Người dân sống quanh số nhà 628 đường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội không thỏa mãn với cách giải thích của cơ quan chức năng về vụ thất thoát nguồn phóng xạ.
Sáng 5//6, gia đình làm nghề thu gom phế liệu mua phải hộp chứa phóng xạ tại 628 đường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội đã được đưa đi kiểm tra sức khỏe.
Cục Kiểm soát và An toàn bức xạ, hạt nhân (Cục KS - thuộc Bộ Khoa học Công nghệ) cũng ra văn bản công bố chất phóng xạ này là chất gì, ảnh hưởng tới người dân ra sao.
Tuy nhiên, 18h00 hôm qua (6/6), khi chúng tôi quay trở lại, nhà số 628 vẫn tiếp tục bị đào xới trong khi dân khu vực không bớt hoang mang.
Trong văn bản gửi cơ quan báo chí, Cục KS khẳng định đó là nguồn đồng vị phóng xạ Eu - 125 (Erôpi - 125) ở dạng bột trắng, có khối lượng 54,8 miligam, thể tích xấp xỉ bằng đầu bút bi, được sản xuất tại lò phản ứng Đà Lạt tháng 10/1995, được sử dụng để nghiên cứu đồng vị đánh dấu đất hiếm, có hoạt độ hiện tại là 14 mili Curi.
Chất phóng xạ được đóng kín trong một ampul thạch anh nhỏ, có chì bảo vệ và được đặt trong một hộp sắt tây hình trụ đường kính 12cm, cao 15cm.
Bình thường trong hộp sắt và kho chứa nguồn đều có khóa bảo vệ chắc chắn.
Trong quá trình sửa chữa nhà 48 Láng Hạ, quận Đống Đa, Hà Nội của Viện Công nghệ Xạ hiếm (CNXH) thuộc Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam (VAEC), một thợ xây đã lấy cắp hộp sắt tây chứa nguồn đồng vị phóng xạ này, đem bán sắt vụn.
Ngay khi phát hiện mất nguồn phóng xạ, Viện CNXH phối hợp với Cơ quan công an đã xác định được đối tượng lấy cắp và địa điểm bán hộp sắt tây chứa nguồn tại số 628 Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Công tác tẩy xạ được khẳng định tiến hành thận trọng, đúng quy trình (cách ly nhà số 628 đường Bạch Đằng, thu gom toàn bộ vật phẩm nhiễm bẩn phóng xạ, nạo vét nền nhà, v.v... và chuyển về kho lưu giữ chất thải xạ của Viện CNXH để xử lý tiếp).
Nhà số 628 đường Bạch Đằng - Hà Nội - nơi gom phải hộp chứa phóng xạ.
Hai nhà liền kề (số 626 và 630) được kiểm tra nhưng kết quả cho thấy không có dấu hiệu nhiễm bẩn phóng xạ.
VAEC đã đưa chị Nguyễn Thị Hoa - người trực tiếp phá hộp sắt – cùng 3 người thân trong gia đình đi kiểm tra sức khỏe tại Viện Y học và U bướu quân đội thuộc Cục Quân y.
Theo kết luận do Giám đốc BV - Đại tá Nguyễn Hữu Nghĩa ký, hiện tại chưa có gì bất thường, xét nghiệm sinh hóa chưa phát hiện có gì biến đổi, nhiễm xạ bề mặt chưa phát hiện, xạ hình toàn thân không có điểm xạ bất thường.
Tính toán liều chiếu mà chị Hoa phải chịu tối đa nhất là 5 mili Sivert, với giả thiết chị Hoa sống 24 giờ liên tục 5 ngày từ 26/5 đến 30/5/2006. Mức liều này có thể chấp nhận được theo TCVN 6866:2001 trong trường hợp đặc biệt đối với dân chúng. Tuy nhiên bệnh viện sẽ tiếp tục theo dõi.
Dân vẫn hoang mang
18h00 hôm qua (6/6), trong khi các kỹ thuật viên vẫn tiếp tục nạo vét, rà soát nhà số 628, ở phía ngoài, người dân tụ tập rất đông trong tâm trạng hoang mang.
Anh Giang Hoàng Anh, trú tại nhà 724 (sát vách nhà 628) bức xúc: “Thứ bột trắng đập ra từ hộp sắt được đổ ra nền đất trước cửa nhà 628 đến một tuần liền. Suốt thời gian này, các con tôi và bọn trẻ trong phố vẫn chơi đùa ở đấy. Tôi thực sự lo lắng nhưng người ta nói ở đâu chứ có nói với chúng tôi đâu. Sức khỏe chúng tôi, con cháu chúng tôi sẽ ra sao đây?”.
Chị Nguyễn Thị Là, nhà số 863 (đối diện nhà 628) khẳng định: “Tôi chưa thấy cơ quan chức năng nào giải thích với chúng tôi một câu xem chúng tôi có bị nhiễm độc không, môi trường ở đây thế nào. Chúng tôi nghe nói nó nguy hiểm tương tự chất độc da cam, có khi còn gây ra vô sinh. Lo nhất là các con của tôi”.
Cụ Nguyễn Văn Dậu, nhà số 624 thừa nhận tinh thần trách nhiệm của VAEC khi Viện này đã nỗ lực làm sạch môi trường khu vực này. Tuy nhiên cụ mong mỏi có được kết luận mức độ ảnh hưởng của chất phóng xạ từ nhiều cơ quan liên quan chứ không chỉ từ một nguồn là VAEC.
Khi chúng tôi ra về, một phụ nữ còn chạy theo để “nhắn gửi vài lời”. Chị là Vũ Thị Thu Hường, có hai nhà số 857 và 626 (đối diện và cách số 628 một ngõ nhỏ).
Chị cho biết chỉ được biết đến giải thích của cơ quan liên quan trên báo chí. “Trên báo, họ nói mọi việc ổn rồi, nhưng hôm nay lại thấy đến rà soát, đào bới nhà số 628, máy dò đến đâu kêu tít tít lại phải lật tung nền lên, lát lại. Tôi hoang mang quá.
Mấy ngày nay dân trong phố xôn xao, ăn không ngon, ngủ không yên. Mong báo giới chuyển lời: Dân phố tôi mong mỏi được nghe trực tiếp từ cơ quan chức năng”.