Trong khi đề xuất “tăng thu phí”, “thêm phí mới” của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải đang làm người dân “choáng váng” thì đề xuất “siết chuyển viện” do Bộ trưởng Bộ Y tế vừa đưa ra như cú đánh bồi khiến nhiều người thật sự “lảo đảo”.


Trả lời chất vấn trong phiên họp ngày 26-3 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến tuyên bố: “Quy chế chuyển viện (tuyến dưới lên tuyến trên) phải ngặt nghèo”. Liệu lời tuyên bố này có trở thành hiện thực trong khi các bệnh viện tuyến dưới đang yếu kém về nhiều mặt?


Một thực tế không ai phủ nhận được là trình độ chuyên môn và đầu tư trang thiết bị của bệnh viện tuyến dưới có một khoảng cách nhất định so với tuyến trên, vậy tại sao lại đi “ngăn sông cấm chợ” không cho người dân chọn nơi có những điều kiện tốt nhất để chữa bệnh? Theo bác sĩ Tăng Chí Thượng - Giám đốc Bệnh viện Nhi Ðồng 1 (TP. HCM)- hiện năng lực giữa các tuyến có sự khác biệt lớn. Không chỉ giữa tuyến trên với tuyến dưới mà còn cả giữa các cơ sở tuyến dưới với nhau. Có nhiều bệnh viện tỉnh đã có thể thực hiện được các kỹ thuật chuyên sâu, tuy nhiên vẫn rất khó trong việc tuyển bác sĩ và đầu tư trang thiết bị. Việc Bộ Y tế cho biết sẽ áp dụng “quy chế chuyển viện ngặt nghèo” chỉ là sự thể hiện quyết tâm chính trị cao nhằm thúc đẩy các nơi phải phấn đấu.


Tại Hà Nội, theo bác sĩ Cấn Phú Nhuận, nguyên trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện Nhi T.Ư, có đến 60-70% bệnh nhi vào Bệnh viện Nhi T.Ư mắc các bệnh có thể điều trị ở tuyến dưới, như sổ mũi, ho, viêm phế quản, viêm phổi... “Bệnh viện tuyến dưới đã làm mất lòng tin của bệnh nhân nên họ không chịu đến chữa bệnh. Tôi hỏi các chị đưa con đến bảo cháu bệnh nhẹ, sao không chữa gần nhà, họ nói lên đây các bác cho thuốc cháu khỏi bệnh nhanh, chứ vào bệnh viện huyện, bệnh viện tỉnh không khỏi, lại phải chuyển lên nữa thì khổ các cháu” - ông Nhuận nói.


Bác sĩ Vũ Trí Thanh - Phó trưởng phòng nghiệp vụ Bệnh viện Ðại học Y dược TP.HCM - nói trình độ tuyến dưới không đồng đều làm thiệt thòi cho các bệnh viện đã đầu tư và làm tốt vì người dân vẫn chưa tin. Một số bệnh viện tỉnh thực hiện được các kỹ thuật cao như mổ tim hở, mổ nội soi, can thiệp nội mạch... thế nhưng vẫn rất thiếu bác sĩ chuyên khoa và các chuyên gia sâu trong các lĩnh vực mà công tác điều trị thực tế đòi hỏi. Theo bác sĩ Thanh, hiện có tình trạng nhiều bệnh viện tỉnh không những không khuyến khích bác sĩ đi học mà khi tự thân bác sĩ đi thi, đậu rồi mà bệnh viện không cho học. Có bác sĩ đã chấp nhận nghỉ việc để được đi học.


Khi bệnh nhân đi khám chữa bệnh, niềm tin của họ nơi thầy thuốc đôi khi còn quan trọng hơn cả yếu tố chuyên môn, kỹ thuật. Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa nhiễm bệnh viện Nhi Ðồng 1, TP.HCM, phân tích: “Tại sao phụ huynh có con bị sốt xuất huyết, tay chân miệng vẫn muốn vượt tuyến đến các bệnh viện thành phố chữa trị? Họ bỏ tiền, tốn công sức là để mua lấy sự an tâm. Khi bệnh viện tuyến dưới mang lại chuyện này có lẽ bệnh nhân chẳng muốn vượt tuyến làm gì”. Nhưng không phải khi nào vượt tuyến chữa bệnh cũng tốn kém so với chữa ở tuyến dưới. Tại Hoa Kỳ, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chữa bệnh ở một nơi có đầy đủ chuyên gia, thì dù đi xa vẫn hiệu quả về kinh tế hơn so với chữa bệnh ở nơi gần nhưng đội ngũ chuyên môn và thiết bị thiếu thốn. Ở nước ta, cơ sở y tế tuyến trên chắc chắn phải đầy đủ chuyên gia hơn so với tuyến dưới.


Tuy nhiên, trong khi giải pháp “siết chuyển viện” còn gây bức xúc trong công luận, thì đề xuất phạt bệnh viện tuyến trên nếu tiếp nhận bệnh nhẹ khiến nhiều lãnh đạo bệnh viện thật sự bức xúc. Phó giám đốc một bệnh viện tuyến trên bày tỏ: “Bộ Y tế cứ ra công văn cấm đi rồi sẽ biết hậu quả như thế nào. Bệnh nhân đến là thầy thuốc phải tiếp nhận và chữa bệnh, làm sao đuổi họ đi được. Lỡ khi đó họ nhẹ, nhưng vài tiếng sau trở nặng thì thế nào? Chẳng may họ tử vong hoặc tai biến trên đường về nhà, ai chịu trách nhiệm?”. Và ngay cả với một bệnh nhân “nhẹ” thật sự, câu chuyện cũng không đơn giản. Thực tế cho thấy là ở những bệnh viện tuyến dưới hiện nay khi bệnh nhân có nhu cầu chuyển viện, dù là bệnh nhẹ, nhưng bác sĩ cũng khó lòng từ chối vì sợ lỡ chẳng may bệnh nhân có bề gì thì người nhà sẽ đổ hết mọi trách nhiệm lên đầu bác sĩ.


Bộ Y tế đang tỏ ra nỗ lực để khi ra đời, quy định siết việc chuyển viện này được thực hiện theo cách bài bản, trong đó có việc giải bài toán thiếu nhân lực ở tuyến cơ sở. Nhưng nhân lực y tế đang rất thiếu, ngay tại TP.HCM vẫn có những bệnh viện mới đáp ứng 60-67% yêu cầu về số lượng bác sĩ thì lấy đâu ra bác sĩ mà về tỉnh, về huyện? Sử dụng nhân lực y khoa từ lực lượng “tại chỗ” (hệ cử tuyển, liên thông) thì rõ ràng ai cũng không yên tâm về chất lượng khám chữa bệnh.


Bệnh viện tuyến trên, tỉnh đang quá tải và tình trạng quá tải này đang làm người dân bức xúc, chưa kể hàng loạt hệ lụy như tình trạng phong bì khi đi khám chữa bệnh là một ví dụ. Giảm quá tải bằng tăng cường thêm những cơ sở y tế chất lượng cao ở tuyến tỉnh, tuyến huyện; bằng sự đầu tư thích đáng cho công tác y tế dự phòng; bằng đẩy nhanh tiến độ minh bạch hóa thủ tục hành chính, quy trình thăm khám; đẩy nhanh tiến độ cải thiện chất lượng nhân lực, hiện đại hóa trang thiết bị y tế ở cơ sở... Làm được như vậy thì quy định siết chuyển viện mới không trở thành một giấy phép cản trở quyền tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người dân. Bởi nếu chỉ ra văn bản với những mệnh lệnh hành chính mà không tính đến khả năng thực thi sẽ gây khó cho những người phải áp dụng văn bản ấy.


Nguồn: http://congluan.vn/Item/VN/Vandehomnay/2012/4/1CE6CE9DA68669F7/