Mình thấy đây là một kiến thức về dinh dưỡng rất bổ ích, nên xin phép "phổ biến" cho mọi người cùng biết. Bài viết của bác sĩ Lương Lễ Hoàng đăng trên TBKTSG.


Có nhiều yếu tố ảnh hưởng lên tiến trình loãng xương. Một trong các nguyên nhân thường gặp chính là tình trạng căng thẳng tinh thần (stress). Để phòng tránh tình trạng thiếu chất vôi trong xương, thận phải làm việc liên tục để lược chất vôi trong máu nhằm tái cung cấp cho cơ thể. Nếu số cầu vượt quá số cung, chẳng hạn vì cơ thể tiêu thụ quá nhiều chất vôi cho hoạt động của hệ thần kinh, hay vì thực phẩm không cung ứng đủ chất vôi thì vôi khi đó sẽ bị huy động từ mô xương khiến xương bị loãng!


Để phòng tránh loãng xương, nhiều thầy thuốc đồng loạt khuyến khích người chưa bệnh nên uống sữa, tất nhiên với sự cổ vũ của các hãng bán sữa! Uống sữa, nếu uống được (vì một số người da vàng không thể dung nạp sữa do cơ thể thiếu một loại men để biến dưỡng sữa) là thói quen tốt, đặc biệt cho giới trẻ, để có thể chặn đứng bệnh loãng xương trong một, hai thập niên trước mắt. Nhưng muốn uống sữa cho nên thuốc (để có thể hấp thu tối đa lượng canxi trong sữa) cần lưu ý vài điểm vì con đường hấp thu chất vôi từ ruột vào máu không đơn giản :


1) Vôi dễ bị chất xơ trong rau cải kết dính và kéo theo đường bài tiết. Do đó, khi uống sữa thì cùng lúc đừng ăn nhiều rau.


2) Khẩu phần càng có nhiều magné (Mg) và sắt (Fe) thì chất vôi càng khó được hấp thu. Chính vì thế mà người uống thuốc có hai khoáng tố này thường là đối tượng dễ bị loãng xương cho dù có uống sữa suốt ngày.


3) Các bà nuôi trẻ muốn tận dụng chất vôi trong sữa nên pha thêm chút đường.


4) Khả năng hấp thu chất vôi tùy thuộc vào lượng nước chua trong dạ dày. Uống sữa hay uống thuốc có khóang tố vôi trong lúc bụng đó thì cũng bằng không, vì vôi nếu không gặp dịch vị sẽ xuống thẳng ruột theo đường đào thải. Do đó nên pha thuốc có chất vôi trong sữa tươi và uống từng ngụm trong bữa ăn.


5) Ăn nhiều thịt tưởng để cung cấp chất vôi cho cơ thể là quan điểm sai lầm. Khi lượng chất đạm trong cơ thể quá cao thì thận sẽ gia tăng bài tiết chất vôi. Đã ăn thịt mỡ lại uống thêm sữa thì khó tránh có lúc kêu trời, vì trong máu thì thiếu chất vôi, trong khi vôi có cơ hội tích lũy trên đường tiết niệu để sinh sạn!


6) Hàm lượng chất vôi trong cơ thể có mối liên hệ trực tiếp với khoáng tố phosphor. Tùy theo tỉ lệ giữa vôi và phosphor mà vôi được ký gởi trong xương hay bị huy động vào máu. Càng nhiều phosphor, chẳng hạn vì chế độ dinh dưỡng quá nhiều thịt, cá, nước uống đóng hộp, sữa đặc có đường, bột nổi, bột ngọt… thì có uống nhiều sữa cũng chỉ giúp vui cho nhà sản xuất.


7) Cà phê và trà là hai yếu tố thúc đẩy tiến trình bài tiết chất vôi. Người uống mỗi ngày hơn hai tách cà phê hay hơn 4 tách trà khó tránh khỏi thiếu hụt chất vôi. Do đó, người lớn tuổi rảnh rỗi ngồi chơi xơi nước dễ bị loãng xương. Có pha thêm sữa vào cà phê hay trà cũng vô ích. Nếu nhận định này không sai, thì bệnh loãng xương phải trầm trọng ở nước mình.


8) Đối tượng bước vào tuổi tắt kinh dễ bị loãng xương vì khả năng hấp thu chất vôi từ thực phẩm đột ngột giảm thiểu vào thời kỳ này, và vì vôi bị bài tiết nhiều hơn trong nước tiểu dưới ảnh hưởng của tình trạng rối loạn nội tiết tố. Chỉ uống sữa mà không được điều trị đặc hiệu thì nếu xương không loãng mới là chuyện lạ!


Chế độ dinh dưỡng có đủ chất vôi chưa hẳn là điều kiện để vôi được hấp thu tối đa. Đừng tưởng cứ uống sữa theo quảng cáo thì ngừa được loãng xương. Nếu dễ như thế thì nhiều “chị” bò sữa đã được tạc tượng ghi công. Pha ly sữa không khó, nhiều ly cũng không khó. Nhiêu khê hơn là làm sao chỉ uống có mỗi một ly sữa mà đáng đồng tiền mồ hôi nước mắt!


BÁC SĨ LƯƠNG LỄ HOÀNG (TBKTSG 18-1-2007)