó sẽ làm tổn thương bé rất nặng nề.


Dưới đây là những câu bố mẹ nào cũng thường nói với con nhưng không biết mình đã sai nghiêm trọng đến mức nào.


"Con nên nghe lời người lớn"


Câu nói này khiến bé nghĩ “À, người lớn đáng tin nên mình sẽ nghe lời tất cả người lớn”. Bé đang đánh đồng tất cả những người lớn đều đáng tin tưởng, thế nên dù với người lớn lần đầu gặp mặt các bé cũng không đề phòng và khả năng bị bắt cóc, lừa đảo, thậm chí xâm hại sẽ rất cao.




Chính vì vậy điều bố mẹ cần phải nói với con là “Con nên nghe lời bố mẹ”. Câu nói với trẻ nhỏ không nên chung chung mà xác định rõ đối tượng. Điều đó tác động mạnh đến nhận thức của trẻ nhỏ. Việc giúp trẻ biết rõ nên tin những ai, trong đó cụ thể là người nào sẽ rất quan trọng trong việc dạy dỗ và bảo vệ trẻ khỏi những người xấu.


"Đừng có khóc nữa"


Khi nói như vậy bé sẽ nghĩ “À, mình bộc lộ cảm xúc ra ngoài mặt như vậy là không phải. Mẹ sẽ mắng mình nếu mình khóc”. Đây là câu nói rất tai hại đối với trí thông minh cảm xúc của các bé đấy nhé! Ai cũng có quyền hỉ, nộ, ái, nộ và sự bộc phát bên ngoài đôi khi là cách để giải tỏa những cảm xúc tiêu cực. Nếu cấm trẻ không được thể hiện cảm xúc của mình, trẻ sẽ rất khó kiểm soát cảm xúc của mình và nắm bắt cảm xúc của những người khác. Như thế bé sẽ có xu hướng sống khép mình, không giao tiếp với thế giới xung quanh và đó là một mối nguy trong tương lai.


Chính xác hơn, bố mẹ nên nói với con “Tại sao con khóc, nói cho mẹ biết điều gì đã xảy ra nào”. Mẹ thử đi, sẽ thấy bé nín khóc và bộc bạch với mẹ nguyên do ngay thay vì mẹ cứ gào lên, ra lệnh cho con phải nín mà chẳng nhận được kết quả gì.


"Đừng có tham lam"


Bố mẹ nghĩ phải dạy con biết chia sẻ với người khác và khi con bo bo giữ cho mình thì lại nói con “Đừng có tham lam chứ!”. Câu nói này sẽ khiến bé nghĩ “À, mình phải chia sẻ mọi thứ. Không có gì là của riêng mình cả”. Điều này theo thời gian sẽ ăn sâu vào cách ứng xử của bé và trở thành hành vi “dâng hiến”. Các bé sẽ không biết bảo vệ những gì thuộc về mình và không nghĩ rằng mình xứng đáng với những điều đó.




Mẹ có thể dạy con biết chia sẻ với người khác bằng cách nói khác, cởi mở và có sự chọn lựa “Con nghĩ sao nếu con đổi đồ chơi với bạn trong vài phút?” hoặc “Con có muốn con với bạn đổi đồ chơi với nhau không?”. Câu nói kiểu này sẽ không trói trẻ trong tình huống ép buộc mà là có cơ hội để được quản lý, bảo vệ những gì thuộc về mình. Trẻ có quyền trân quý và giữ gìn những gì thuộc về mình bao gồm cả vật chất và những thứ thuộc về tâm hồn. Và điều đó cần phải dạy dỗ từ những điều nhỏ nhặt này.


"Ai đã dạy con làm điều này?"



Khi con nghịch ngợm, mẹ sẽ hỏi điều đó và con sẽ “Bố mẹ không biết chính mình đã nghĩ và làm ra trò đó”. Chính điều này đã vẽ đường cho hươu chạy, khiến trẻ lần 1, lần 2 và mãi mãi đổ lỗi cho người khác. Thói quen phủi hết trách nhiệm cho người khác khiến trẻ không bao giờ biết nhận ra lỗi lầm của mình và sửa lỗi, cứ vậy sẽ càng lớn càng hư hỏng.


Chính xác hơn, bố mẹ nên nói: “Tại sao con làm điều đó?”. Khi hỏi như thế trẻ sẽ biết mình đã làm điều gì đó không đúng và có thể cho bố mẹ một vài manh mối để hiểu lý do vì sao con muốn làm điều đó hoặc ai đó xúi giục con làm. Nhờ đó bố mẹ sẽ biết can thiệp từ đâu để giúp con sửa lỗi.


"Con hãy nhìn con người ta đi"


Bố mẹ thường có thói quen nhìn vào người khác để sống và điều đó thể hiện rất rõ trong câu nói "Con hãy nhìn con người ta đi". Khi nghe điều này bé sẽ nghĩ “Mình tệ hơn các bạn, bạn A, bạn B…”. Đây là tâm lý rất tiêu cực, ảnh hưởng đến lòng tự trọng và tư duy của trẻ, khiến con nghĩ mình rất tệ hại, cả đời này không thể làm được gì.




Bố mẹ hãy sửa ngay cách nói của mình và nói “Con yêu à, đừng buồn! Con cũng có thể làm được điều đó”. Sự động viên, khích lệ kịp thời sẽ tạo thêm động lực để con phát hiện những khả năng tiềm ẩn trong cơ thể mình. Hãy nhớ con bạn là một, là một tài năng riêng biệt và một cá thể riêng biệt cần tôn trọng theo cách riêng.


"Chúng ta sẽ nói chuyện ở nhà"


Khi đi ra ngoài, nếu trẻ làm sai điều gì đó, bố mẹ đừng đe dọa con kiểu này. Khi đó bé sẽ nghĩ “Chết rồi, kiểu gì khi về nhà, bố mẹ cũng sẽ đánh đòn mình. Mình không muốn về nhà nữa đâu”. Điều đó có thể dẫn đến những hành động tiêu cực, như trẻ bỏ đi thật dù là ngày hay đêm và điều đó rất nguy hiểm. Hơn nữa trong mắt trẻ nhà là nơi không nên về và có ý niệm xấu về nó.


Chính xác bố mẹ nên nói: “Để bố mẹ sẽ nói cho con biết điều gì khiến bố mẹ buồn nhé!”. Bố mẹ không cần phải đợi về nhà mà có thể đi cùng con ra góc riêng, nhẹ nhàng nói chuyện trực tiếp với trẻ ngay tại thời điểm đó để trẻ hiểu mình đã sai như thế nào. Khi lắng nghe ý kiến của bố mẹ, bé cũng sẽ học cách biết lắng nghe và quan tâm đến suy nghĩ của người khác để biết cách cư xử đúng đắn hơn.


"Con còn quá nhỏ để biết điều đó"


Nói điều này không khác gì vẽ đường cho huơu chạy. Bé sẽ nghĩ “Con thực sự rất muốn biết điều đó. Nếu bố mẹ không chịu nói, con sẽ đi hỏi người khác”. Và người sẽ nói với con điều bố mẹ không dám nói chắc chắn không phải là người tốt lành.




Bố mẹ đừng vội gạt đi những câu hỏi của con và đừng viện vào lý do “con còn nhỏ, không cần biết những thứ đó làm gì” để từ chối đưa ra câu trả lời. Một khi đã muốn biết bé sẽ cố gắng hiểu bằng được và nếu để bé tự tìm hiểu sẽ có thể nhận được những nguồn tin sai lệch.


Do đó, bé chính xác phải nói “Bố/mẹ chưa trả lời con lúc này được. Bố mẹ cần thêm chút thời gian để tìm hiểu. Cho bố mẹ nợ câu hỏi này nhé”.


Trả lời khéo léo sẽ làm thỏa trí tò mò của trẻ là điều không phải ai cũng có thể làm được. Thế nên nếu thấy trả lời được, hãy cố gắng giải thích cho con hiểu. Nếu có câu nào quá hóc búa thì hãy hẹn trả lời con sau, nhưng chắc chắn là phải trả lời. Có như vậy, bố mẹ mới là những người đáng tin cậy trong mắt trẻ.


Xem thêm các bài viết liên quan tại đây:


10 cách dạy con càng lớn càng khôn ngoan


10 chiêu tuyệt đỉnh dạy con ngoan, các bậc cha mẹ đọc xong đều xác nhận


Đừng có đặt tên Tèo, Tí, Na,... ở nhà cho con nữa, đây là 1.001 tên sang chảnh nhất các mẹ tha hồ lựa chọn!


Xem thêm clip: