Trái cây ngoại nhập : Thật giả khó lường!

Thị trường TP.HCM hiện nay, lượng trái cây ngoại đang chiếm đến hơn 70% thị phần và rất đa dạng. Với đủ các loại trái cây như: táo Mỹ, đào Bắc Kinh, xoài Thái, táo New Zealand, Kiwi Italia, măng cụt Thái, quýt đường Ấn Độ… với giá trung bình từ 30.000-100.000đồng/kg, cao gấp 4-10 lần trái cây nội.

Theo Ban Quản lý chợ đầu mối nông sản thực phẩm Hóc Môn và Thủ Đức (những nơi cung cấp hơn 50% trái cây cho thị trường TP.HCM) hiện lượng trái cây về chợ bằng nhiều con đường - cả đường nhập lậu khá lớn - khoảng 1.200-1.600 tấn/ngày đêm, tăng 25% so với mọi năm.

Tại khu vực bán trái cây chợ Bến Thành, chợ An Đông, Phạm Văn Hai, Bà Chiểu, Tân Định, Hạnh Thông Tây… và trên các quầy trái cây trữ lạnh ở các siêu thị, nhiều loại trái cây có giá cao ngất ngưỡng như cherry Mỹ (240.000đồng/kg), nho Úc (50.000đồng/kg), táo Mỹ (40.000đồng/kg) hoặc có giá cao gấp nhiều lần so với trái cây nội như sầu riêng Thái Lan (25.000đồng/kg), đào Trung Quốc (55.000đồng/kg), xoài Đài Loan (45.000đồng/kg)… nhưng vẫn được tiêu thụ khá mạnh.

Nhiều tiểu thương ở chợ đầu mối nông sản thực phẩm Thủ Đức cho chúng tôi biết, trong mùa hè này loại trái cây được ưa chuộng nhất không phải là vải, măng cụt, chôm chôm hay sầu riêng mà là dưa Kim Anh, dưa Kim Cô Nương của Đài Loan, dưa Tân Cương của Trung Quốc.

Sở dĩ, trái cây ngoại hiện đang được ưa chuộng, theo các tiểu thương chuyên kinh doanh các loại trái cây là do trái cây ngoại không chỉ có hình thức đẹp mà còn để được lâu. Khách mua giỏ trái cây đi đám giỗ hay làm quà tặng đều thích chọn trái cây ngoại hơn.

Chị H. Huế, tiểu thương bán trái cây ở chợ Thủ Đức cho biết: “Để thu hút khách nhiều cửa hàng kinh doanh thường có bảng ghi chú xuất xứ các loại trái cây.

Tuy nhiên, hiện nay trái cây có nhiều giống ngoại nhập quá cho nên người bán đã lợi dụng tình hình này để đánh lừa người mua. Họ luôn miệng nói bòn bon Thái, táo Mỹ, cam Mỹ, dưa lưới Nhật và bán giá trái cây ngoại chứ thực ra đó là hàng Việt Nam hoặc là giống của nước ngoài nhưng được trồng tại Việt Nam. Cũng có khi nói là của Mỹ, Nhật nhưng lại là hàng của Trung Quốc giá rẻ gấp 3-4 lần giá hiện bán”.

Để chứng minh cho những gì mình nói, chị kể tiếp “chỗ chị em thân tình, chị nói thật: cách đây 5-7 năm tình hình còn đỡ. Nhưng từ khi giá xăng tăng, tình hình buôn bán ngày càng khó khăn do áp lực về giá cả nên buộc tiểu thương ở các chợ đầu mối phải tính toán. Giả sử nếu tiểu thương nhập đúng nho Mỹ giá rất cao nên bán ra thị trường rất khó. Nếu bán nhỉnh hơn giá gốc chút xíu thì sẽ lỗ vì còn trừ hao hụt do bị hư. Nhưng nếu bán cao quá thì... khó bán. Bởi vậy, chỉ còn cách trộn lẫn trái cây ngoại thật và giả mới mong có lời. Sở dĩ, làm được vậy là bởi hiện trên thị trường có nhiều loại trái cây dù khác xuất xứ nhưng hình thức thì rất giống nhau. Chẳng hạn: nho Mỹ và nho Trung Quốc được trồng tại Việt Nam là rất giống nhau. Người mua phải thật tinh ý thì mới phát hiện được. Và thực sự trên thị trường hiện nay, nho Trung Quốc chiếm đến 70-80%. Điều đáng quan tâm là người tiêu dùng mua nho Trung Quốc nhưng vẫn phải trả tiền nho Mỹ.

Song cũng theo chị vẫn có cách để phân biệt đâu là hàng thật đâu là hàng giả. Cụ thể, nếu muốn mua được nho Mỹ chính gốc thì người mua phải ăn thử. Bởi vì nhìn bên ngoài thì không thể phát hiện được nhưng khi ăn thì sẽ thấy nho Mỹ có ít hạt và hạt rất nhỏ, cơm có vị ngọt lịm. Trong khi đó, nho Trung Quốc hay nho giống Mỹ được trồng tại Việt Nam thì lại hạt nhiều, to và cơm có vị chát.

Riêng với dưa Kim Cô Nương hay dưa Kim Anh của Đài Loan để không nhầm với loại hàng này nhưng được trồng tại Việt Nam người mua phải chọn loại trái dài, vỏ màu vàng thẫm, da càng nhăn càng ngon…”.

Không chỉ có người tiêu dùng mà ngay cả những người bán trái cây chuyên nghiệp vẫn khó phát hiện. Chị Hồng Nhung, bán trái cây ở chợ Phạm Văn Hai đã gần 6 năm nhưng khi đi mua ở chợ đầu mối hay vựa trái cây chị vẫn bị nhầm.

Cách đây không lâu thị trường rộ lên quýt Thái, giá dao động từ 15.000-25.000đồng/kg. Ăn theo cơ hội này, quýt Hà Nội nhập vô chỉ có giá 8.000-10.000 đồng/kg nhưng nhiều người bán vẫn nói là hàng Thái và bán với giá 16.000-25.000đồng/kg. Tương tự, cam Vinh khi vào đến TP.HCM thì hầu hết các chủ bán trái cây đều kêu là cam Mỹ và bán với giá cao gấp 4-5 lần giá trị thực của nó.

Hiện nay, một số loại trái cây, nhất là các giống trái cây Thái như xoài, sầu riêng, bòn bon, dưa hấu, mận Ấn Độ, dưa lưới Đài Loan… phần lớn được trồng tại Việt Nam. Các chuyên gia về giống cây ăn trái cho biết, người bán hàng thường nói một số loại trái cây được nhập về từ Úc, Mỹ, Đài Loan, Thái,…nhưng phần lớn là hàng nhập về từ Trung Quốc và Thái Lan. Hiện nay, tại Việt Nam nhiều nơi đã nhập về một số loại cây ăn trái của Thái Lan để gieo trồng. Chính vì vậy mà người tiêu dùng rất dễ bị lầm giữa cam Mỹ, Úc với cam Trung Quốc, cam Vinh. Hay như quýt Hà Nội cũng dễ bị lầm là quýt Thái.

Nhu cầu tiêu thụ thực tế trái cây trên địa bàn TP.HCM hiện là rất lớn. Sự nhập nhằng giữa trái cây ngoại và trái cây nội đang làm cho nhiều người tiêu dùng bị thiệt thòi. Chị Hương Lan (quận Tân Bình) bức xúc: “Tôi không chỉ bị hớ một lần mà nhiều lần như vậy. Hôm thôi nôi con trai tôi, tôi mua tới 20 kg nho Mỹ với giá 80.000đồng/kg. Vậy mà khi về ăn thì mới vỡ lẽ đó không phải là nho Mỹ. Tương tự, khi gia đình chồng tổ chức đãi tiệc tân gia tôi và em dâu đi mua táo Mỹ, dưa Đài Loan về ăn thì cũng lại là dưa nội địa. Tức tối lắm vì thà rằng mua hàng Việt Nam thì thôi. Đằng này, mua hàng ngoại giá cao gấp 2-3 lần vậy mà… (chị thở dài)”. Không chỉ có chị Hương Lan mà còn rất nhiều người tiêu dùng khác cũng gặp tình cảnh tương tự.

Đành rằng vẫn còn nhiều cách để người mua nhận biết đâu là trái cây ngoại thật đâu là trái cây giả ngoại. Nhưng không phải người tiêu dùng nào cũng có thể biết được điều này.

Làm sao để người tiêu dùng mua được đúng hàng xứng đáng với đồng tiền họ bỏ ra, câu trả lời xin dành cho các cơ quan quản lý thị trường và các đơn vị có liên quan.

Tác giả : NGUYỄN HUYỀN

Báo Sức khoẻ & Đời sống