Phim 'Tâm trạng khi yêu': 15 năm trôi đi như những cánh hoa

15 trôi qua, "Tâm trạng khi yêu" của Vương Gia Vệ vẫn còn làm đắm say người hâm mộ điện ảnh bằng một câu chuyện tình buồn bã, day dứt.

"Tâm trạng khi yêu" là một bộ phim của đạo diễn Vương Gia Vệ với hai diễn viên chính là Lương Triều Vĩ và Trương Mạn Ngọc. Tên của bộ phim lấy cảm hứng từ bài hát của Bryan Ferry là "I'm in the Mood for Love".

Tựa đề tiếng Trung của phim là "Hoa dạng niên hoa" tức "Ngày tháng trôi đi như những cánh hoa". Đây là cụm từ dùng để chỉ người phụ nữ ở giai đoạn đẹp nhất của đời người. Còn với chính đạo diễn Vương Gia Vệ, tựa đề này dùng để chỉ giai đoạn những năm 1960 ở Hồng Kông, giai đoạn theo ông là đẹp nhất của hòn đảo này.

"Tâm trạng khi yêu" không phải là một bộ phim kể về một tình yêu hạnh phúc thông thường giống như bao bộ phim khác với gặp nhau, yêu nhau, bên nhau suốt cuộc đời.

Trong bộ phim này của Vương Gia Vệ, tình yêu của hai người chỉ là những điều thầm kín trong sâu thẳm tâm trí. Chẳng có những cái nắm tay, những cử chỉ âu yếm, những lời yêu thương trao nhau ngọt ngào nhưng tình yêu của hai người vẫn lãng mạn hơn mọi câu chuyện tình yêu trên đời.

Cả hai cùng dọn nhà đến cùng một ngày. Đó là hai cặp vợ chồng không quen biết cùng đến thuê hai căn buồng sát vách nhau của một khu chung cư.

Ông Chu (Lương Triều Vĩ) làm ở tòa soạn báo, vợ của ông vốn chẳng ai biết được bà làm gì khi luôn đi tối ngày. Bà Trương (Trương Mạn Ngọc) là thư kí riêng cho ông chủ một công ty môi giới vận tải, còn chồng bà lại là một người bận rộn thường xuyên đi nước ngoài.

Người ta chỉ gặp mặt ông Chu và bà Trương sớm tối đi về căn hộ thuê mướn của họ, còn vợ - chồng của những ông bà ấy không mấy khi có mặt ở nhà.

Một bên vợ thường vắng nhà, một bên chồng hay đi công tác xa, hai con người cô đơn ở lại trong hai căn phòng thuê mướn cùng đi về chung một cầu thang nên ra vào là giáp mặt. Lâu rồi thành quen, lúc đầu là câu hỏi lời chào xã giao, về sau là sự thân tình lối xóm, sau nữa là đôi chút vấn vương trong lòng...

Họ đều còn rất trẻ nhưng lại luôn cô đơn, buồn bã vài nặng trĩu một mối ưu tư về những người chung chăn gối với mình. Họ viện cớ để gặp nhau, tìm chuyện để thấy mặt, nhưng họ vẫn giữ một khoảng cách nhất định, không ai đủ can đảm xé rào vượt qua.

Rồi đến một hôm ông Chu hẹn gặp bà Trương tại một quán ăn, họ bộc bạch những điều nghi vấn về người hôn phối của mình. Hóa ra cả hai đều biết từ lâu vợ và chồng của họ là một cặp nhân tình.

Họ cùng đau khổ và cùng muốn san sẻ sự phiền muộn trong lòng. Họ đến với nhau nhiều hơn, bữa dạo phố, bữa ăn hàng, một tô mì khi đói bụng, một bát chè lúc ốm đau cũng chứa đựng rất nhiều quan tâm lo lắng, họ giúp nhau viết sách, tập cách đối phó với người kia... nhưng tất cả đều có khoảng cách. Họ chẳng có gì xấu xa nhưng lại không muốn láng giềng dị nghị, họ đến khách sạn nhưng để làm việc và... suy tư sự đời, không có chuyện "mèo mả gà đồng", chẳng một lần "trên bộc trong dâu"... Họ không hề muốn "giống như những người kia".

Một đôi lúc ông Chu bạo gan nói vài lời ý tứ sâu xa, có vài khi ông Chu lớn mật đụng chạm êm ái "vô tình", thì Bà Trương lại ý vị tránh né... Ông buồn rồi cạn nghĩ ước gì những người kia chẳng bao giờ về nữa. Ông lại ân hận tức thời trước ý nghĩ "tội lỗi" của mình. Biết tình cảm của hai người chẳng đi đến đâu, ông Châu theo bạn đi Singapore làm việc, mong thời gian chôn vết thương lòng...

Nhiều năm sau đó, "vật đổi sao dời" họ trở về chốn xưa mong tìm lại chút dư hương của một thời thầm yêu mãi nhớ…

Nhưng rồi ngày tháng đẹp đẽ đó đã trôi đi như những cánh hoa. Ngày Chu Mộ Văn trở về, anh cũng biết rằng những ngày tháng đẹp đã trôi đi như những cánh hoa và không thể trở lại.

“Anh ấy nhớ những ngày tháng đã qua ấy như nhìn qua ô kính cửa sổ bám bụi.Quá khứ là thứ người ta có thể nhìn, nhưng không thể chạm vào. Và mọi thứ anh ấy thấy đều không rõ ràng, không thể nghe, cũng không thể thấy”.

Vương Gia Vệ đã làm nên một câu chuyện tình yêu đẹp nhưng đầy ngang trái. Họ không thể đến được với nhau một cách gian dối giống như cái cách người bạn đời của họ đã làm. Họ không thể cùng nhau sa ngã vào một thứ tình yêu mà xã hội thời ấy không cho phép. Cả hai để lại một niềm day dứt khôn nguôi cho người xem khi đã không có một chuyện tình hạnh phúc giống như bao câu chuyện có hậu khác.

"Tâm trạng khi yêu" là một bức tranh tuyệt đẹp của hình ảnh và âm nhạc đan xen. Những cảnh quay kéo dài và chậm rãi như làm tăng thêm nỗi buồn lẫn sự cô đơn. Âm nhạc tạo nên sự hoài cổ, day dứt về một thời của Hong Kong vốn sắc xuân nhất.

Diễn xuất của Lương Triều Vỹ và Trương Mạn Ngọc được đánh giá cao khi bộ phim vốn có rất ít lời thoại, toàn bộ biểu cảm của cả hai đã tạo nên những nhân vật sống động cho câu chuyện. Đây cũng là thời kỳ rạng rỡ nhất trong sự nghiệp diễn xuất của cả hai diễn viên này.

Được đánh giá là môt trong những bộ phim châu Á lãng mạn nhất trong lịch sử điện ảnh. Tác phẩm của Vương Gia Vệ khi ra mắt đã nhận được nhiều lời khen từ những khán giả và giới chuyên môn trên toàn thế giới.

Tâm trạng khi yêu được Steven Jay Schneider chọn vào danh sách "1001 phim phải xem trước khi chết". Ông nhận xét hầu như mọi cảnh trong phim đều tỏa sáng nhờ diễn xuất tuyệt vời của Trương Mạn Ngọc, Lương Triều Vỹ cùng những cảnh quay nghệ thuật và phần nhạc phim lôi cuốn. Bộ phim cũng được chấm 8,1 điểm và xếp hạng 233 trong những bộ phim xuất sắc nhất trên IMDb.

"Tâm trạng khi yêu" là một câu chuyện tình yêu man mác buồn cho những người đã yêu, đã biết khổ đau vì tình ái; là những năm tháng của tuổi trẻ vốn đã trôi đi trong ký ức lãng đãng của mỗi chúng ta, những con người luôn có những câu chuyện tình yêu day dứt không thể quên.

Sau khi công chiếu, Tâm trạng khi yêu đã nhận được đánh giá cao từ giới phê bình. Thống kê từ trang web phê bình điện ảnh Rotten Tomatoes cho thấy phim được chấm 88%. Điểm của Tâm trạng khi yêu trên một trang web phê bình khác là Metacritic cũng rất cao, 85%, thống kê từ 27 bài phê bình. Nhà phê bình Roger Ebert chấm phim 3/4 sao, ông cho rằng đây là một bộ phim của cảm xúc không thể bùng nổ với một tình yêu không được đáp lại, Ebert đánh giá cảnh sáng tạo nhất của phim là khi Tô và Chu đóng giả cảnh vợ chồng vì đó chính là thời điểm hai người thực sự bộc lộ cảm xúc của mình.

Trên trang Film.com, Tâm trạng khi yêu được chọn vào danh sách 20 phim hay nhất của bộ sưu tập Criterion DVD.

Tâm trạng khi yêu cũng được Steven Jay Schneider chọn vào tác phẩm đồ sộ của ông 1001 Movies You Must See Before You Die (1001 phim phải xem trước khi chết), ông cho rằng hầu như mọi cảnh trong phim đều tỏa sáng nhờ diễn xuất tuyệt vời của Trương Mạn Ngọc, Lương Triều Vỹ cùng những cảnh quay nghệ thuật và phần nhạc phim lôi cuốn.

Tâm trạng khi yêu được những người yêu phim chấm 8,1/10 điểm, xếp hạng #233 tại trang web điện ảnh IMDb ngang điểm với siêu phẩm Vô gian đạo và vượt mặt cả bộ phim cùng năm Ngọa Hổ Tàng Long của đạo diễn Lý An.