Không ít người khi đi mua piano thường đặt câu hỏi: "Hai cây đàn này cùng khoảng 50 triệu đồng, tại sao một cây chơi rất thích còn cây kia lại không tạo được cảm xúc?"
Thoạt nhìn, mức giá tương đương khiến nhiều người cho rằng chất lượng cũng sẽ giống nhau. Tuy nhiên, dưới góc độ kỹ thuật, giá bán chỉ phản ánh một phần giá trị của cây đàn. Điều quyết định trải nghiệm chơi lại nằm ở những yếu tố mà người mua rất khó nhận ra nếu chỉ quan sát bên ngoài.
Giá bán không phản ánh toàn bộ chất lượng
Giá của một cây piano chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thương hiệu, quốc gia sản xuất, thời điểm sản xuất, chi phí nhập khẩu, tình trạng của đàn và cả chi phí phân phối.
Điều đó đồng nghĩa với việc hai cây đàn có cùng mức giá vẫn có thể sở hữu cấu tạo, chất lượng linh kiện và cảm giác chơi hoàn toàn khác nhau.
Đây cũng là lý do những người có kinh nghiệm thường dành nhiều thời gian để đánh giá cây đàn thay vì chỉ so sánh bảng giá.
Touch – Yếu tố quyết định cảm giác chơi
Trong thế giới piano, "Touch" là khái niệm dùng để mô tả cảm giác của bàn phím khi người chơi nhấn xuống.
Một cây đàn có touch tốt sẽ mang lại cảm giác lực phím đồng đều, độ hồi nhanh và khả năng kiểm soát sắc thái âm thanh tốt hơn.
Ngược lại, nếu cơ cấu máy (Action) hoạt động thiếu chính xác, người chơi sẽ cảm thấy phím nặng, chậm hoặc không đều giữa các quãng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kỹ thuật cũng như sự hứng thú khi luyện tập.
Chính vì vậy, hai cây đàn cùng giá nhưng sử dụng hai hệ thống action khác nhau sẽ đem đến trải nghiệm rất khác biệt.
Âm sắc không chỉ phụ thuộc vào loa hay dây đàn
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần đàn phát ra âm thanh lớn là tốt. Thực tế, điều quan trọng hơn là Tone – tức màu sắc âm thanh.
Một cây piano chất lượng sẽ có âm thanh cân bằng giữa các dải trầm, trung và cao, đồng thời duy trì độ ngân tự nhiên khi chơi legato hoặc sử dụng pedal.
Đối với piano cơ, bảng cộng hưởng (Soundboard), búa đàn (Hammer) và hệ thống dây là ba thành phần ảnh hưởng lớn nhất đến tone.
Đối với piano điện, công nghệ lấy mẫu âm thanh (Sampling), khả năng mô phỏng cộng hưởng và chất lượng hệ thống loa sẽ quyết định trải nghiệm.
Đó là lý do hai cây đàn có cùng giá tiền vẫn có thể tạo ra cảm giác hoàn toàn khác nhau khi người chơi ngồi xuống.
Cùng một mức giá nhưng triết lý chế tạo có thể khác nhau
Mỗi hãng sản xuất piano đều theo đuổi một triết lý âm thanh riêng.
Có thương hiệu hướng tới âm thanh sáng, rõ nét để phù hợp với môi trường học tập.
Có thương hiệu lại ưu tiên âm thanh ấm, mềm và giàu chiều sâu nhằm phục vụ biểu diễn hoặc giải trí tại gia.
Vì vậy, việc đánh giá cây đàn nào "hay hơn" đôi khi không chính xác bằng câu hỏi: cây đàn nào phù hợp với nhu cầu của người chơi hơn.
Đừng chỉ nhìn vào ngoại hình
Một sai lầm khá phổ biến là đánh giá đàn thông qua lớp sơn hoặc độ mới của vỏ ngoài.
Trong khi đó, những bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm như action, búa đàn, pinblock, dây đàn hay bảng cộng hưởng lại ít được quan tâm.
Đặc biệt với piano cơ đã qua sử dụng, một cây đàn được bảo dưỡng tốt có thể mang lại trải nghiệm vượt trội hơn một cây có ngoại hình đẹp nhưng kết cấu bên trong đã xuống cấp.
Người mua nên kiểm tra những gì?
Nếu chưa có nhiều kinh nghiệm, bạn có thể bắt đầu bằng một số tiêu chí cơ bản:
- Kiểm tra lực phím có đồng đều trên toàn bộ 88 phím.
- Lắng nghe sự cân bằng âm sắc giữa các quãng.
- Quan sát độ hồi của phím khi chơi nhanh.
- Kiểm tra pedal hoạt động chính xác.
- Đối với piano cơ, nên xem tình trạng bảng cộng hưởng, búa đàn và bộ máy cơ.
Hiện nay, một số đơn vị phân phối như Pianova thường chia sẻ khá chi tiết về các tiêu chí đánh giá piano, giúp người mua hiểu rõ chất lượng của cây đàn thay vì chỉ quan tâm đến thương hiệu hoặc mức giá. Đây là cách tiếp cận hữu ích, đặc biệt với những người lần đầu chọn mua piano.
Kết luận
Giá bán chỉ là con số ban đầu, còn trải nghiệm thực tế lại được quyết định bởi hàng loạt yếu tố kỹ thuật như touch, tone, cơ cấu action, chất lượng linh kiện và quá trình bảo dưỡng.
Nếu có cơ hội, hãy dành thời gian ngồi chơi thử nhiều cây đàn trong cùng một phân khúc giá. Bạn sẽ dễ dàng nhận ra rằng, hai cây piano có giá tương đương chưa chắc mang lại cùng một cảm xúc.
Đối với một nhạc cụ được sử dụng trong nhiều năm, lựa chọn đúng cây đàn phù hợp với nhu cầu và cảm giác chơi sẽ luôn là khoản đầu tư xứng đáng hơn việc chỉ nhìn vào mức giá.