Nợ xấu ngân hàng lên tới 300.000 tỷ đồng?

http://dantri.com.vn/kinh-doanh/no-xau-ngan-hang-len-toi-300000-ty-dong-735669.htm

(Dân trí) - Mặc dù có nhiều số liệu khác nhau về nợ xấu đã được công bố, song với điều kiện việc phân loại nợ và đánh giá tài sản đảm bảo được thực hiện khá tốt, VEPR cho rằng, nợ xấu hệ thống ngân hàng đang nằm trong khoảng 180.000-300.000 tỷ đồng.

Chưa có con số thống nhất và chính xác về thực trạng nợ xấu hiện tại ở Việt Nam.

Sáng nay (27/5), tại hội thảo công bố báo cáo thường niên Việt Nam 2013: "Trên đường gập ghềnh tới tương lai" do trường Đại học Kinh tế Quốc dân và Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức, TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc kiêm Kinh tế trưởng VEPR cho biết, trước những con số nợ xấu khác nhau được các cơ quan công bố, nhóm nghiên cứu thực hiện báo cáo nhận định, nợ xấu hệ thống ngân hàng đang nằm trong khoảng 180.000-300.000 tỷ đồng.

Con số nợ xấu này được dự báo với điều kiện việc phân loại nợ và đánh giá tài sản đảm bảo được thực hiện khá tốt.

Trước đó, theo báo cáo của các tổ chức tín dụng, tính đến thời điểm 31/3/2012, tỷ lệ nợ xấu ngân hàng ở mức 3,57%. Tuy nhiên, công bố của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) lại cho thấy, nợ xấu thực tế ở mức 8,6%. Với giả định sự chênh lệch trên duy trì đến tháng 9/2012, tỷ lệ nợ xấu thực của hệ thống ngân hàng là 9,53% với giá trị 241.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 2/2013, tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống được Văn phòng Chính phủ công bố ở mức 6%.

Nhóm nghiên cứu cho rằng, trong trường hợp nợ xấu tăng gấp đôi so với mức hiện nay, vốn của các ngân hàng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mức an toàn vốn ước tính có thể giảm xuống một nửa so với mức hiện nay.

Và với tình trạng nợ xấu trong mối quan hệ với các chỉ số kinh tế vĩ mô của Việt Nam, xử lý nợ xấu mang tính hệ thống là yêu cầu cấp thiết.

Công bố Báo cáo thường niên VEPR năm 2013 (Ảnh: CN).

Nguyên nhân nợ xấu vừa xuất phát từ những yếu tố vĩ mô nền tảng như sự tăng trưởng nhanh song lại không bền vững, tỷ lệ lạm phát cao trong nhiều năm. Cùng với đó, số lượng doanh nghiệp phá sản tăng nhanh, giá cả các tài sản giảm dẫn tới suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng và cuối cùng làm gia tăng nợ xấu ngân hàng.

Bên cạnh đó, chính sách phát triển kinh tế phụ thuộc vào trụ cột là doanh nghiệp nhà nước được thực hiện trong thời gian dài nhưng lại không đạt được hiệu quả.

Ngay trong bản thân khu vực ngân hàng, tốc độ tăng trưởng từ năm 2010 trở về trước rất cao, cao hơn rất nhiều so tốc độ tăng trưởng GDP, trong khi cơ cấu danh mục đầu tư tín dụng lại kém bền vững.

Dư nợ trong lĩnh vực bất động sản không phải là cao nhất, nhưng phần lớn các dự án bất động sản, xây dựng thường có tài sản đảm bảo là các bất động sản cũng rất nhiều khoản vay khác có tài sản đảm bảo đều là bất động sản.

Giữa lúc đó, tình trạng sở hữu chéo của các ngân hàng, việc thành lập các ngân hàng và cho vay lại các tập đoàn và sự gia tăng trong vay liên ngân hàng; khả năng quản trị của các ngân hàng, chất lượng thẩm định các khoản vay chưa tốt, nhu cầu tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn của các ngân hàng quá cao. Các yếu tố này đều hợp lại khiến tình trạng nợ xấu ngày càng xấu hơn.

Để giải quyết nợ xấu, nhóm nghiên cứu cho rằng, trước hết cần xác định đúng quy mô, mức độ nghiêm trọng và tác động của nợ xấu tới nền kinh tế. Thời gian xử lý cần khoảng 7-10 năm chứ không thể chỉ trong thời gian ngắn 2-3 năm như kỳ vọng.

Ngoài ra, tại báo cáo năm nay, nhóm nghiên cứu cũng đưa ra 2 kịch bản cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong 2013. Ở kịch bản thấp, lạm phát sẽ chỉ ở mức 4,95% và tăng trưởng là 5,04%. Còn tại kịch bản cao, tăng trưởng đạt 5,35% và lạm phát là 6,64%. (Các số liệu tính theo giá năm 2010. Với cách tính này, tăng trưởng năm 2012 là 5,25% và lạm phát là 6,81%).

“Nợ xấu đã chiếm 17% GDP cả nước”

http://dantri.com.vn/kinh-doanh/no-xau-da-chiem-17-gdp-ca-nuoc-716620.htm

(Dân trí) - Đến 31/12/2012, nếu các tổ chức tín dụng chỉ báo cáo nợ xấu ở mức 120.000 tỷ đồng thì cộng cả nợ xấu tiềm tàng - trong đó có tính nợ được cơ cấu lại của Vinashin, Vinalines, con số này sẽ vọt lên tầm nửa triệu tỷ đồng.

Quy mô nợ xấu - một vấn đề vốn gây nhiều tranh cãi và được coi là “ẩn số” của nền kinh tế Việt Nam nay lại được đưa ra “mổ xẻ” tại Diễn đàn kinh tế mùa xuân 2013 do Ủy ban Kinh tế Quốc hội tổ chức.

Dẫn số liệu từ các tổ chức tín dụng, TS Trịnh Quang Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Tập đoàn Đầu tư phát triển Việt Nam cho biết, đến 31/12/2012, nợ xấu toàn hệ thống ở mức 120.000 tỉ đồng, chiếm 4,1% so tổng dư nợ tín dụng.

Tuy là con số không nhỏ song vẫn thấp xa, chỉ bằng khoảng nửa so với con số mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố.

Thế nhưng, nếu cộng cả những khoản nợ xấu tiềm tàng, gồm nợ khoanh, nợ được cơ cấu lại theo Quyết định 780/QĐ-NHNN và nợ được cơ cấu lại của Vinashin, Vinalines thì tổng nợ xấu được ước tính sẽ vọt tới tầm nửa triệu tỉ đồng, tương đương 18% tổng dư nợ tín dụng, gần 10% tổng tài sản toàn hệ thống hay khoảng 17% GDP danh nghĩa 2012!

Xác định đúng quy mô nợ xấu sẽ giúp chính sách giải quyết đúng đắn hơn.

Ông Trịnh Quang Anh coi đây là “một con số đáng sợ, một minh chứng mạnh mẽ để giải thích tại sao tín dụng cho nền kinh tế rơi vào đình trệ, thanh khoản hệ thống ngân hàng bất ổn và nền kinh tế chìm sâu hơn trong suy thoái”.

Tiếp đến, với một loạt các luận điểm của mình, ông cảnh báo, con số này có thể sẽ không dừng lại ở đó và ngày càng trở nên trầm trọng hơn.

Ông Anh cho rằng, với triển vọng kinh tế tiếp tục xấu đi sẽ làm các khoản nợ hiện đang được coi là đủ tiêu chuẩn hay chưa xấu nhanh chóng chuyển thành xấu. Hơn nữa, việc NHNN xiết chặt hơn các chuẩn mực về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro, nợ xấu được đánh giá lại sẽ tăng lên.

Ngoài ra, các khoản nợ xấu được các tổ chức tín dụng che giấu trước đây, sẽ “bục” dần theo thời gian và sự tiến triển của chương trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng – ông Quang Anh nhận định.

Con số nợ xấu chính xác thường gây ra nhiều bàn cãi không chỉ do số liệu bất nhất giữa báo cáo các ngân hàng và số liệu thanh tra của Ngân hàng Nhà nước mà còn do cơ sở tính nợ xấu theo quy chuẩn Việt Nam và quốc tế khác nhau.

Hồi tháng 10 năm ngoái, hãng xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings từng đánh giá, tỷ lệ nợ xấu của Việt Nam đã vượt quá 10% tổng dư nợ và có thể tệ hơn. Đó cũng là yếu tố mang lại rủi ro hạ bậc xếp hạng đối với các ngân hàng.

Trong khi đó, nhà kinh tế Vishnu Varathan của ngân hàng Mizuho thì nhìn nhận, mặc dù NHNN đã thấy được tầm quan trọng của vấn đề và tính lây lan của nợ xấu song thị trường vẫn chưa nhận được một con số cụ thể và thống nhất nào về nợ xấu hiện nay. Và nếu như không nắm được con số thì các bước giải quyết vẫn rất mông lung.

Cũng tại Diễn đàn kinh tế mùa xuân vừa rồi, TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, việc không biết được chính xác số nợ xấu bao nhiêu còn xấu hơn cả nợ xấu.

Việc có được một số liệu thống nhất và đáng tin cậy sẽ là cơ sở để có những hướng đi đúng đắn, gỡ “nút thắt” tín dụng hiện nay.

Bích Diệp